Stomach Infection: पोटाचा संसर्ग की फूड पॉइझनिंग? स्टूल टेस्ट सांगते आजाराचं खरं कारण

Food Poisoning Symptom: पोट दुखणे किंवा अतिसार होणे म्हणजे प्रत्येक वेळी फूड पॉइझनिंग झाले आहे असे नाही. व्हायरस, बॅक्टेरिया, परजीवी किंवा इतर कारणांमुळेही पोटाचा संसर्ग होऊ शकतो.

Follow Us:

Follow Us:

• पोटाचा संसर्ग की फूड पॉइझनिंग?
• स्टूल टेस्ट सांगते आजाराचं खरं कारण
• स्टूल टेस्ट का महत्त्वाची आहे?

साधा सर्दी-खोकला समजून दुर्लक्ष करताय? डोके आणि मानेच्या कर्करोगाची सुरुवातीची ‘ही’ 5 लक्षणे ओळखा

व्हायरल इन्फेक्शन

व्हायरस हे पोटाच्या संसर्गाचं सर्वात सामान्य कारण आहे. हे संक्रमित वस्तूंच्या (Fomites), दूषित अन्न किंवा पाण्याच्या माध्यमातून सहज पसरू शकतात. उदाहरणे: रोटाव्हायरस (Rotavirus), नोरोव्हायरस (Norovirus)

याची प्रमुख लक्षणे

• आजार अचानक सुरू होतो.
• साधारण ३ ते ७ दिवसांत बरा होतो.
• एका व्यक्तीकडून दुसऱ्याकडे खूप वेगाने पसरतो.
• रोटाव्हायरस हा लहान मुलांमध्ये आणि बालकांमध्ये जुलाब होण्याचं सर्वात सामान्य कारण आहे.
• नोरोव्हायरस हा जगभरात फूडबॉर्न इन्फेक्शनचं प्रमुख कारण मानला जातो, विशेषतः डे-केअर सेंटर, क्रूझ शिप किंवा जिथे अनेक लोक एकत्र राहतात अशा ठिकाणी.
• याशिवाय Calicivirus, Astrovirus, Adenovirus, Enterovirus हे व्हायरसही पोटाचा संसर्ग करू शकतात.

या बॅक्टेरियामुळेही पोटाचा संसर्ग होऊ शकतो

• शिगेला (Shigella)
• साल्मोनेला (Salmonella)
• कॅम्पिलोबॅक्टर (Campylobacter)
• ई. कोलाई (E. coli – EHEC, EPEC)
• व्हिब्रिओ (Vibrio)
• क्लॉस्ट्रिडियम डिफिसाइल (Clostridium difficile)

मुख्य लक्षणे

• काही तासांतच लक्षणे सुरू होतात.
• पोटात तीव्र दुखणे किंवा मुरडा येतो.
• ताप येऊ शकतो.
• काही वेळा शौचात रक्तही येऊ शकते.
• परजीवींमुळे (Parasites) होणारा संसर्ग
• कच्चं किंवा अर्धवट शिजलेलं अन्न, विशेषतः मांस
• दूषित माती
• परजीवींची अंडी किंवा अळ्या असलेलं पाणी

मुख्य लक्षणे

• आजार हळूहळू सुरू होतो.
• अनेक आठवडे किंवा महिने टिकू शकतो.
• शरीरात पोषणाची कमतरता निर्माण होऊ शकते.
• अॅनिमिया किंवा व्हिटॅमिन B12 ची कमतरता होऊ शकते.
• वजन कमी होऊ शकतं.

काही सामान्य परजीवी संसर्ग

• जिआर्डियासिस (Giardiasis): दुर्गंधीयुक्त सैल शौच होणे आणि काही वेळा जुलाब व बद्धकोष्ठता आलटून-पालटून होणे.
• एंटअमीबा हिस्टोलिटिका (Entamoeba histolytica): यामध्ये रक्तमिश्रित जुलाब (Dysentery) होऊ शकतात.
• क्रिप्टोस्पोरिडियम (Cryptosporidium) आणि सायक्लोस्पोरिडियम (Cyclospora): हे विशेषतः HIV सारख्या कमी प्रतिकारशक्ती असलेल्या रुग्णांमध्ये पाण्यासारखे जुलाब होण्याचं कारण ठरू शकतात.
• राउंडवर्म (Ascaris), हुकवर्म (Ancylostoma duodenale), टेपवर्म (Taenia, Diphyllobothrium) हे देखील पोटाचे संसर्ग करू शकतात.

• फूड इंटॉलरन्स
• लॅक्टोज इंटॉलरन्स
• ग्लूटेन इंटॉलरन्स (सिलिअॅक डिसीज)
• आतड्यांमधील दाहजन्य आजार
• इन्फ्लेमेटरी बाऊल डिसीज (IBD)
• क्रोहन डिसीज
• अपेंडिसायटिस
• अन्न नीट न पचणे (Food Malabsorption)
• विषारी पदार्थ (Toxins)
• काही वनस्पतींचे विष
• विषारी मशरूम
• कोकेन
• दूषित किंवा खराब मासे खाल्ल्यामुळे होणारे Tetrodotoxin विषबाधा
• काही औषधांमुळे
• विशेषतः अँटिबायोटिक्समुळे होणारे जुलाब
• मलेरिया
• डेंग्यू
• व्हायरल हिपॅटायटिस
• कोविड-19

कोणत्या परिस्थितीत लगेच डॉक्टरांकडे जावं?

• लक्षणे कायम राहणे किंवा वाढत जाणे.
• जुलाबात रक्त येणे.
• शरीरात पाण्याची गंभीर कमतरता (डिहायड्रेशन), तीव्र गोळे येणे किंवा लघवी कमी होणे.
• 101°F (38.3°C) किंवा त्यापेक्षा जास्त ताप येणे किंवा शरीराचं तापमान खूप कमी होणे.
• एका महिन्यात शरीराचं 10% पेक्षा जास्त वजन कमी होणे.
• कच्चं किंवा अर्धवट शिजलेलं अन्न खाल्ल्यानंतर किंवा संसर्ग जास्त प्रमाणात असलेल्या देशात/भागात प्रवास केल्यानंतर लक्षणे दिसणे.

बचावासाठी काय कराल?

• विशेषतः माती, पाळीव प्राणी किंवा इतर जनावरांच्या संपर्कानंतर हात नीट धुवा.
• कच्चं किंवा अर्धवट शिजलेलं अन्न आणि मांस खाणं टाळा.
• मांस आणि मासे पूर्णपणे शिजवूनच खा.
• सॅलडसह सर्व भाज्या स्वच्छ धुऊनच खा.
• कोणत्या अन्नामुळे, औषधामुळे किंवा गोष्टीमुळे त्रास होतो हे ओळखा आणि शक्यतो त्यापासून दूर राहा.

स्टूल टेस्ट का महत्त्वाची आहे?

• स्टूल अॅनालिसिस (Stool Analysis)
• स्टूल ओव्हा आणि पॅरासाइट तपासणी (Stool Ova & Parasite Examination)
• स्टूल कल्चर (Stool Culture)
• स्टूल मल्टिप्लेक्स PCR जसे FilmArray BioFire GI Panel
• इमेजिंग तपासण्या – USG Abdomen, CT Abdomen, Endoscopy
• CBC, प्रोटीन लेव्हल, व्हिटॅमिन B12, फॉलिक अॅसिड इत्यादी रक्त तपासण्या

Web Title: Food poisoning symptoms gastroenteritis stool test stomach infection causes

Get Latest  Marathi News ,  Maharashtra News and  Marathi News from Politics,  Election News ,  Sports News ,  Entertainment News,  Business News and   Religion News only on Navarashtra.com