रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
प्रजासत्ताक दिनाचा इतिहास आणि महत्त्व
भारतात २६ जानेवारी रोजी साजरा होणारा प्रजासत्ताक दिन हा आपल्या देशाच्या इतिहासातील एक अतिशय खास दिवस आहे. हा दिवस आपल्या देशाच्या संविधानाच्या अंमलात येण्याचा आणि भारताला स्वतंत्र, लोकशाही प्रजासत्ताक म्हणून घोषित करण्याचा दिवस आहे. प्रजासत्ताक दिनी, कर्तव्य मार्गावर परेड आयोजित केली जाते, ध्वज फडकवला जातो आणि वेगवेगळ्या राज्यांचे चित्र प्रदर्शित केले जातात.
२६ नोव्हेंबर १९४९ रोजी भारताचे संविधान २ वर्षे ११ महिने आणि १८ दिवसांत तयार झाले, पण मग ते लागू करण्यासाठी २६ जानेवारीची निवड का करण्यात आली? या तारखेमागील कथा आणि त्यामागील इतिहास काय आहे ते जाणून घेऊया?
२६ जानेवारीचे ऐतिहासिक महत्त्व
२६ जानेवारी १९३० रोजी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसने लाहोर अधिवेशनात ‘पूर्ण स्वराज्य’ची मागणी केली आणि त्याची घोषणा केली. २६ जानेवारी रोजी संविधान जाहीर करून, भारताने ब्रिटिश राजवटीपासून स्वातंत्र्याचा लढा पूर्ण केला आणि एका नवीन युगाची सुरुवात केली. हा दिवस निवडून, देशाने १९३० च्या पूर्ण स्वराज दिनाचेही स्मरण केले.
प्रजासत्ताक दिनाचे महत्त्व
प्रजासत्ताक दिन २०२५ थीम
२०२५ च्या प्रजासत्ताक दिनाची थीम ‘सुवर्ण भारत – वारसा आणि विकास’ आहे, जी भारताच्या समृद्ध सांस्कृतिक वारशाचे आणि त्याच्या प्रगतीच्या अविरत प्रवासाचे प्रतिबिंब आहे. इंडोनेशियाचे राष्ट्राध्यक्ष प्रबोवो सुबियांतो हे २०२५ च्या प्रजासत्ताक दिनाचे प्रमुख पाहुणे असतील, जो भारत आणि इंडोनेशियामधील राजनैतिक संबंधांच्या ७५ व्या वर्धापन दिनानिमित्त एक महत्त्वाचा टप्पा असेल. या कार्यक्रमात सहभागी होण्यासाठी ते भारतातही पोहोचले आहेत.
