गुरुवार, 10 सप्टेंबर 2026
घाणेरडी फरशी, झुरळे-उंदीर अन् वापरलेले तेल! फरसाण-वेफर्स बनवणाऱ्या 11 आस्थापनांवर FDAची धडक कारवाई
कारवाईदरम्यान विविध आस्थापनांमध्ये बटाटा वेफर्स, फराळी चिवडा, तिखा वेफर्स, काळी मिरी वेफर्स, मिक्स फरसाण, शेव, भाकरवडी, चिवडा, डाएट चिवडा, शेजवान स्टिक्स आणि केळीचे चिप्स आढळले. याशिवाय उत्पादनासाठी वापरण्यात येणारे मैदा, बेसन, वाटाणा पीठ, पामोलिन तेल आणि वापरलेले खाद्यतेलही साठवून ठेवण्यात आले होते.
तपासणीदरम्यान 28,955 किलो आणि 56 लिटर इतका साठा जप्त करण्यात आला. या मालाची किंमत 20,48,801.50 रुपये असल्याचे FDAने म्हटले आहे. भेसळ किंवा कमी दर्जाचा असल्याच्या संशयावरून तसेच अत्यंत अस्वच्छ व असुरक्षित ठिकाणी उत्पादन होत असल्याने हा साठा अन्न सुरक्षा व मानके कायदा, 2006 अंतर्गत जप्त करण्यात आला.
FDAच्या तपासणीत अनेक गंभीर त्रुटी समोर आल्या. काही आस्थापनांकडे आवश्यक वैध अन्न परवाना नव्हता. उत्पादन क्षेत्रातील फरशी घाणेरडी आणि चिकट होती. साचलेले तेल आणि अन्य अवशेषांमुळे परिसर दूषित झाल्याचे आढळले. काही ठिकाणी छप्पर आणि भिंती तात्पुरत्या पत्र्यांच्या शेडच्या होत्या, तर उत्पादन क्षेत्राचा काही भाग उघडाच होता.
सांडपाण्याचा योग्य निचरा नसल्याने आस्थापनांबाहेर दुर्गंधी पसरल्याचेही तपासणीत दिसून आले. काही आस्थापनांमध्ये आणि आजूबाजूच्या परिसरात झुरळे व उंदरांचा प्रादुर्भाव आढळला. बाहेरील परिसरात गायी, कुत्रे आणि मांजरींचाही वावर होता.
पॅकबंद खाद्यपदार्थांच्या लेबलिंगमध्ये लागू नियमांचे पालन होत नसल्याचेही FDAच्या निदर्शनास आले. खाद्यपदार्थ तयार करणारे काही कामगार अप्रोन, हातमोजे आणि टोपी न वापरता अस्वच्छ कपड्यांमध्ये काम करत होते. या सर्व बाबींची गंभीर दखल घेत 11 आस्थापनांना काम बंद करण्यासाठी परवाना किंवा नोंदणी निलंबनाचे आदेश देण्यात आले.
FDAची कारवाई केवळ शिळ-दिवा रोडपुरती मर्यादित नाही. मुंबईतील श्री गजानन वडापाव-स्नॅक्स सेंटर, समर्थ स्वीट्स, एकविरा झुणका भाकर केंद्र, मनीषा स्वीट्स, नवाब सीख कॉर्नर, हॉटेल अदिन आणि जय महाराष्ट्र मसाला डोसा कॉर्नर यांसारख्या आस्थापनांच्या तपासणीतही विविध स्वच्छता आणि अन्नसुरक्षा त्रुटी आढळल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. पुणे विभागात हॉटेल शाही, Saber Restaurant आणि Sairat Biryani यांच्यावरही कारवाई करण्यात आली. छत्रपती संभाजीनगरमधील शेळके मामा ढाबा रेस्टॉरंटच्या फेरतपासणीत त्रुटी कायम असल्याचे आढळले असून पुढील कारवाई सुरू आहे.
सण, धार्मिक कार्यक्रम, यात्रा, उरूस आदी प्रसंगी महाप्रसाद, अन्नछत्र, लंगर, भंडारा किंवा अन्य सामूहिक अन्नवाटपाचे आयोजन असल्यास परवानाधारक/नोंदणीकृत केटरर किंवा स्वयंपाकगृहामार्फत अन्न तयार व वितरित केले जात असल्यास कार्यक्रमाच्या किमान सात दिवस आधी विहित पूर्वसूचना सादर करणे आवश्यक असल्याचे FDAने सांगितले आहे. यासाठी Food & Drug Grievance Portal वर ‘सामूहिक अन्नवाटप पूर्वसूचना नमुना’ उपलब्ध करून देण्यात आला आहे.
अन्नाच्या गुणवत्तेबाबत किंवा गैरप्रकाराबाबत नागरिकांना टोल-फ्री क्रमांक 1800222365 वर तक्रार करता येणार आहे. नागरिकांच्या आरोग्याशी खेळ करणाऱ्यांविरोधात कठोर कायदेशीर कारवाई सुरूच राहील, असा इशारा अन्न व औषध प्रशासनाचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी दिला आहे.
