Makar Sankranti 2026 : मकरसंक्रांतीला का खातात तीळगुळ? परंपरेत दडलेत अनेक आरोग्यदायी फायदे

मकरसंक्रांती हा केवळ सण नाही तर आरोग्याची शिकवण देणारा दिवस आहे. तीळ आणि गूळ यांचा संगम थंडीच्या ऋतूत शरीराला उष्णता, ताकद आणि संरक्षण देतो. म्हणूनच “तीळगुळ घ्या, गोड गोड बोला” या परंपरेमागे आरोग्यदायी विचार दडलेला आहे.

• तीळ शरीराला उष्णता देणारे, ताकद वाढवणारे आणि त्वचा आणि केसांसाठी उपयुक्त आहेत.
• तिळाचे सेवन आरोग्याच्या अनेक समस्यांना पळवून लावते.
• गूळ आणि तुपासोबत केले जाणारे याचे सेवन आरोग्यासाठी आणखीनच फायद्याचे ठरते.

आज मकरसंक्रांती. तीळगुळाचे आरोग्यदायी महत्तव अधोरेखित करणारा वर्षाचा पहिला सण. आपल्या प्रत्येक सणवाराचे वैशिष्ट्यै म्हणजे त्यांच्या मुळाशी असलेला आरोग्यविचार आणि ऋतुचक्रानुसार केलेली आहाराची, पक्वानांची आखणी. छोटसे खमंग तिळाचे लाडू. घरातल्या स्कयंपाकघरातला आणि भारतीय पाकशास्त्रातला एक महत्तवाचा घटक म्हणून तिळाचा उल्लेख होतो. व्यवहारात तिळाचे दोन प्रकार पडतात. काळे तीळ आणि पांढरे तीळ.

भारतातील एक असे हिल स्टेशन जिथे परदेशांना जाण्यास आहे मनाई, इथे जायचं असेल तर या गोष्टी ध्यानात ठेवा

तीळ ठरतो फायदेशीर

तीळ हा उष्ण, पचायला जड, पाककाली तिखट, स्पर्शाने थंड, कफपित्त वाढवणारे, बुद्धिप्रद, अग्निप्रदीप्तक, बल्क त्वचाप्रसादक आणि केशवर्धक असून लघवीचे प्रमाण कमी करणारा पदार्थ आहे. बाजारात पांढरे तीळ हे दोन प्रकारांत मिळतात, पॉलिश तीळ आणि साधे तीळ. आधुनिक शास्त्रानुसार तिळामध्ये मॅगनीज, लोह, फॉस्फरस, सेलेनियम आणि अत्याधिक ऑण्टिऑक्सिडंट घटकांचा समावेश आहे. पांढरे तीळ चावून खाल्ल्याने शरीराची ताकद वाढते. चावून खाल्ल्याने त्यातील स्निग्धतेमुळे हिरड्या मजबूत होतात. याच तिळाचे तेल अंगाला लावणे म्हणजे याला अभ्यंगस्नान म्हणतात. रोज तिळाच्या तेलाने अभ्यंग करावा. तो वार्धव्य (अकाली म्हातारपण), श्रम (थकवा), वात यांचा नाश करतो. दृष्टी स्वच्छ करतो. पुष्टी देतो. आयुष्य वाढवतो. निद्रा देतो. त्वचा सुकुमार करतो व शरीर मजबूत बनवतो.

तीळ हे दह्याच्या निवूळीबरोबर घेतल्यास लघवीची जळजळ कमी होते. तीळ, ओवा आणि गुळासह दह्याची निवळी घेतल्यास लघवीला वारंवार जाणे कमी होते. तिळाच्या काढ्यामध्ये गूळ एकत्र करून तो घेतल्यास मासिक पाळीच्या तक्रारी, जसे पोटात जास्त दुखणे, गाठी पडणे, अनियमित पाळी, कंबरदुखी या त्रासापासून आराम मिळतो. थंडीच्या काळ काळात सर्दी व त्यानंतर खोकला होतो. अशावेळी १ चमचा तीळ आणि २ कप पाणी उकळवून अर्धा कप शिल्लक उरवणे व तो गाळून पिणे, असे दिवसातून दोनवेळा घेतल्यास सर्दी आणि खोकला बरा होतो.

Constipation Test: 2 दिवसातून एकदा पोट साफ होणे योग्य? बद्धकोष्ठता आहे की नाही कसे समजून घ्याल

रुचकर आणि पथ्यकारक गूळ

• स्वच्छ गृह किंचित कफकारक आणि मलमूत्रांची शुद्धी करणारा आहे. मलीन गूळ रक्त, मांस, मेद, कफ, कृमी यांना विशेषकरून उत्पन्न करती. जुना मूळ रुचकर आणि पथ्यकारक आहे व नवीन मूळ कफ आणि अग्निमांद्य उत्पन्न करतो.
• गूळ मुळात उष्ण आहे. म्हणून गुळाचे पदार्थ, जसे पुरणपोळ्या, मोदक, गूळपोळ्या, गुळाच्या करंज्या हे सर्व पदार्थ तुपासोबत खाल्ल्यास उष्णतेचा त्रास होत नाही.
• पूर्वी घरी आलेल्या पाहुण्यांचा पाहुणचार गूळपाणी देऊन करत असत, त्यामुळे बाहेरून आलेल्या व्यक्तीचा थकवा दूर होतो.
• स्वयंपाकघरातील गृहिणी ही गूळ आणि शेंगदाणे खात असे. त्यामुळे पूर्वी आजारपणाचे त्रास कमी होते.
• घसा खवखवत असेल तर दोन चिमूट सुंठ, पाव चमचा गूळ आणि ४ थेंब तिळाचे तेल यांची गोळी तयार करून बघळावी. त्यामुळे घशाची खवखय तर कमी होतेच, त्यासोबत कफ बाहेर पडतो आणि खोकला बरा होतो.

डिस्क्लेमर: हे नवराष्ट्र वृत्तपत्राचे स्वयंचलित न्यूज फीड आहे. ते navarashtra.com च्या कर्मचाऱ्यांनी संपादित केलेले नाही.