फोटो सौजन्य - Social Media
पालघर जिल्ह्यातील दातिवरे किल्ला, ज्याला हिराडोंगर किल्ला म्हणूनही ओळखले जाते, हा ऐतिहासिकदृष्ट्या महत्त्वाचा पण तुलनेने कमी परिचित किल्ला आहे. Palghar district मधील हा किल्ला Vasai पासून सुमारे ७२ किलोमीटर अंतरावर वसलेला आहे. Vaitarna River जवळील एका छोट्या टेकडीवर हा किल्ला उभारण्यात आला असून, येथून परिसरावर लक्ष ठेवणे सोपे होत असल्यामुळे त्याचे स्थान रणनीतीदृष्ट्या महत्त्वाचे मानले जात होते. हीच वैतरणा नदी पुढे जाऊन Arnala Fort परिसराकडे वाहते, त्यामुळे या भागावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी हा किल्ला उपयुक्त ठरत असावा.
या किल्ल्याच्या इतिहासाबाबत ठोस नोंदी उपलब्ध नसल्या तरी, अभ्यासकांच्या मते हा किल्ला पोर्तुगीजांच्या काळात बांधण्यात आला असावा. त्या काळात किनारपट्टीवरील भागावर लक्ष ठेवण्यासाठी आणि व्यापार मार्गांचे संरक्षण करण्यासाठी अशा छोट्या किल्ल्यांची उभारणी केली जात असे. त्यामुळे दातिवरे किल्ला हा एक प्रकारचा चौकी किल्ला किंवा देखरेखीचा बुरुज म्हणून वापरला गेला असावा, असे मानले जाते.
या किल्ल्याला भेट देण्यासाठी सर्वात जवळचे रेल्वे स्थानक Saphale आहे, जे Mumbai पासून सुमारे १०७ किलोमीटर अंतरावर आहे. सफाळे येथून दातिवरे (किंवा दांतीवरे) या पायथ्याच्या गावापर्यंत रस्तामार्गे १५ ते २० किलोमीटरचा प्रवास करावा लागतो. या परिसरात जाण्यासाठी स्थानिक वाहतूक तसेच खाजगी वाहनांचा वापर करता येतो. पर्यटकांसाठी Saphale आणि Edwan येथे राहण्याची व जेवणाची सुविधा उपलब्ध आहे. तसेच किनारपट्टीच्या रस्त्यावर लहान हॉटेल्समध्ये चहा-नाश्त्याचीही सोय करण्यात आलेली आहे, ज्यामुळे प्रवास अधिक सोयीस्कर होतो.
किल्ल्यावर जाण्यासाठी ट्रेकिंगचा मार्ग दातिवरे गावाच्या उत्तरेला असलेल्या टेकडीपासून सुरू होतो. सध्या किल्ल्यापर्यंत पोहोचण्यासाठी सुरक्षित आणि तुलनेने रुंद रस्ता तयार करण्यात आला आहे, त्यामुळे नवशिक्या पर्यटकांनाही येथे सहज पोहोचता येते. साधारणपणे अर्ध्या तासात किल्ल्याच्या प्रवेशद्वारापर्यंत पोहोचता येते.
आजच्या घडीला किल्ल्याचे बरेचसे बांधकाम नष्ट झाले असून, फक्त काही भिंती आणि बुरुजांचे अवशेषच पाहायला मिळतात. तरीही, निसर्गरम्य परिसर आणि ऐतिहासिक महत्त्व यामुळे दातिवरे किल्ला पर्यटकांसाठी एक आकर्षण ठरतो.
.png "Videos"){kind=small}
