मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- istock
जो कोणी या पृथ्वीतलावर जन्माला येईल, त्याचा मृत्यू निश्चित आहे आणि यालाच जीवनाचे सत्य म्हणतात. असे म्हणतात की, मृत्यूनंतर मानवी आत्मा ईश्वरात विलीन होतो. पण तरीही मृत्यूनंतर अनेक संस्कार विहित केलेले आहेत. हिंदू धर्मात एकूण 16 संस्कारांचे वर्णन आहे, त्यापैकी 16 वा अंतिम संस्कार आहे. या विधींचे अनेक नियम आहेत, जे प्रत्येकाने पाळले पाहिजेत. जे लोक अंत्यसंस्कारासाठी स्मशानभूमीत जातात ते अज्ञानामुळे किंवा दुसऱ्या शब्दांत, ज्ञानाच्या अभावामुळे कधीही करू नयेत अशा गोष्टी करतात. यातील एक म्हणजे अंत्यसंस्कारानंतर स्मशानभूमीकडे मागे वळून पाहायचे नाही. गरुड पुराणात याचा उल्लेख आहे.
गरुड पुराणानुसार मृत्यूनंतर आत्मा शरीर सोडून जातो. अंत्यसंस्कारानंतर देह जाळला जातो, पण आत्मा तिथेच राहतो. भगवान श्रीकृष्णाने गीतेत म्हटले आहे की आत्मा अमर, शाश्वत आणि अविनाशी आहे. कोणतेही शस्त्र आत्म्याला मारू शकत नाही, अग्नी त्याला जाळू शकत नाही आणि पाणी त्याला बुडू शकत नाही.
धर्म संबंधित बातमी वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा
जेव्हा एखाद्या व्यक्तीचा मृत्यू होतो तेव्हा त्याला अंत्यसंस्कार करण्यासाठी स्मशानभूमीत नेले जाते. असे म्हणतात की, या संस्कारानंतर आत्मा दुसऱ्या जगात जातो. परंतु जेव्हा कुटुंबातील सदस्य अंत्यसंस्कारानंतर मागे वळून पाहतो तेव्हा आत्म्याचा कुटुंबाप्रती असलेली ओढ त्याला दुसऱ्या जगात जाण्यापासून रोखते. दरम्यान, मृत व्यक्तीच्या आत्म्याच्या शांतीसाठी 13 दिवस अनेक विधी केले जातात.
गरुड पुराणात असे सांगितले आहे की, मृत्यूनंतर आत्मा त्याच्या अंत्यसंस्काराचे सर्व विधी पाहतो. स्मशानभूमीत मृत व्यक्तीचे नातेवाईक उपस्थित असल्याने त्यांनाही त्यांच्याविषयी ओढ आहे. अशा परिस्थितीत, जेव्हा तुम्ही मागे वळून पाहता, तेव्हा तो तुमच्याकडे आकर्षित होतो आणि तुमचे त्याच्याशी असलेले नाते तुटू शकत नाही. अशा स्थितीत आत्म्याला परलोकात जाण्यात अडचण येते, म्हणून अंत्यसंस्कारानंतर मागे वळून पाहू नये असे सांगितले जाते.
चंपा षष्ठी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा
गरुड पुराणानुसार सूर्यास्तानंतर अंत्यसंस्कार करण्यास मनाई आहे. कारण अशा व्यक्तीच्या आत्म्याला शांती मिळत नाही. असेही मानले जाते की सूर्यास्तानंतर स्वर्गाचे दरवाजे बंद होतात आणि नरकाचे दरवाजे उघडतात. अशा स्थितीत जर आपण एखाद्या व्यक्तीवर रात्रीच्या वेळी अंत्यसंस्कार केले तर त्या आत्म्याला नरकयातना भोगाव्या लागतात आणि पुढील जन्मी अशा व्यक्तीच्या शरीराच्या कोणत्या ना कोणत्या भागात काही दोष असू शकतो असाही समज आहे. त्यामुळे जेव्हा जेव्हा एखादी व्यक्ती रात्रीच्या वेळी मरण पावते तेव्हा रात्री त्याचे अंतिम संस्कार केले जात नाहीत आणि त्याचा मृतदेह ठेवला जातो आणि सूर्योदयाची प्रतीक्षा केली जाते. तसेच, सकाळी त्यांचे अंतिम संस्कार केले जातात.
( टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तू, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/ बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navrashtra या तथ्यांची पुष्टी करु शकत नाही)
