शुक्रवार, 23 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- फेसबुक
भारताच्या कानाकोपऱ्यात अशी अनेक धार्मिक स्थळे आहेत ज्यांवर लोकांची अतूट श्रद्धा आहे. आज आम्ही तुम्हाला राजस्थानच्या भरतपूरमध्ये असल्या अशाच एका मंदिराविषयी सांगणार आहोत, जिच्याविषयी अनेक प्रकारच्या समजुती प्रचलित आहेत. या मंदिरात वर्षभर भाविकांची वर्दळ असते. नवस फेडून भाविक इथे पोहोचतात.
आज आम्ही तुम्हाला ज्या मंदिराबद्दल सांगणार आहोत त्या मंदिराची खास गोष्ट म्हणजे या मंदिराच्या दरबारात हिंदू आणि मुस्लिम दोन्ही धर्माचे लोक दर्शनासाठी येतात. शक्तीस्वरूपा मां चांग देवी राजस्थानातील भरतपूर येथील भगवानपूर गावात जंगलात वास्तव्यास आहे. जाणून घेऊया या अप्रतिम मंदिराबद्दल.
नाव कसे पडले
चांगभाखर राज्याचे कुलदैवत असल्याने हे मंदिर चांग देवी मंदिर म्हणून ओळखले जाऊ लागले. असे मानले जाते की, चांगभाखर राज्याचा राजा बलंद याला चांग देवीचा आशीर्वाद मिळाला होता, त्यामुळे चौहान वंशाचे राजे त्यांना युद्धात पराभूत करू शकले नाहीत. पण इतर बालंद राजांचा चौहानांकडून पराभव झाला. त्यांची दुर्दशा पाहून राजा बलंदने त्यांचा पराभव न होण्याचे रहस्य चौहान घराण्याच्या राजाला सांगितले.
कोणत्याही युद्धात तो मरू शकत नाही आणि पराभूत व्हायचे असेल, तर लाकडी तलवार वापरावी लागेल, असेही सांगण्यात आले. हे समजल्यानंतर चौहान राजांनी लाकडी तलवारींनी हल्ला करून बलंद राजाचा पराभव केला. ती लाकडी तलवार आजही भरतपूर विकास गटातील खोहरा नावाच्या ठिकाणी आहे. या भागावर एकेकाळी बलंद राजांची सत्ता होती.
विशेष काय आहे
हे मंदिर हिंदू आणि मुस्लीम अशा दोन्ही समुदायांमध्ये पूजनीय आहे, म्हणूनच हे स्थान एकतेचे उदाहरण आहे. माता चंद देवी ही आपल्या भागातील कुलदैवत असल्याची मुस्लिम धर्माच्या अनुयायांची श्रद्धा आहे, त्यामुळे परिसरातील मुस्लिम लोकही या मंदिरात दर्शन घेतात. हे सिद्धपीठ आहे, त्यामुळे शारदीय आणि चैत्र नवरात्रीत भाविकांची गर्दी दिसून येते.
नवरात्रीच्या पवित्र मुहूर्तावर आजूबाजूच्या भागातूनच नव्हे, तर मध्य प्रदेश आणि उत्तर प्रदेशातूनही भाविक येथे येतात. देवीच्या दरबारात अनेक वर्षांपासून अखंड ज्योत तेवत आहे. भक्त आपल्या मनोकामना पूर्ण करण्यासाठी देवीच्या मूर्तीसमोर ज्योत प्रज्वलित करतात. देवी मंदिराजवळ ज्वारीचा गाभारा आहे, तिथे नवरात्रीच्या विशेष प्रसंगी ज्वारी पेरल्या जातात.
