बुधवार, 11 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- chatgpt
महाराष्ट्रातील शिवभक्तांमध्ये शिवलीलामृत या ग्रंथाला अत्यंत मानाचे स्थान आहे. संतकवी श्रीधर स्वामी यांनी रचलेल्या या ग्रंथात भगवान शिवाच्या विविध लीला, भक्तांचे चरित्र आणि धर्मतत्त्वांचे सुंदर वर्णन आढळते. अनेक भक्त आपल्या मनोकामना पूर्ण होण्यासाठी किंवा आध्यात्मिक उन्नतीसाठी शिवलीलामृताचे पारायण करतात.
शिवलीलामृताच्या चौथ्या अध्यायात भगवान शिवाच्या कृपेचे आणि भक्तवत्सल स्वभावाचे वर्णन येते. या अध्यायात शिवभक्तीचे महत्त्व, शिवनामाच्या स्मरणाची शक्ती आणि शिवाच्या कृपेने भक्तांचे संकट कसे दूर होते याचे विवेचन करण्यात आले आहे.
या अध्यायातून एक महत्त्वाचा संदेश दिला जातो की, मनुष्य कितीही पापी असला तरी जर त्याने प्रामाणिकपणे भगवान शिवाची शरणागती पत्करली, तर महादेव त्याचा उद्धार करतात. भक्ती, श्रद्धा आणि नामस्मरण यामुळे जीवनातील दुःख, संकटे आणि मानसिक अस्थिरता दूर होऊ शकते, असे या अध्यायात सांगितले आहे. चौथा अध्याय शिवभक्ताला हे शिकवतो की ईश्वराकडे जाताना मोठमोठ्या कर्मकांडांपेक्षा निर्मळ मन आणि दृढ श्रद्धा अधिक महत्त्वाची असते.
शिवलीलामृताचा चौथा अध्याय कोणत्याही दिवशी वाचता येतो. तथापि काही दिवस विशेष शुभ मानले जातात.
सोमवार हा भगवान शिवाचा वार मानला जातो. या दिवशी चौथ्या अध्यायाचे पारायण केल्यास विशेष पुण्य मिळते अशी श्रद्धा आहे.
त्रयोदशी तिथीच्या संध्याकाळी येणारा प्रदोषकाळ शिवपूजेसाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. या वेळी अध्यायाचे वाचन केल्यास शिवकृपा प्राप्त होते असे मानले जाते.
श्रावण महिन्यात भगवान शिवाची विशेष उपासना केली जाते. या काळात चौथ्या अध्यायाचे नित्य वाचन करणे अत्यंत फलदायी मानले जाते.
महाशिवरात्रीच्या दिवशी शिवलीलामृताचे पारायण विशेष पुण्यदायी समजले जाते.
घरातील अडचणी, मानसिक ताण, आर्थिक समस्या किंवा आरोग्याच्या संकटांच्या काळात श्रद्धेने हा अध्याय वाचल्यास मनाला धैर्य आणि समाधान मिळते.
भगवान शिवाची मूर्ती किंवा चित्र
शिवलिंग (असेल तर)
स्वच्छ पाणी
गंगाजल
बेलपत्र
पांढरी फुले
अक्षता
धूप, दीप
नैवेद्य (फळे किंवा दूध)
शुचिर्भूत होणे
स्नान करून स्वच्छ वस्त्रे परिधान करावीत. शक्यतो पांढरी किंवा स्वच्छ वस्त्रे वापरावीत.
पूजेची जागा तयार करणे
देवघर किंवा स्वच्छ ठिकाणी शिवप्रतिमा किंवा शिवलिंग स्थापित करावे.
दीप प्रज्वलित करणे
तुपाचा किंवा तेलाचा दिवा लावावा आणि धूप दाखवावा.
शिवपूजन
शिवलिंगावर किंवा प्रतिमेवर जलाभिषेक करावा. त्यानंतर बेलपत्र, फुले आणि अक्षता अर्पण कराव्यात.
मंत्रजप
पारायण सुरू करण्यापूर्वी खालील मंत्राचा जप करावा –
ॐ नमः शिवाय हा जप शक्य असल्यास १०८ वेळा करावा.
अध्याय वाचन
शांतचित्ताने चौथा अध्याय वाचावा. वाचनादरम्यान मन एकाग्र ठेवावे. अध्याय पूर्ण झाल्यानंतर शिवाची आरती करावी.
प्रार्थना
“हे महादेव, माझ्या सर्व ज्ञात-अज्ञात चुका क्षमा करा आणि सद्बुद्धी, आरोग्य व भक्ती प्रदान करा,” अशी प्रार्थना करावी.
शिवलीलामृताचा चौथा अध्याय हा केवळ कथा नसून भक्ती, श्रद्धा आणि शिवकृपेचा महिमा सांगणारा अध्याय आहे. भगवान शिव हे आपल्या भक्तांवर सदैव कृपादृष्टी ठेवतात, हा संदेश या अध्यायातून मिळतो. सोमवार, प्रदोष, श्रावण किंवा महाशिवरात्रीच्या दिवशी श्रद्धेने या अध्यायाचे पारायण करून शिवपूजन केल्यास आध्यात्मिक समाधान आणि अंतःकरणातील शांती प्राप्त होते, अशी शिवभक्तांची श्रद्धा आहे. हर हर महादेव! ॥ ॐ नमः शिवाय ॥
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: शिवलीलामृताच्या चौथ्या अध्यायात भगवान शिवांची भक्तवत्सलता, शिवभक्तीचे महत्त्व, शिवनामाच्या स्मरणाची शक्ती आणि महादेवांच्या कृपेने भक्तांच्या जीवनातील संकटे कशी दूर होतात, याचे वर्णन करण्यात आले आहे. श्रद्धा आणि निस्सीम भक्ती हेच ईश्वरप्राप्तीचे खरे साधन असल्याचा संदेश या अध्यायातून दिला आहे.
Ans: पारायणापूर्वी स्नान करून भगवान शिवांची किंवा शिवलिंगाची पूजा करावी. जलाभिषेक करून बेलपत्र, पांढरी फुले, अक्षता अर्पण करावीत. त्यानंतर 'ॐ नमः शिवाय' या मंत्राचा जप करून शांतचित्ताने अध्यायाचे वाचन करावे.
Ans: धार्मिक श्रद्धेनुसार या अध्यायाचे भक्तिभावाने पारायण केल्याने मनाला शांती, आत्मविश्वास आणि आध्यात्मिक समाधान मिळते. तसेच भगवान शिवांची कृपा प्राप्त होऊन जीवनातील अडचणींना सामोरे जाण्याचे बळ मिळते, असे मानले जाते
