बुधवार, 11 नोव्हेंबर 2026
Covid19 : कोरोनाच्या नव्या लाटेची चाहूल? PJ.2.1 खतरनाक व्हेरियंट ८ देशांमध्ये पसरला; जाणून घ्या लक्षणे आणि घ्यायची काळजी ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
जगभरात अजूनही कोरोना विषाणूचे संकट पूर्णपणे टळलेले नाही, यातच आता कोविड-१९ (Covid 19) च्या एका नवीन आणि वेगाने पसरणाऱ्या प्रकाराने (Variant) आरोग्य यंत्रणा आणि शास्त्रज्ञांची चिंता वाढवली आहे. ‘PJ.2.1’ असे नाव असलेला हा नवीन उत्परिवर्तित विषाणू सध्या जगभरात चर्चेचा विषय बनला आहे. या वर्षी फेब्रुवारी महिन्यात पहिल्यांदा ओळखण्यात आलेला हा प्रकार आता एकापाठोपाठ एक अशा तब्बल आठ देशांमध्ये पाय पसरत आहे. उत्तर अमेरिकेपासून ते युरोप आणि आशियापर्यंतच्या प्रवासाने पुन्हा एकदा संसर्गाच्या लाटेची भीती निर्माण केली आहे. या नवीन प्रकाराचा मानवी शरीरावर नेमका कसा परिणाम होत आहे आणि नागरिकांनी कोणती खबरदारी घेणे गरजेचे आहे, याचा घेतलेला हा सविस्तर आढावा.
आरोग्य संस्थांच्या अहवालानुसार, या नवीन कोविड स्ट्रेनची सुरुवात कॅनडामधील ओंटारियो प्रांतात झाली. सुरुवातीला किरकोळ वाटणारा हा संसर्ग आता वेगाने सीमा ओलांडून इतर देशांमध्ये पोहोचला आहे. सध्या अमेरिका, स्पेन, फ्रान्स, ऑस्ट्रेलिया, न्यूझीलंड, इस्रायल आणि सिंगापूरसह एकूण आठ देशांमध्ये या व्हेरियंटची लागण झालेले रुग्ण अधिकृतपणे नोंदवले गेले आहेत. जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) आणि इतर आंतरराष्ट्रीय आरोग्य संस्था या विषाणूच्या प्रत्येक हालचालीवर आणि त्याच्या वेगाने पसरण्याच्या क्षमतेवर अतिशय बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत. हा विषाणू एका देशातून दुसऱ्या देशात इतक्या कमी वेळात कसा पोहोचला, याचे संशोधन वैज्ञानिक करत आहेत.
‘द जर्नल ऑफ इन्फेक्शन’ (The Journal of Infection) मध्ये प्रकाशित झालेल्या एका प्राथमिक अभ्यासामध्ये यामागचे वैज्ञानिक कारण समोर आले आहे. या अहवालानुसार, PJ.2.1 च्या स्पाइक प्रोटीनमध्ये असामान्यपणे जास्त प्रमाणात म्युटेशन्स (उत्परिवर्तने) झाली आहेत. स्पाइक प्रोटीन हा विषाणूचा तो मुख्य भाग असतो, ज्याच्या मदतीने तो मानवी शरीरारोग्य पेशींमध्ये सहजगत्या प्रवेश करतो. या नवीन बदलामुळे हा विषाणू मानवी पेशींच्या ‘ACE2 रिसेप्टर’शी अधिक वेगाने आणि मजबуतीने जोडला जातो. इतर जुन्या व्हेरिएंट्सच्या तुलनेत हा मानवी पेशींमध्ये खूप सहजासहजी शिरकाव करू शकतो, ज्यामुळे याचा प्रादुर्भाव अतिशय वेगाने होतो. मात्र, दिलासादायक बाब म्हणजे हा विषाणू लस घेतल्यानंतर शरीरात तयार झालेल्या अँटीबॉडीजला पूर्णपणे हुलकाणी देण्यास सक्षम असल्याचे कोणतेही पुरावे संशोधकांना अद्याप सापडलेले नाहीत.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Pakistan : पाकिस्तानच्या तुरुंगात नेमकं चाललंय काय? इम्रान खाननंतर आता माजी परराष्ट्रमंत्री कोसळले, हातांना आणि पायांना दुखापत
लोकांच्या मनात सर्वात मोठा प्रश्न हा आहे की, हा नवा प्रकार किती जीवघेणा आहे? यावर वैद्यकीय तज्ज्ञांचे स्पष्ट म्हणणे आहे की, कोविड महामारीच्या सुरुवातीच्या काळात जसे गंभीर आजार, ऑक्सिजनची गरज किंवा मृत्यूचे प्रमाण पाहायला मिळायचे, तशी भीती सध्या तरी या नवीन प्रकारामुळे नाही. हा नवीन प्रकार पूर्वीच्या omicron किंवा इतर अलीकडील सब-व्हेरिएंट्सपेक्षा लक्षणीयरीत्या अधिक धोकादायक असल्याचे सिद्ध झालेले नाही.
तथापि, ज्या लोकांची रोगप्रतिकारक शक्ती (Immunity) कमकुवत आहे किंवा जे आधीपासूनच इतर गंभीर आजारांनी ग्रस्त आहेत, त्यांच्यासाठी मात्र हा त्रासदायक ठरू शकतो. या व्हेरिएंटची लागण झाल्यास प्रामुख्याने सामान्य सर्दी, खोकला, अंगदुखी आणि हलका ताप यांसारखी फ्लू सारखीच लक्षणे दिसून येतात. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या मते, वरवर पाहता याची लक्षणे साध्या सर्दीसारखीच असतात, त्यामुळे अचूक निदान करण्यासाठी अँटीजेन चाचणी किंवा जीनोमिक सिक्वेन्सिंग करणेच उत्तम ठरते.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : North Korea : किम जोंग उनच्या घराण्यात मुलगी विरुद्ध बहीण; उत्तर कोरियाच्या सत्तेची सूत्रे नेमकी कोणाच्या हातात जाणार?
जरी या नवीन प्रकारामुळे रुग्णालयात दाखल होण्याचे प्रमाण वाढल्याचा किंवा जास्त गंभीर आजार झाल्याचा कोणताही ठोस पुरावा नसला, तरी त्याची अतिशय वेगाने पसरण्याची क्षमता ही धोक्याची घंटा मानली जात आहे. तज्ज्ञांच्या मते, यावर घाबरून जाण्याची मुळीच गरज नाही, परंतु निष्काळजीपणा करणे महागात पडू शकतो.
स्वसंरक्षणासाठी काही साध्या गोष्टी पाळणे गरजेचे आहे:
सतर्कता आणि योग्य ती स्वच्छता बाळगून आपण या नवीन संकटापासून स्वतःचा आणि आपल्या कुटुंबाचा बचाव करू शकतो.
Ans: कोविड-१९ च्या या नवीन उत्परिवर्तित (Mutated) प्रकाराचे नाव PJ.2.1 असे आहे.
Ans: हा व्हेरियंट या वर्षी फेब्रुवारी महिन्यात सर्वप्रथम कॅनडातील ओंटारियो येथे ओळखला गेला होता.
Ans: याची लक्षणे प्रामुख्याने सामान्य सर्दी, खोकला, अंगदुखी आणि फ्लू सारखीच आहेत, जी पूर्वीच्या कोविड प्रकारांसारखीच आढळतात.
