रविवार, 1 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- istock
हिंदू पंचांगानुसार, नोव्हेंबर महिना कार्तिक आणि मार्गशीर्ष महिन्यात येतो. त्यामुळे या महिन्याला धार्मिक आणि आध्यात्मिक दृष्ट्या पवित्र मानले जाते. यावर्षी नोव्हेंबर महिना विशेष असणार आहे. कारण या महिन्यात दिवाळी, भाऊबीज, धनत्रयोदशी आणि कार्तिकी एकादशी यांसारखे सण उत्सव या महिन्यात येत आहे. नोव्हेंबर महिन्यातील सण उत्सवांची यादी जाणून घेऊया
कार्तिक महिन्याच्या कृष्ण पक्षाच्या आठव्या दिवशी येणाऱ्या तिथीला अहोई अष्टमी म्हणतात. ही अष्टमी तिथी महिला आपल्या मुलांच्या दीर्घायुष्यासाठी, यशासाठी आणि सुखासाठी साजरी करतात. या दिवशी माता निर्भ्रष्ट उपवास करतात आणि आपल्या मुलांच्या कल्याणासाठी देवी पार्वतीची प्रार्थना करतात.
दिवाळीपूर्वी येणारी रमा एकादशी खूप विशेष मानली जाते. या दिवशी भगवान विष्णूंसोबत देवी लक्ष्मीची पूजा केली जाते. ही एकादशी भगवान विष्णूंना सर्व एकादशींमध्ये सर्वात प्रिय आहे.
या दिवशी धनाची पूजा केली जाते. या दिवसापासून दिवाळीची सुरुवात होते असे म्हटले जाते.
नरक चतुर्दशी हा भगवान कृष्णाने नरकासुराचा वध केल्याच्या घटनेचे स्मरण करणारा दिवस आहे. या दिवशी सूर्योदयापूर्वी अभ्यंग स्नान करण्याची प्रथा आहे. संध्याकाळी, अकाली मृत्यूची भीती दूर करण्यासाठी लोक यमराजाच्या नावाने दिवे देखील लावतात. तर याच दिवशी लक्ष्मीपूजन देखील आहे. या दिवशी लक्ष्मीच्या पूजेसोबत वहींची देखील पूजा केली जाते.
बलिप्रतिपदा (ज्याला दिवाळी पाडवा किंवा ‘दिवाळीचा पाडवा’ म्हणूनही ओळखले जाते) हा हिंदू दिनदर्शिकेनुसार कार्तिक शुद्ध प्रतिपदेला येणारा दिवाळीतील अत्यंत महत्त्वाचा सण आहे. या दिवशी पत्नी पतीला ओवाळून त्याच्या दीर्घायुष्यासाठी प्रार्थना करते.
नावाप्रमाणेच, हा सण भाऊ-बहिणींमधील प्रेम, अतूट नाते आणि विश्वासाचे प्रतीक आहे. भैया दूज दिवाळीनंतर दोन दिवसांनी साजरा केला जातो. या दिवशी बहिणी आपल्या भावांच्या कपाळावर टिळा लावतात आणि त्यांच्या दीर्घायुष्यासाठी, सुखासाठी, समृद्धीसाठी आणि आनंदी आयुष्यासाठी प्रार्थना करतात.
हिंदू पंचांगानुसार, ही तारीख कार्तिक महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील एकादशी तिथीला येते. असे मानले जाते की या दिवशी भगवान विष्णू चार महिन्यांच्या दीर्घ काळानंतर योगनिद्रेतून जागे होतात. या दिवसापासून हिंदू समाजात विवाह, लग्न आणि शुभ कार्यक्रम पुन्हा सुरू होतात. कार्तिकी एकादशीला देवूथानी एकादशी असे देखील म्हटले जाते.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: नोव्हेंबरमध्ये अहोई अष्टमी, धनत्रयोदशी, दिवाळी, बलिप्रतिपदा, भाऊबीज, कार्तिकी एकादशी, तुळशी विवाह असे सण येणार आहेत.
Ans: नोव्हेंबरमध्ये अहोई अष्टमी १ नोव्हेंबर रोजी आहे
Ans: कार्तिकी एकादशी 20 नोव्हेंबर रोजी आहे. या दिवशी भगवान विष्णू योगनिद्रेतून जागे होतात, अशी धार्मिक मान्यता आहे.
