बुधवार, 26 ऑगस्ट 2026
दूध गरम करताना 'या' चुका करणे टाळा! दूध फाटण्यासोबतच चवीमध्ये सुद्धा होईल बदल
दूध आपल्या रोजच्या आहाराचा एक अविभाज्य भाग आहे. दुधाचा वापर रोज चहा, कॉफीसाठी तर हमखास केला जातो. पण, कधीकधी दूध गरम करताना अचानक फाटते. यामुळे दूध केवळ खराबच होत नाही, तर ते वापरण्यासही अवघड होते. दूध फाटलं म्हणून दुधाचा दर्जाच खराब आहे असं अनेक जण म्हणतात. पण कधीकधी लहान चुका देखील याचे कारण असू शकतात. दूध फाटण्यास कारणीभूत ठरणाऱ्या पाच सामान्य चुका आणि त्या टाळण्याचे सोपे उपाय आपण आजच्या व्हिडिओतून जाणून घेऊया.(फोटो सौजन्य – istock)
भिंतीचं प्लास्टर आणि पेंट निघतंय? एका सोप्या उपायाने भिंत करा पुन्हा नव्यासारखी
दूध जास्त आचेवर गरम केल्याने ते लवकर उकळते, ज्यामुळे ते भांड्याच्या तळाला चिकटण्याची शक्यता वाढते. उच्च तापमानामुळे दुधातील प्रथिनांमध्ये बदल होतो, ज्यामुळे दूध फाटू शकते किंवा करपू शकते. म्हणून, दूध नेहमी मध्यम किंवा कमी आचेवर गरम करा. दूध भांड्याच्या तळाला चिकटू नये म्हणून अधूनमधून चमच्याने ढवळत राहा.
View this post on Instagram
ज्या भांड्यात दूध गरम केले जात आहे, त्यात आधीपासूनच लिंबू, टोमॅटो, दही किंवा इतर कोणताही आंबट पदार्थ असेल, तर दूध फाटू शकते. अगदी थोड्या प्रमाणात शिल्लक राहिलेल्या आम्लामुळेही दुधातील प्रथिने वेगळी होऊ शकतात. म्हणून, दूध गरम करण्यापूर्वी, दूध घालण्याआधी भांडे पूर्णपणे धुवून, स्वच्छ करून कोरडे करा.
दुधाला नासवण्यासाठी लिंबाचा रस, व्हिनेगर किंवा इतर कोणताही आम्लधर्मी पदार्थ वापरला जातो. त्यामुळे, जर असे पदार्थ चुकून गरम दुधात घातले गेले, तर दूध नासण्याचा धोका वाढतो. विशेषतः चहा किंवा इतर कोणत्याही पदार्थामध्ये घटक पदार्थ घालताना, त्यांचे प्रमाण आणि क्रम याकडे लक्ष देणे खूप महत्त्वाचे आहे. आंबट पदार्थ घालण्यापूर्वी, ते पदार्थामध्ये आवश्यक आहेत आणि त्यांचा वापर कसा केला जातो, याची खात्री करा.
कच्चे दूध खोलीच्या तापमानावर जास्त काळ ठेवल्यास त्यात जिवाणूंची वेगाने वाढ होते. यामुळे दुधाचा आंबटपणा वाढतो आणि नंतर गरम केल्यावर ते नासू शकते. म्हणून, दूध वापरल्यानंतर शक्य तितक्या लवकर फ्रिजमध्ये ठेवणे उत्तम. गरम हवामानात ते बाहेर साठवताना विशेष काळजी घ्यावी.
दूध वारंवार उकळल्याने आणि थंड केल्याने त्याच्या गुणवत्तेवर परिणाम होतो. तापमानातील वारंवार बदलांमुळे दुधाची चव आणि पोत देखील बदलतो. फक्त आवश्यक तेवढेच दूध गरम करण्याचा प्रयत्न करा. जर दूध शिल्लक राहिले असेल, तर ते पटकन थंड करा, एका स्वच्छ, झाकण असलेल्या भांड्यात फ्रिजमध्ये ठेवा आणि आवश्यकतेनुसार पुन्हा गरम करा.
Ans: दूध गरम करताना तापमानाचा अतिरेक, भांड्यातील आम्लीय पदार्थांचे अवशेष किंवा दूध आधीच खराब होण्यास सुरुवात झालेली असल्यास ते फाटू शकते.
Ans: दूध स्वच्छ, कोरड्या भांड्यात मध्यम आचेवर गरम करा. दूध गरम करताना अधूनमधून ढवळल्याने तळाला लागण्याची शक्यता कमी होते.
Ans: होय. दूध दीर्घकाळ किंवा खूप तीव्र आचेवर उकळल्यास त्याचा स्वाद आणि पोत बदलू शकतो. त्यामुळे गरजेपेक्षा जास्त वेळ दूध उकळणे टाळावे.
