रविवार, 25 ऑक्टोबर 2026
मराठवाड्यात दुष्काळाचे संकट गडद; धरणातील पाणीसाठा पिण्यासाठी राखीव (संग्रहित फोटो)
छत्रपती संभाजीनगर : अपुऱ्या पावसामुळे मराठवाड्यातील दुष्काळाचे संकट अधिक गडद होत आहे. या परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर, विभागीय आयुक्त जी. श्रीकांत यांनी जायकवाडी धरण वगळता, या भागातील प्रमुख आणि लहान धरणांमधील सर्व पाणी पिण्याच्या पाण्यासाठी राखीव ठेवण्याचे निर्देश दिले आहेत. यावर्षी रब्बी पिकांसाठी धरणांमधून नियोजित पाणी सोडण्यात येणार नाही.
जून ते ऑगस्ट या काळात अपेक्षेपेक्षा कमी पाऊस आणि प्रमुख जलाशयांमधील अपुरा पाणीसाठा यामुळे खरीप हंगाम आणि आगामी पिण्याच्या पाण्याच्या पुरवठ्यावर दबाव वाढला आहे. प्रशासनाने सिंचनापेक्षा पिण्याच्या पाण्याला प्राधान्य देण्याचा निर्णय घेतला आहे. मांजरा आणि मकानी यांसारख्या कमी पाणीपुरवठा असलेल्या प्रकल्पांवर विशेष देखरेख ठेवली जात आहे. परवानगीशिवाय जलस्रोतांमधून पाणी काढणाऱ्यांवर कारवाई करण्यासाठी संवेदनशील ठिकाणी गस्ती पथके तैनात करण्यात आली आहेत.
दरम्यान, बेकायदेशीर सिंचन करताना आढळल्यास, विद्युत पंप जप्त केले जातील आणि संबंधितांवर कायदेशीर कारवाई केली जाईल. सप्टेंबरनंतर होणाऱ्या कालवा सल्लागार समितीच्या बैठकीत उपलब्ध जलसाठा आणि त्याच्या पुढील वापराचा आढावा घेतला जाईल.
मराठवाड्यात 34 टक्के पाण्याची कमतरता
हवामान विभागाच्या १ जून ते ६ सप्टेंबरच्या अहवालानुसार, मराठवाड्यात सरासरीपेक्षा ३४ टक्के कमी पाऊस झाला आहे. पिकांच्या वाढीच्या महत्त्वाच्या टप्प्यात पावसाच्या कमतरतेमुळे शेतकऱ्यांची चिंता वाढली आहे. येत्या काही महिन्यांत ग्रामीण आणि शहरी भागांमध्ये पिण्याच्या पाण्याची टंचाई निर्माण होण्याची शक्यताही वाढली आहे.
एल निनोमुळे काय?
हवामान तज्ज्ञांच्या मते, तीव्र एल निनो घटनेचा भारतीय मान्सूनवर परिणाम होऊ शकतो. एल निनो आणि दुष्काळ यांच्यात सामान्यतः संबंध दिसून येत असला तरी, प्रत्येक एल निनो वर्षात दुष्काळ पडेलच असे नाही.
राज्यात दुष्काळाचे संकट
राज्यात पाऊस थांबल्याने दुष्काळासारखी परिस्थिती निर्माण होत असून, पिके सुकत आहेत. केवळ घोषणा करण्याऐवजी सरकारने तातडीने जिल्हावार परिस्थितीचा आढावा घेऊन शेतकऱ्यांना दिलासा द्यावा. राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे (शरद पवार) प्रदेशाध्यक्ष शशिकांत शिंदे यांनी पत्रकार परिषदेत इशारा दिला की, कर्जमाफीची प्रक्रिया हप्त्यांमध्ये लागू करून शेतकऱ्यांची थट्टा करू नये. कर्जमाफीची अंमलबजावणी तातडीने आणि पूर्णपणे न झाल्यास पक्ष रस्त्यावर उतरून आंदोलन करेल.
शेतकऱ्यांना विशेष पॅकेज जाहीर करा
राज्यात अनेक भागांत पावसाचा मोठा खंड, अपुरा पाऊस आणि अल निनोच्या प्रभावामुळे शेतकरी गंभीर आर्थिक संकटात सापडले असून, तातडीने दिलासा देण्यासाठी राज्य सरकारने सर्वसमावेशक विशेष दुष्काळ निवारण पॅकेज जाहीर करावे, अशी मागणी प्रदेश काँग्रेसचे वरिष्ठ प्रवक्ते धीरज विलासराव देशमुख, यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्याकडे पत्राद्वारे केली आहे.
