रविवार, 18 ऑक्टोबर 2026
'या' पक्ष्यांची स्मरणशक्ती प्रचंड आहे; ते त्यांचा मेंदूचा वापर माणसाप्रमाणे करतात ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
जगभर प्राण्यांच्या लाखो प्रजाती आढळतात. या सर्व प्राण्यांची स्वतःची काही खासियत आहे, ज्यामुळे ते ओळखले जातात. पक्ष्याबद्दल जाणून घ्या अशा ज्याची स्मरणशक्ती माणसांइतकीच वेगवान आहे. पक्ष्यांच्या सौंदर्याने मानव आकर्षित होतो. पण त्यांच्या सौंदर्यव्यतिरिक्तही अशा अनेक श्चर्यकारक गोष्टी आहेत ज्या आपल्याला माहित देखील नाहीत. पण तुम्हाला माहित आहे का की असा एक पक्षी आहे जो माणसाप्रमाणेच आपल्या मेंदूचा वापर करतो. जाणून घ्या काय आहे या पक्ष्याचे नाव.
पक्षी
पक्ष्यांच्या सौंदर्याने मानव सर्वात जास्त आकर्षित होतो. परंतु सर्व पक्ष्यांची स्वतःची खासियत असते, ज्यामुळे लोक त्यांना ओळखतात. यामध्ये तिचे सौंदर्य, बोलणे आणि स्मरणशक्ती यांचा समावेश होतो. एवढेच नाही तर काही पक्षी इतके सुंदर असतात की ते सर्वांना आकर्षित करतात. पण आज आपण ज्या पक्ष्याबद्दल बोलत आहोत तो त्याच्या मेंदूसाठी ओळखला जातो.
चिकडी पक्षी
काळ्या आणि पांढऱ्या रंगात दिसणाऱ्या या लहान पक्ष्याचे नाव चिकडी पक्षी आहे. उत्तर अमेरिकेत राहणारे हे छोटे पक्षी त्यांच्या स्मरणशक्तीसाठी जगभर प्रसिद्ध आहेत. किंबहुना, कडाक्याच्या थंडीत टिकून राहण्यासाठी, चिकडीजना हे लक्षात ठेवावे लागते की त्यांनी हजारो ठिकाणी त्यांचे अन्न कुठे लपवले आहे. आता तुम्ही विचार करत असाल की लहान मेंदू असलेल्या या पक्ष्याला एवढी आठवण कशी राहते.
हे देखील वाचा : प्रत्येकाला प्रतिक्रिया देण्याचा अधिकार आहे, मग वाईट वाटून घेऊ नका… जयशंकर यांनी अमेरिकेला दिले सडेतोड उत्तर
संशोधन काय म्हणते?
या पक्ष्याच्या मेंदूवर संशोधन करण्यात आले आहे. कोलंबिया युनिव्हर्सिटीच्या झुकरमन इन्स्टिट्यूटच्या शास्त्रज्ञांनी यावर संशोधन केले असून चिकडीजमध्ये गुप्त मेमरी कोड असल्याचे आढळून आले आहे. शास्त्रज्ञांनी सांगितले की, जेव्हा आम्हाला आठवते की आम्ही आमची कार एका मोठ्या पार्किंग क्षेत्रात कुठे पार्क केली आहे, तेव्हा आम्हाला स्तर, विभाग आणि अगदी झाडे आणि भिंती खुणा म्हणून आठवतात. चिकडी तेच करतात, परंतु ते ते अधिक जटिल आणि चांगल्या पद्धतीने करतात.
‘या’ पक्ष्यांची स्मरणशक्ती प्रचंड आहे; ते त्यांचा मेंदूचा वापर माणसाप्रमाणे करतात ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
सेल जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या अभ्यासानुसार, प्रत्येक खाद्यपदार्थासाठी चिकडीच्या मेंदूमध्ये विशेष न्यूरल ॲक्टिव्हिटी असते. हे अगदी बारकोडसारखे आहे. संशोधकांचे म्हणणे आहे की प्रत्येक स्मृती मेंदूच्या हिप्पोकॅम्पसमधील क्रियाकलापांच्या विशिष्ट पॅटर्नशी संबंधित आहे. संशोधकांनी सांगितले की हे नमुने बारकोडसारखे आहेत, कारण ते वैयक्तिक स्मरणशक्तीचे विशेष लेबल आहेत. बारकोडप्रमाणे, दोन भिन्न गोष्टी किंवा ठिकाणांची मेमरी माहिती एकमेकांच्या जवळ असूनही वेगळ्या पद्धतीने ओळखली जाते.
तुम्ही अन्न कुठे लपवता.
हे देखील वाचा : Gandhi Jayanti 2024 राष्ट्रपिता महात्मा गांधीजींच्या विचारांचा प्रभाव काल, आज आणि उद्या
जेव्हा चिकडी आपले अन्न लपवतात तेव्हा हिप्पोकॅम्पसमधील 7 टक्के न्यूरॉन्स, ज्याला त्यांच्या मेंदूचे स्मृती केंद्र म्हणतात, विशिष्ट पद्धतीने आठवणी तयार करतात. जेव्हा चिकडीला ती जागा लक्षात ठेवायची असते, तेव्हा एक विशिष्ट नमुना पुन्हा उदयास येतो. हे अगदी मेमरी स्कॅनरसारखे कार्य करते.
