Swollen Feet: पायांना वारंवार सूज येतेय? दुर्लक्ष करणं पडेल महागात! असू शकतो ‘या’ गंभीर आजारांचा इशारा

swollen feet causes: पायांना वारंवार सूज येणे ही केवळ थकवा किंवा जास्त वेळ उभे राहण्याची समस्या नसून, किडनी, हृदय, यकृत किंवा रक्ताभिसरणाशी संबंधित गंभीर आजारांचेही लक्षण असू शकते.

• पाय सुजण्यामागील सामान्य कारणे
• या गंभीर आजारांचे असू शकते संकेत
• कोणती लक्षणे दुर्लक्षित करू नयेत?

दिवसभर उभे राहणे, सलग प्रवास करणे किंवा बराच वेळ एकाच जागी बसून राहणे यामुळे पायांना तात्पुरती सूज येऊ शकते. मात्र ही सूज वारंवार दिसत असेल, अनेक दिवस कायम राहत असेल किंवा त्यासोबत वेदना, लालसरपणा, त्वचेत ताण जाणवणे किंवा श्वास घेण्यास त्रास होत असेल, तर ती शरीरातील एखाद्या गंभीर आजाराचा इशारा असू शकते. काही वेळा हे हृदय, किडनी, यकृत किंवा रक्ताभिसरणाशी संबंधित गंभीर आजारांचे सुरुवातीचे लक्षणही असू शकते. त्यामुळे ही समस्या वारंवार जाणवत असल्यास वेळीच तपासणी करून घेणे आवश्यक आहे.

Health Tips: पायऱ्या चढताना दम लागतोय? शरीर देतंय गंभीर आजारांचे संकेत; वेळीच व्हा सावध

पाय सुजण्यामागील सामान्य कारणे

अतिप्रमाणात मीठाचे सेवन, जास्त वेळ उभे राहणे किंवा बसून काम करणे, गर्भधारणा, लठ्ठपणा, वाढते वय तसेच काही औषधांचे दुष्परिणाम यांमुळे पायांना सूज येऊ शकते. अशावेळी जर, विश्रांती घेतल्यानंतर सूज कमी होत असेल, ही सामान्य बाब असू शकते. मात्र सूज वारंवार होत असल्यास वैद्यकीय तपासणी आवश्यक आहे.

या गंभीर आजारांचे असू शकते संकेत

• हृदयाची रक्त पंप करण्याची क्षमता कमी झाल्यास शरीरात द्रव साचू लागतो. त्यामुळे पाय आणि घोट्यांना सूज येऊ शकते.
• किडनी योग्य प्रकारे कार्य करत नसल्यास अतिरिक्त पाणी आणि सोडियम शरीरातून बाहेर पडत नाही. परिणामी पायांमध्ये सूज निर्माण होऊ शकते.
• यकृताच्या कार्यात बिघाड झाल्यास शरीरातील द्रव संतुलन बिघडते आणि सूज येण्याची शक्यता वाढते.
• शिरांमधील रक्तप्रवाह मंदावल्यास किंवा शिरांमध्ये समस्या निर्माण झाल्यास पाय सुजू शकतात.
• एका पायात अचानक सूज, तीव्र वेदना, जडपणा किंवा त्वचेचा रंग बदलणे ही गंभीर स्थितीची लक्षणे असू शकतात. अशावेळी त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.

कोणती लक्षणे दुर्लक्षित करू नयेत?

पायांच्या सूजेसोबत छातीत दुखणे, श्वास घेण्यास त्रास होणे, ताप, त्वचा लाल किंवा गरम होणे, एका पायातच अचानक सूज येणे किंवा चालताना तीव्र वेदना जाणवणे ही धोक्याची लक्षणे मानली जातात.

डॉक्टर कोणत्या तपासण्या सांगतात?

रुग्णाच्या लक्षणांनुसार रक्त आणि लघवीच्या तपासण्या, किडनी व यकृताच्या कार्यक्षमतेच्या चाचण्या, ईसीजी, इकोकार्डिओग्राफी तसेच पायांच्या रक्तवाहिन्यांचे डॉप्लर अल्ट्रासाऊंड करण्याचा सल्ला दिला जाऊ शकतो. यामुळे सूजेमागील नेमके कारण शोधणे सोपे होते.

सूज कमी ठेवण्यासाठी काय करावे?

• पाय काही वेळ उशीवर ठेवून विश्रांती घ्या.
• सलग बसणे किंवा उभे राहणे टाळा.
• नियमित चालणे किंवा हलका व्यायाम करा.
• आहारातील मीठाचे प्रमाण नियंत्रित ठेवा.
• योग्य आकाराची आणि आरामदायी पादत्राणे वापरा.
• डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय औषधे घेणे टाळा.

वेळीच निदान महत्त्वाचे

पायांना येणारी प्रत्येक सूज गंभीर आजाराचे लक्षण असतेच असे नाही. मात्र ती सतत होत असेल, वाढत असेल किंवा इतर लक्षणांसह दिसत असेल, तर त्याकडे दुर्लक्ष करणे धोकादायक ठरू शकते.

टीप – हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी लिहिण्यात आला असून कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा यामध्ये करण्यात आलेला नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

रात्रीचं जेवण ठरतंय आजारांचे कारण? वेळीच बदला ‘या’ सवयी, नाहीतर होईल पश्चाताप