
2026 Nobel Prize in Economics: (फोटो सौजन्य- सोशलमीडिया)
अकादमीने सांगितले की, या दोघांच्या शोधामुळे सरकार आणि सेंट्रल बँकांना आर्थिक संकटाशी लढणे सोपे झाले आहे. बाजारात कधी तेजी असते तर कधी मंदी असते. या चढ-उताराला कंट्रोल करण्यासाठी त्यांनी भक्कम थिअरी तयार केली आहे. 2026 Nobel Prize in Economics:
अकादमीने सांगितले की, त्यांच्या मॉडेलमुळे अर्थव्यवस्थेत येणाऱ्या अचानक बदलांना समजून घेता येते आणि त्यावर उपाय काढता येतो. जसे की अचानक तेलाचे भाव वाढले किंवा लोकांनी खर्च करणे कमी केले तर त्याचा अर्थव्यवस्थेवर काय परिणाम होईल, हे या मॉडेलमधून कळते.
रॉबर्ट हॉल हे कॅलिफोर्नियाच्या स्टॅनफोर्ड युनिव्हर्सिटीत आहेत. पुरस्कार जाहीर झाल्यावर वुडफोर्ड यांनी न्यूयॉर्कमधून समितीशी बोलले. ते म्हणाले, हा माझ्यासाठी खूप मोठा सन्मान आहे, मी कधी याचा विचारही केला नव्हता.
पुरस्कार समितीचे अध्यक्ष जॉन हॅसलर म्हणाले की, या दोघांनी असा पाया तयार केला आहे जो आज जगभरातील सरकारे आणि बँका वापरत आहेत. यामुळे ऊर्जा संकट किंवा घरगुती खर्चात होणारे बदल यासारख्या गोष्टींना तोंड देणे सोपे झाले आहे.
गेल्या वर्षी म्हणजे 2025 मध्ये तीन अर्थतज्ज्ञांना हा पुरस्कार मिळाला होता. त्यांनी नवीन व्यवसाय आणि नवीन कल्पना अर्थव्यवस्थेला कशी मदत करतात यावर काम केले होते. त्यांच्या संशोधनातून समजले की नवीन शोधांमुळे जुने धंदे बंद होतात पण लोकांचे जीवनमान सुधारते.
अर्थशास्त्राच्या नोबेलचे खरे नाव आल्फ्रेड नोबेल यांच्या स्मरणार्थ स्वेरिजेस रिक्सबँक पुरस्कार असे आहे. स्वीडनच्या सेंट्रल बँकेने 1968 मध्ये याला सुरुवात केली. आल्फ्रेड नोबेल हे 19 व्या शतकातील स्वीडिश शास्त्रज्ञ होते. त्यांनी डायनामाइटचा शोध लावला होता आणि 5 नोबेल पुरस्कारांची सुरुवात केली होती. खरं तर अर्थशास्त्राचा पुरस्कार हा त्या मूळ पाच पुरस्कारांमध्ये नव्हता. पण नंतर त्याला जोडले गेले.हा पुरस्कार पण दरवर्षी 10 डिसेंबरलाच दिला जातो.
10 डिसेंबर ही आल्फ्रेड नोबेल यांची पुण्यतिथी आहे. या पुरस्काराची रक्कम 1.2 कोटी स्वीडिश क्रोना आहे, म्हणजे भारतीय पैशात जवळपास 11.58 कोटी रुपये.गेल्या आठवड्यातच वैद्यक, भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, साहित्य आणि शांतता या क्षेत्रातील नोबेल पुरस्कार जाहीर झाले होते. आता अर्थशास्त्राचा पुरस्कार जाहीर झाल्याने यंदाच्या सगळ्या नोबेल पुरस्कारांची यादी पूर्ण झाली आहे.