बुधवार, 21 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- istock
वाराणसी हे भारतातील उत्तर प्रदेश राज्यातील गंगा नदीच्या काठावरील एक अतिशय सुंदर शहर आहे, जे हिंदूंसाठी एक अतिशय खास तीर्थक्षेत्र म्हणून ओळखले जाते. जर तुम्ही वाराणसीला गेला असाल, तर तुम्ही स्वतः हे पाहिले असेल की येथे अनेक लोक मुक्ती आणि शुद्धीकरणासाठी येतात. वाराणसीच्या अनेक विशाल मंदिरांव्यतिरिक्त, घाट आणि इतर अनेक लोकप्रिय ठिकाणांवरून दरवर्षी लाखो पर्यटक येतात.
हे ठिकाण केवळ भारतीयांनाच नाही, तर परदेशी पर्यटकांनाही आवडते. जर तुम्हीही तुमच्या कुटुंबासोबत या ठिकाणी जाण्याचा विचार करत असाल किंवा एकट्याने जाण्याचा विचार करत असाल, तर वाराणसीमधील या ठिकाणांचा तुमच्या यादीत समावेश करा, या ठिकाणांचे सौंदर्य तुम्हाला आकर्षित करेलच पण त्यामध्ये त्यांचे सौंदर्यदेखील आहे. वाराणसीची धार्मिक सहल कशी करावी आणि इथल्या मुख्य ठिकाणांचे महत्त्व काय आहे ते सांगत आहोत.
बरेच लोक ते वाराणसीतील सर्वात प्रमुख मंदिर म्हणून पाहतात आणि काही लोक ते संपूर्ण देशातील सर्वात महत्त्वाचे मंदिर मानतात. या मंदिराची कथा 3500 वर्षांहून अधिक जुनी आहे. काशी विश्वनाथ मंदिर हे १२ ज्योतिर्लिंगांपैकी एक आहे, येथे दर महिन्याला लाखो लोक दर्शनासाठी येतात. अनेक भक्तांचा असा विश्वास आहे की शिवलिंगाची एक झलक तुमचा आत्मा शुद्ध करते आणि जीवनाला ज्ञानाच्या मार्गावर घेऊन जाते. आमचा विश्वास आहे की तुम्ही तुमचा वाराणसीचा दौरा या ठिकाणाहून सुरू करावा.
हेदेखील वाचा- शुक्राच्या बदलत्या चालीमुळे ‘या’ राशीचे चमकेल नशीब
अस्सी घाट हे महान कवी तुलसीदास यांचे निधन झालेले ठिकाण मानले जाते. या ठिकाणचा दक्षिणेकडील घाट पर्यटकांमध्ये सर्वाधिक लोकप्रिय आहे. हे ठिकाण पाहण्यासाठी येणाऱ्या लोकांची संख्या दर तासाला वाढत आहे आणि सणासुदीच्या काळात ही संख्या आणखी वाढते. अस्सी घाट हा अस्सी आणि गंगा नद्यांच्या संगमावर वसलेला आहे आणि पिपळाच्या झाडाखाली स्थापित केलेल्या मोठ्या शिवलिंगासाठी प्रसिद्ध आहे.
हेदेखील वाचा- मूलांक 1 असलेल्यांचा आजचा दिवस कसा असेल ते जाणून घेऊया
या घाटाला खूप धार्मिक महत्त्व आहे आणि पुराणात आणि इतर अनेक गोष्टींमध्ये त्याचा उल्लेख आहे. अस्सी घाट हे वाराणसीचे हृदय आहे आणि स्थानिक लोक तसेच पर्यटक गंगेवरील सूर्यास्त आणि सूर्योदयाच्या अद्भुत दृश्याचा आनंद घेण्यासाठी तेथे येतात. स्थानिक तरुणांमध्ये संध्याकाळी वेळ घालवण्यासाठी घाट हे एक लोकप्रिय ठिकाण आहे. घाटाची सकाळची आरती अतिशय प्रेक्षणीय असते, ती पाहण्यासाठी तुम्हाला पहाटेच उठावे लागेल.
तुळशी घाटापासून गंगा नदीच्या पलीकडे स्थित, ते तत्कालीन बनारसचे राजा बलवंत सिंग यांच्या आदेशानुसार 1750 मध्ये वाळूच्या दगडाने बांधले गेले. 1971 मध्ये, अधिकृत राजाची पदवी सरकारने रद्द केली होती, परंतु पेलू भीरू सिंग हे अजूनही सामान्यतः वाराणसीचे महाराजा म्हणून ओळखले जातात. वेद व्यास मंदिर, राजाचे निवासस्थान आणि प्रादेशिक इतिहासाला समर्पित संग्रहालय आहे.
हे अस्सी नदीच्या काठावर वसलेले आहे आणि स्वातंत्र्य सेनानी पंडित मदन मोहन मालवीय यांनी 1900 मध्ये बांधले होते. हे भगवान राम आणि हनुमान यांना समर्पित आहे. वाराणसी नेहमी संकट मोचन मंदिराशी संबंधित आहे आणि या पवित्र शहराचा एक आवश्यक भाग आहे. वाराणसीला येणारा प्रत्येक व्यक्ती या मंदिरात नक्कीच जातो आणि हनुमानाचे दर्शन घेतो. या मंदिरात दिले जाणारे लाडू स्थानिक लोकांमध्ये प्रसिद्ध आहेत.
बनारस हिंदू विद्यापीठाच्या आत असलेल्या या मंदिराला भेट देण्यासाठी पर्यटक दररोज येत असतात. बिर्ला कुटुंबाने, भारतातील उद्योजकांचा एक अत्यंत यशस्वी गट, त्याचे बांधकाम सुरू केले. मंदिराची एक मोठी गोष्ट म्हणजे ती केवळ एक इमारत नाही तर प्रत्यक्षात सात स्वतंत्र मंदिरे आहेत जी मिळून एक मोठा धार्मिक संकुल तयार करतात. वाराणसीच्या सर्वात प्रतिष्ठित मंदिरांपैकी एक, तुम्ही या सुंदर मंदिराला एकदा नक्की भेट द्या.
नावाप्रमाणेच असे मानले जाते की, हे ते ठिकाण आहे जिथे ब्रह्मदेवाने दशा अश्वमेध यज्ञ केला होता. हा घाट धार्मिक स्थळ असून येथे अनेक प्रकारचे विधी केले जातात. हा घाट दररोज संध्याकाळी होणाऱ्या गंगा आरतीसाठी सर्वात प्रसिद्ध आहे आणि दररोज शेकडो लोक ते पाहण्यासाठी येतात. गंगा आरती पाहणे हा एक अनुभव आहे जो शब्दात वर्णन करता येणार नाही. तुम्ही वाराणसीला एकटे येत असाल किंवा कुटुंबासोबत जात असाल, या घाटाचे दृश्य पाहायला विसरू नका.
धार्मिक मान्यतेनुसार, एकदा भगवान ब्रह्मा आणि विष्णू यांच्यात त्यांच्यापैकी कोण मोठा आणि शक्तिशाली आहे यावर चर्चा सुरू झाली. दोघेही आपापले युक्तिवाद करत होते. या वादात भगवान शिवाची चर्चा होऊ लागली. चर्चेदरम्यान ब्रह्मदेवाच्या पाचव्या मुखाने भगवान शिवावर टीका केली. आपल्या टीकेला अपमान मानून बाबा भोलेनाथ खूप संतापले. त्याच्या रागातून काल भैरव जन्माला आला. म्हणजेच शिवाचा एक भाग कालभैरवाच्या रूपात प्रकट झाला आणि हा भाग ब्रह्माजींच्या पाचव्या टीकाकाराच्या तोंडावर आदळला.
नखे मारल्यानंतर ब्रह्मदेवाचे तोंड कालभैरवाच्या नखेला चिकटले. ब्रह्मदेवाचे मस्तक कापल्यामुळे तो ब्रह्मदेवाचा वध मानला गेला. आकाशात आणि पाताळात फिरून बाबा कालभैरव काशीला पोहोचले तेव्हा ब्रह्मदेवाचे मुख त्यांच्या हातातून वेगळे झाले, त्यामुळे कालभैरवांनी आपल्या नखांनी तलावाची स्थापना केली आणि येथे स्नान करून ब्रह्मदेवाच्या वधातून मुक्ती मिळवली. कालभैरवांना पापापासून मुक्ती मिळताच भगवान शिव तेथे प्रकट झाले आणि त्यांनी कालभैरवांना तेथे राहून तपश्चर्या करण्याची आज्ञा दिली. त्यानंतर काल भैरव या नगरीत स्थायिक झाले, असे मानले जाते की वाराणसीतील काशी विश्वनाथाचे दर्शन भैरवाच्या दर्शनाशिवाय पूर्ण होत नाही.
