(Image credit: Instagram/theresasweetpeach)
Swollen And Painful Legs: चुकीच्या खाण्याच्या सवयी (Wrong Eationg Habbits), सुस्तावलेली जीवनशैली, हार्मोन्सचे झालेले असंतुलन (Harmonal Imbalance) यामुळे लोकांना अनेक प्रकारच्या आरोग्य समस्यांना सामोरे जावे लागत आहे. काही समस्या लवकर बऱ्या होतात पण काही समस्या अशा असतात की त्या आयुष्यभर सुटत नाहीत.
एका ३६ वर्षीय महिलेला असाच एक आजार झाला आहे, ज्यामुळे तिच्या शरीराच्या खालचा आकार इतका वाढला आहे की, तिला चालताना खूप त्रास होतो. हा आजार जगभर पसरला आहे. जर तुम्हालाही या आजाराची लक्षणे दिसली तर तुम्ही ताबडतोब तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा. ही महिला कोण आहे? हा आजार काय आहे? त्याची लक्षणे काय आहेत आणि त्यावर उपचार काय आहेत? याबद्दल जाणून घेऊया.
View this post on Instagram
थेरेसा फ्रेडेनबर्ग-हिंड्स (Theresa Fredenburg-Hinds), ३६, लहानपणापासूनच तिचे पाय जाड झाले होते. एकदा डॉक्टरांना दाखवले तेव्हा डॉक्टरांनी एवढेच सांगितले होते, सर्व काही ठीक आहे, फक्त पायात चरबी जमा झाली आहे. डॉक्टरांचे म्हणणे ऐकून घेतल्यानंतर त्यांनी या प्रकरणाकडे दुर्लक्ष केले आणि कालांतराने त्यांच्या पायाचा आकार आणखी वाढला.
थेरेसा स्टॉकिंग्ज (अर्धपारदर्शक नायलॉन किंवा रेशमाचे घट्ट मोजे जे मांडीपर्यंत येतात) घालत असे जेणेकरून चालताना तिच्या खालच्या शरीरातील चरबीच्या हालचालीमुळे तिचा तोल बिघडू नये. एकदा ती स्टॉकिंग्ज घेण्यासाठी एका दुकानात गेली तेव्हा दुकानदाराने तिचा आजार लगेच ओळखला.
दुकानदाराने सांगितले की तिला लिम्फोएडेमा किंवा लिपोएडेमा (Lymphoedema or Lipoedema) आहे. यापूर्वीही अनेक ग्राहक दुकानदाराकडे असेच आले होते, त्यामुळे माझ्या पायात चरबी जमा झाली नाही, हे पाहून तिला समजले, पण मला लिम्फोएडेमा आहे. त्यानंतर जेव्हा थेरेसा डॉक्टरांकडे गेल्या तेव्हा रिपोर्टमध्ये लिपो-लिम्फोडेमाची बाब समोर आली.
थेरेसा यांनी एका मुलाखतीदरम्यान लिपोएडेमाबद्दल सांगितले होते, “मी लिपोएडेमाबद्दल ऐकले होते आणि काही ऑनलाइन सर्च देखील केले होते. लिपोएडेमा, जो हार्मोनच्या असंतुलनामुळे होतो असे मानले जाते, हे एखाद्या व्यक्तीच्या पायांमध्ये आणि कधीकधी हातांमध्ये खूप गंभीर प्रमाणात चरबी जमा होण्यास सुरुवात होते. प्रमाणानुसार, ही समस्या स्त्रियांमध्ये सामान्य आहे. त्याची लक्षणे प्रथम पायांमध्ये दिसतात, ज्यामुळे पायांचा आकार लक्षणीय वाढतो.
दुकानदाराने थेरेसा यांना आजाराबद्दल सांगितल्यावर तिने डॉक्टरांशी संपर्क साधला. थेरेसा म्हणतात, “मला सांगण्यात आले की, मी फक्त लठ्ठ आहे आणि माझ्या शरीराच्या खालच्या भागात चरबी जमा होणं हे कारण आहे. पण माझ्या स्थितीचा माझ्या आयुष्यावर परिणाम होऊ लागला. मी जास्त वेळ उभी राहू शकत नाही. मी पायऱ्या चढ-उतार करू शकत नाही कारण माझ्या शरीराचा खालचा भाग खूप जड होतो. खुर्च्यांवर हात ठेवून बसणे माझ्यासाठी आव्हानात्मक होते कारण मी त्यात अडकत असे. मला गाडीत बसून ट्रॅफिकमध्ये थांबताही येत नव्हते इतकी गंभीर परिस्थिती निर्माण झाली आहे.
थेरेसा पुढे म्हणते, “मी वेदना आणि सूज कमी करण्यासाठी कॉम्प्रेशन स्टॉकिंग्ज घालते, जे त्वचेला थोडे घट्ट बसतात आणि मी चालत असताना माझे संतुलन बिघडत नाही. मी यापुढे माझ्या पायांकडे लक्ष देत नाही आणि मी अद्याप शस्त्रक्रियाही केलेली नाही. भविष्यात माझ्यासमोर नवीन लक्षणे दिसू लागतील, त्यानंतरच मी पुढल्या काळात काही उपचारांचा विचार करेन.
(Image Credit : Getty images)
lymphedemasurgeon.com च्या मते, लिम्फेडेमा आणि लिपडेमा (Lymphedema and Lipedema) हे दोन भिन्न वैद्यकीय विकार आहेत. लिपेडेमाला लिपोएडेमा (Lipoedema) देखील म्हणतात. जरी लिम्फेडेमा आणि लिपडेमा या दोन्ही विकारांमुळे हात आणि पायांना सूज येते, परंतु ते भिन्न आहेत. लिम्फेडेमा हा लिम्फॅटिक प्रणालीचा एक विकार आहे जो लिम्फॅटिक सिस्टीममध्ये द्रव साठल्यामुळे होतो, सामान्यतः हात किंवा पाय यात तो आढळून येतो.
लिम्फेडेमामध्ये, शरीराच्या हात आणि पायांच्या ऊतींमध्ये सूज येते. प्राथमिक लिम्फेडेमा आणि दुय्यम लिम्फेडेमा असे दोन प्रकार आहेत. प्राथमिक लिम्फेडेमा ६,००० लोकांपैकी एकामध्ये आढळतो आणि दुय्यम लिम्फेडेमा हा संसर्ग, दुखापती आणि कर्करोगासारख्या इतर आरोग्य समस्यांमुळे होतो. aerosmedical.com नुसार, लिम्फोएडेमा दशलक्ष लोकांमध्ये एका व्यक्तीमध्ये होतो आणि लिपोडेमा जगावर परिणाम करतो. ११ टक्के महिला याच्या बळी ठरल्या आहेत.
लिपडेमा किंवा लिपोएडेमा बद्दल सांगायचं झालं तर, अहवाल सूचित करतात की, या विकारात त्वचेखाली चरबी जमा होते, ज्यामुळे पायांचा आकार असामान्यपणे वाढू लागतो. या विकारात पायांसोबतच मांड्या आणि नितंबांवरही चरबी जमा होऊ लागते. पुष्कळ वेळा चरबी एवढी वाढते की, माणूस चालत असताना त्याच्या चरबीच्या हालचालीमुळे त्याचा त्यालाच तोल सांभाळता येत नाही.
लिम्फेडेमा सहसा एका पायावर किंवा हातावर परिणाम करू शकतो परंतु काही गंभीर प्रकरणांमध्ये ते दोन्ही पाय आणि हातांना देखील प्रभावित करू शकते. लिम्फेडेमाच्या लक्षणांमध्ये पायाला सूज येणे, एका हाताला जास्त सूज येणे, प्रभावित भागात वेदना होणे, सूजेसह त्वचा जाड होणे इत्यादींचा समावेश होतो.
लिपडेमाबद्दल बोलायचे झाले तर या विकारात त्वचा सैल होते आणि ही समस्या महिलांमध्ये अधिक दिसून येते. या स्थितीत मांड्या, हात आणि पाय यांचा आकार वाढू लागतो. लिपडेमाचे कारण तज्ज्ञांना अद्याप सापडलेले नाहीत. त्यांचा असा विश्वास आहे की, हा विकार अनुवांशिक देखील असू शकतो किंवा यौवन, रजोनिवृत्ती इत्यादींमध्ये हार्मोनल बदलांमुळे देखील असू शकतो. ही स्थिती लठ्ठपणासारखी दिसते म्हणून बहुतेक प्रकरणांमध्ये हे शोधणे कठीण आहे. त्यातील सूज गरम किंवा थंड बर्फानेही शेकणं योग्य नाही.
अहवाल सूचित करतात की, लिम्फेडेमा आणि लिपडेमाचे कायमस्वरूपी उपचार अद्याप आलेले नाहीत. याचे कारण म्हणजे त्याची लक्षणे कमी करता येतात पण मुळापासून काढून टाकता येत नाहीत. मेयोक्लिनिकच्या मते, यावर औषधोपचार, व्यायाम, मॅन्युअल डँड्रफ ड्रेनेज, कॉम्प्रेशन पट्टी, कॉम्प्रेशन गारमेंट, न्यूमॅटिक कॉम्प्रेशन डिव्हाइस, शस्त्रक्रिया याद्वारे उपचार केले जाऊ शकतात.
नॅशनल हेल्थ सर्व्हिस युकेच्या मते, लिपडेमावर संतुलित आहार, कॉम्प्लेक्स डिकॉन्जेस्टिव्ह थेरपी, भावनिक आधार, वजन कमी करण्याची शस्त्रक्रिया, कॉम्प्रेशन बँडेज, लिपोसक्शन इत्यादींनी उपचार केले जाऊ शकतात.
जर कोणाला आपल्या शरीराच्या कोणत्याही भागात जास्त काळ चरबी किंवा चरबी वाढलेली दिसली किंवा सतत वजन वाढत असल्याचे दिसले तर त्वरित डॉक्टरांशी संपर्क साधावा.
(Disclaimer : ही माहिती विविध वैद्यकीय अहवालांवर आधारित आहे. कोणताही निष्कर्ष काढण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.)
