शनिवार, 14 नोव्हेंबर 2026
तोराजा जमातीचा व्हिडिओ व्हायरल (फोटो सौजन्य - YouTube)
‘Tribes And Traditions’ वेगवेगळे असतात. देशाच्या कानाकोपऱ्यात अनेक जमाती आहेत आणि अशा आदिवासी जमातीच्या वेगळ्या पद्धतीदेखील आहेत. तुम्हाला इंडोनेशियाच्या दक्षिण सुलावेसी बेटावरील डोंगराळ भागात राहणाऱ्या तोराजा जमातीच्या अशाच एका परंपरेबद्दल सांगणार आहोत, जी शतकानुशतके पाळली जाते. येथे, मृत्यू म्हणजे नात्यांचा शेवट नसून, एका दीर्घ आणि महागड्या निरोपाची सुरुवात असते. या जमातीचे लोक जगातील सर्वात भव्य आणि महागड्या अंत्यविधीची व्यवस्था केल्याशिवाय आपल्या मृत नातेवाईकांना दफन करत नाहीत.
काय आहे पद्धत
तोराजा जमातीनुसार, जेव्हा एखादी व्यक्ती श्वास घेणे थांबवते, तेव्हा तिला मृत मानले जात नाही. ते त्यांना ‘माकुला’ म्हणतात, ज्याचा अर्थ ‘आजारी व्यक्ती’ असा होतो. कुटुंबाचा असा विश्वास आहे की आत्मा अजूनही शरीरात किंवा शरीराभोवती असतो आणि त्याला काळजीची गरज असते. म्हणूनच, मृतदेह घरातील सर्वोत्तम खोलीत ठेवला जातो. त्याला दिवसातून तीन ते चार वेळा ताजे अन्न दिले जाते, पाणी दिले जाते आणि जर ती व्यक्ती जिवंतपणी धूम्रपान करत असेल तर सिगारेटदेखील दिली जाते. कुटुंबातील सदस्य मृतदेहाशी असे बोलतात, जणू काही तो ऐकतच आहे. पूर्वीच्या काळी, दुर्गंधी टाळण्यासाठी विशेष वनस्पतीजन्य लेपन वापरले जात असे, परंतु आता मृतदेह ममीप्रमाणे जतन करण्यासाठी फॉर्मल्डिहाइडसारखी रसायने वापरली जातात.
काय आहे खरे कारण
या असामान्य प्रथेमागील खरे कारण व्यावहारिक आणि आर्थिक दोन्ही आहे. तोराजा समाजात, ‘राम्बू सोलो’ अंत्यसंस्कार हा जगातील सर्वात महागड्या समारंभांपैकी एक मानला जातो. एका सामान्य कुटुंबाला अंत्यसंस्कारासाठी किमान ४२ लाख रुपये लागतात, तर श्रीमंत कुटुंबांसाठी हा खर्च जवळपास ४ कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचू शकतो. या समारंभात शेकडो पाहुण्यांसाठी मेजवानी, तात्पुरत्या झोपड्यांची उभारणी आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे म्हशींचा बळी यांचा समावेश असतो. तोराजा लोकांचा असा विश्वास आहे की म्हशी हे असे वाहन आहे जे मृताच्या आत्म्याला ‘पुया’ (आत्म्यांचे जग) मध्ये घेऊन जाईल. एका साध्या अंत्यविधीसाठी सुद्धा किमान ६ ते २४ म्हशींचा बळी द्यावा लागतो. दुर्मिळ पांढऱ्या किंवा ठिपकेदार म्हशींची किंमत १०,००० ते ४०,००० डॉलर्सपर्यंत असू शकते.
निधी जमा करण्यासाठी ही प्रथा
एवढी मोठी रक्कम जमा करण्यासाठी एका सामान्य कुटुंबाला अनेक वर्षे लागतील, त्यामुळे ते कुटुंब मृतदेह घरी ठेवून हळूहळू निधी जमा करते. बऱ्याच प्रकरणांमध्ये, मृतदेह घरात महिने किंवा अगदी वर्षेही ठेवला जातो. जेव्हा पुरेसा पैसा जमा होतो, तेव्हा अनेक दिवसांचा उत्सव साजरा केला जातो, ज्यामध्ये नृत्य, गायन आणि पशूबळी यांचा समावेश असतो. पण हा सोहळा केवळ निरोपाने संपत नाही.
दर काही वर्षांनी, ‘मा’नेने’ नावाचा एक विधी केला जातो, ज्याला ‘दुसरा अंत्यविधी’ म्हटले जाते. या सोहळ्यात, पुरलेले मृतदेह बाहेर काढून, स्वच्छ करून, नवीन कपडे घालून गावातून मिरवणूक काढली जाते. तोराजा समाजासाठी, हा एक भयानक विधी नसून, आपल्या प्रियजनांबद्दल प्रेम आणि आदर व्यक्त करण्याचा एक मार्ग आहे. त्यांचा असा विश्वास आहे की, जर अंत्यसंस्कार योग्य रीतीने पार पडले नाहीत आणि पुरेसे बळी अर्पण केले नाहीत, तर त्यांच्या पूर्वजांचे आत्मे कुटुंबावर संकट आणू शकतात.
पहा व्हिडिओ
