बुधवार, 21 ऑक्टोबर 2026
हिंदू धर्मात सिंदूरचे महत्त्व काय? जाणून घ्या विवाहित महिला भांगेत सिंदूर का भरतात? (फोटो सौजन्य-X)
Sindoor In Hinduism News In Marathi: पहलगाममधील दहशतवादी हल्ल्याला प्रत्युत्तर म्हणून भारतीय सशस्त्र दलांनी कारवाई केली आणि पाकिस्तान आणि पीओकेमध्ये हवाई हल्ले केले. या कारवाईला ‘ऑपरेशन सिंदूर’ असे नाव देण्यात आले आहे. हिंदू धर्मात या लाल रंगाच्या सिंदूरला खूप विशेष महत्त्व आहे. सिंदूरचे महत्त्व आणि विवाहित महिला भांगेत का सिंदूर भरतात याबद्दल तुम्हाला माहितीय का?
२२ एप्रिल रोजी जम्मू आणि काश्मीरमधील पहलगाम येथे दहशतवादी हल्ला झाला होता. ज्यामध्ये २६ जणांना आपला जीव गमवावा लागला होता. या हल्ल्यात अनेक महिलांनी त्यांचे पती गमावले. आता भारतीय सशस्त्र दलांनी याला प्रत्युत्तर म्हणून कारवाई केली आहे आणि पाकिस्तान आणि पीओकेमध्ये हवाई हल्ले केले आहेत. या ऑपरेशनला ‘ऑपरेशन सिंदूर’ असे नाव देण्यात आले आहे. हिंदू धर्मात सिंदूरला विशेष महत्त्व आहे. विवाहित स्त्रिया त्यांच्या भांगेत नक्कीच सिंदूर भरतात. सिंदूर हे महिलांच्या सोळा अलंकारांपैकी एक आहे. तर हिंदू धर्मात सिंदूरचे महत्त्व काय आहे ते जाणून घेऊया.
हिंदू धर्मात, सिंदूर हे वैवाहिक आनंदाचे प्रतीक मानले जाते. अशा परिस्थितीत, प्रत्येक विवाहित महिलेने तिच्या पाठविणीच्या वेळी तिच्या पतीच्या नावावर सिंदूर लावणे आवश्यक आहे. असे मानले जाते की केसांच्या वियोगात सिंदूर लावल्याने स्त्रीचे वैवाहिक जीवन आनंदी राहते. तसेच, हे सिंदूर पतीला कोणत्याही प्रकारचा त्रास होण्यापासून रोखण्यास मदत करते. विवाहित महिलांनी सिंदूर लावण्यामागील कारण असे म्हटले जाते की, त्यामुळे घरात सुख-शांती राहते आणि पती-पत्नीमधील नाते घट्ट राहते. असे मानले जाते की केसांच्या भांगात सिंदूर लावण्याची परंपरा, जी प्राचीन काळापासून प्रचलित आहे, ती वैवाहिक जीवन स्थिर ठेवण्यासाठी आहे.
पौराणिक कथेनुसार, विवाहित महिला जेव्हा त्यांच्या भांगेत सिंदूर लावतात तेव्हा देवी पार्वती त्यांचे रक्षण करते. तसेच, ती तिच्या पतीला संकटांपासून वाचवते. हिंदू धर्मात लाल सिंदूर लावण्याचेही विशेष महत्त्व आहे. हा रंग शुभ आणि सौभाग्याचे प्रतीक मानला जातो. विवाहित महिला त्यांच्या भांगेत लाल सिंदूर लावतात जेणेकरून त्यांचे वैवाहिक जीवन आनंदी राहते आणि त्यांच्या पतीला दीर्घायुष्य मिळते. विवाहित महिलांनी सिंदूर लावल्याने सकारात्मक ऊर्जा प्रसारित होते आणि पतीच्या आयुष्यापासून नकारात्मक ऊर्जा दूर राहते. असे म्हटले जाते की सिंदूर केवळ पतीचे रक्षण करत नाही तर ते महिलांसाठी शुभतेचे प्रतीक देखील आहे.
रामायण काळातही सिंदूर लावण्याच्या प्रथेचा उल्लेख आहे. असे मानले जाते की सीता माता पण भांगेत सिंदूर लावत असत. जेव्हा हनुमानजींनी सीता मातेला विचारले, तुम्ही हे सिंदूर का लावता? यावर देवी जानकीने सांगितले की यामुळे भगवान राम प्रसन्न होतात आणि त्यामुळे शरीर निरोगी राहते आणि व्यक्तीचे आयुष्य देखील वाढते. सिंदूरबाबत असाही एक समज आहे की जर पत्नीने मध्यभागी लांब सिंदूर लावला तर त्यामुळे पतीचा अकाली मृत्यू होऊ शकत नाही. हे पतीला त्रासांपासून वाचवण्यास मदत करते.
पौराणिक कथेनुसार, सिंदूर हे देवी लक्ष्मीच्या आदराचे प्रतीक मानले जाते. देवी लक्ष्मी या पृथ्वीवर पाच ठिकाणी वास करते. यापैकी पहिले स्थान म्हणजे स्रीच्या भांगेत, जिथे महिला लग्नानंतर सिंदूर लावतात. असे केल्याने पती-पत्नीमधील नाते नेहमीच मजबूत राहते आणि घरात सुख-समृद्धी येते. म्हणूनच महिलांना देवीचे रूप मानले गेले आहे. सिंदूर लावल्याने विवाहित महिलांचे सौंदर्यही वाढते. असे मानले जाते की लाल रंगाच्या सिंदूरमध्ये माता सती आणि माता पार्वतीची ऊर्जा देखील समाविष्ट आहे.
