गुरुवार, 12 नोव्हेंबर 2026
लोकसंख्येसोबतच वाढत्या वाहनांचा देखील मुंबईकरांना त्रास !
दिल्ली, मुंबई, बंगळुरू आणि कोलकाता या चार महानगरांमध्ये वाहतूक कोंडीमुळे दरवर्षी 2लाख कोटींपेक्षा जास्त नुकसान होत आहे. सर्वेक्षण आणि टॉमटॉम वाहतूक निर्देशांकानुसार, दिल्लीतील रहिवासी वाहतूक कोंडीत दरवर्षी सरासरी 76 तास वाया घालवतात.जर हा वेळ कामावर, अभ्यासात किंवा कुटुंबासोबत घालवला तर त्याचा थेट फायदा व्यक्ती आणि अर्थव्यवस्थेला होऊ शकतो.आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे बेंगळुरूची परिस्थिती दिल्लीपेक्षाही वाईट आहे. बंगळुरूमध्ये लोक दरवर्षी सुमारे 117 तास वाहतूक कोंडीत अडकून घालवतात. याचा अर्थ असा की देशाच्या आयटी राजधानीत काम करणारा व्यावसायिक वर्षांतून सुमारे पाच दिवस वाहतूक कोंडीत वाया घालवतो.
वाहतूक कोंडीचा परिणाम केवळ उशिरा येणाऱ्यांपुरता मर्यादित नाही. त्यामुळे इंधनाचा अपव्यय होतो, प्रदूषण वाढते आणि लोकांच्या आरोग्यावर परिणाम होतो. आर्थिक सर्वेक्षणात उद्धृत केलेल्या विविध अभ्यासांनुसार, अकुशल कामगार दरवर्षी वाहतूक कोंडीमुळे हजारो रुपये गमावतो.तर कुशल आणि अत्यंत कुशल कामगारांना आणखी जास्त नुकसान सहन करावे लागते. बंगळुरूमधील एका अभ्यासानुसार, वाहतूक कोंडीमुळे लाखो तासांचे उत्पादन वाया जाते, ज्यामुळे अब्जावधी रुपये खर्च होतात.
खाजगी वाहनांवर वाढती अवलंबित्व
या समस्येचे मूळ एक प्रमुख घटक म्हणजे खाजगी वाहनांवरील वाढती अवलंबित्व. शहरातील रस्ते लोकांच्या प्रवासासाठी जागा बनण्याऐवजी पार्किंगची जागा बनत आहेत, एका कारमध्ये अनेकदा फक्त एक किंवा दोन लोक वाहून जातात, परंतु ती बस किंवा अनेक दुचाकी वाहनांइतकीच रस्त्याची जागा व्यापते. परिणामी रस्त्यांची क्षमता कमी वापरली जाते.
ज्यामुळे वाहतूक कोंडी वाढते. आर्थिक सर्वेक्षणात स्पष्टपणे म्हटले आहे की रस्ते रुंदीकरणात नाही तर सार्वजनिक वाहतूक बळकट करण्यात उपाय आहे. जर मेट्रो, बस, ई-बस, चालणे आणि सायकलिंगसारखे पर्याय सुरक्षित, परवडणारे आणि विश्वासार्ह असतील तर लोक आपोआप खाजगी वाहनांपासून दूर जातील, बंगळुरू आणि दिल्लीसारख्या शहरांमध्ये मेट्रो सेवांचा विस्तार झाला आहे, परंतु बस आणि शेवटच्या मैलापर्यंतच्या कनेक्टिव्हिटीची गंभीर कमतरता आहे. अशा परिस्थितीत, जर वाहतूक कोंडीकडे गांभीर्याने लक्ष दिले नाही, तर येत्या काळात हे नुकसान वाढेल, सर्वेक्षणाच्या अहवालात स्पष्टपणे म्हटले आहे की शहरे ही केवळ राहण्याची ठिकाणे नाहीत तर देशाचा आर्थिक कणा आहेत.
