
आता रेशन कार्डही डिजिटल! ‘मेरा रेशन’ ॲपवर मिळणार धान्यापासून रेशन दुकानापर्यंतची सर्व माहिती, वाचा सविस्तर
धाराशिव : पारंपरिक कागदी शिधापत्रिका जपून ठेवण्याची गरज आता मोठ्या प्रमाणात कमी झाली असून, डिजिटल युगात रेशन कार्डही नागरिकांच्या मोबाईलवर उपलब्ध झाले आहे. केंद्र शासनाच्या प्रधानमंत्री गरीब कल्याण अन्न योजनेशी संबंधित सुविधांच्या माध्यमातून ‘मेरा रेशन’ (Mera Ration) ॲप उपलब्ध करून देण्यात आले असून, पात्र लाभार्थ्यांना आपल्या मोबाईलवर शिधापत्रिकेची डिजिटल माहिती पाहता येते.
आधारशी संलग्न मोबाईल क्रमांकाच्या माध्यमातून आवश्यक पडताळणी करून संबंधित सुविधा वापरता येते. रेशन दुकानात धान्य घेण्यासाठी नागरिकांना शिधापत्रिकेची प्रत सोबत बाळगावी लागते. मात्र डिजिटल सुविधेमुळे शिधापत्रिकेशी संबंधित माहिती मोबाईलवर सहज उपलब्ध होऊ शकते. त्यामुळे शिधापत्रिका हरवणे, खराब होणे किंवा वारंवार तिची प्रत काढण्याची अडचण कमी होणार आहे.
केंद्र शासनाच्या सार्वजनिक वितरण व्यवस्थेशी संबंधित ‘मेरा रेशन’ ॲप हे लाभार्थ्यांना रेशन व्यवस्थेची माहिती मोबाईलवर उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशाने विकसित करण्यात आले आहे. या ॲपच्या माध्यमातून लाभार्थी आपल्या शिधापत्रिकेशी संबंधित माहिती, मिळणाऱ्या अन्नधान्याची माहिती आणि रेशन दुकानाशी संबंधित तपशील पाहू शकतात. विशेषतः स्थलांतरित कामगार व अन्य लाभार्थ्यांसाठी ‘वन नेशन, वन रेशन कार्ड’ व्यवस्थेमुळे देशातील कोणत्याही भागातून पात्रतेनुसार अन्नधान्याचा लाभ घेण्याची सुविधा उपलब्ध झाली आहे.
डिजिटल शिधापत्रिका किंवा रेशनशी संबंधित ऑनलाइन सुविधा वापरताना आधारशी संलग्न मोबाईल क्रमांक महत्त्वाचा ठरतो. मोबाईल क्रमांकावर प्राप्त होणाऱ्या ओटीपीच्या माध्यमातून पडताळणी करून संबंधित सुविधा वापरता येते. त्यामुळे नागरिकांनी आपल्या आधार क्रमांकाशी कोणता मोबाईल क्रमांक जोडलेला आहे, याची खात्री करून घेणे आवश्यक आहे. मोबाईल क्रमांक आधारशी संलग्न नसल्यास किंवा जुन्या क्रमांकावर ओटीपी जात असल्यास संबंधित सुविधा वापरताना अडचण येऊ शकते. अशा वेळी नागरिकांनी आधारमधील मोबाईल क्रमांक अद्ययावत करून घेणे आवश्यक आहे.
‘मेरा रेशन’ ॲप मोबाईलमध्ये डाउनलोड करून आवश्यक माहिती भरल्यानंतर लाभार्थ्याला आपल्या शिधापत्रिकेशी संबंधित तपशील पाहता येतो. त्यामुळे रेशन कार्डची माहिती मिळवण्यासाठी कार्यालयात वारंवार जाण्याची आवश्यकता कमी होऊ शकते. डिजिटल शिधापत्रिका ही नागरिकांसाठी विशेषतः प्रवासात, स्थलांतराच्या वेळी किंवा कागदी शिधापत्रिका उपलब्ध नसताना उपयुक्त ठरू शकते.
रेशन व्यवस्थेतील पारदर्शकता वाढविण्यासाठी डिजिटल प्रणालीचा वापर वाढविण्यात येत आहे. लाभार्थ्यांना आपल्या रेशन कार्डशी संबंधित माहितीबरोबरच रेशन दुकान, उपलब्ध अन्नधान्य आणि व्यवहाराशी संबंधित माहिती तपासता येते. त्यामुळे लाभार्थ्यांना आपल्या हक्काच्या धान्याबाबत अधिक माहिती उपलब्ध होण्यास मदत होते.
दरम्यान, डिजिटल रेशन कार्ड किंवा ॲपचा वापर करताना नागरिकांनी ओटीपी, आधार क्रमांक, बँक खात्याची माहिती किंवा अन्य वैयक्तिक माहिती अनोळखी व्यक्तींना देऊ नये. रेशन कार्ड डाऊनलोड करण्याच्या नावाखाली अनधिकृत लिंक, बनावट ॲप किंवा संशयास्पद संकेतस्थळांवर माहिती भरू नये. अधिकृत शासकीय माध्यमातूनच ॲप डाउनलोड करून त्याचा वापर करावा.
डिजिटल सुविधेमुळे सार्वजनिक वितरण व्यवस्था अधिक सुलभ आणि नागरिकाभिमुख करण्याच्या दिशेने आणखी एक पाऊल पडले आहे. मोबाईलच्या माध्यमातून रेशन कार्ड व रेशनशी संबंधित माहिती उपलब्ध होत असल्याने लाभार्थ्यांचा वेळ, श्रम आणि कागदपत्रे जपण्याची कसरत कमी होणार आहे.