गुरुवार, 22 ऑक्टोबर 2026
Israel Iran Tension: युद्धाचा सराव की ट्रम्प यांचा दबाव? नेतान्याहूंनी ऐनवेळी इराणच्या सीमेवरून लढाऊ विमाने का मागे घेतली? ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
मध्य पूर्वेतील राजकीय आणि लष्करी वातावरण पुन्हा एकदा अत्यंत तणावपूर्ण आणि स्फोटक वळणावर पोहोचले आहे. इस्रायलमध्ये (Israel Iran War) लवकरच होऊ घातलेल्या निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर, पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांच्या एका निर्णयामुळे संपूर्ण जगाचा श्वास रोखला गेला होता. इराणसोबत थेट युद्ध सुरू करायचे की आगामी निवडणुकांवर लक्ष केंद्रित करायचे, यावरून इस्रायलच्या राजकीय वर्तुळात आणि इस्रायली संरक्षण दलात (IDF) मतभेदांचे मोठे वादळ उठले आहे. अशा संवेदनशील परिस्थितीत नेतान्याहू यांनी इराणच्या सीमेजवळ तैनात केलेली डझनभर लढाऊ विमाने अचानक मागे बोलावल्याने आंतरराष्ट्रीय पातळीवर विविध चर्चांना उधाण आले आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार, इस्रायली हवाई दलाच्या या लढाऊ विमानांनी सीरिया आणि इराकमार्गे इराणच्या सीमेजवळ सुमारे १,३०० किलोमीटर अंतराचा प्रवास करत धडक दिली होती. ही विमाने इराणच्या कोणत्याही संभाव्य प्रतिसादाला तोंड देण्यासाठी सज्ज होती. मात्र, अगदी शेवटच्या क्षणी इस्रायलच्या वरिष्ठ नेतृत्वाकडून या लढाऊ विमानांना माघारी फिरण्याचे आदेश देण्यात आले. लष्कराने नंतर या मोहिमेचे वर्णन ‘नियमित सराव’ असे केले असले, तरी प्रत्यक्षात हा अमेरिकेच्या दबावामुळे घेतलेला निर्णय असल्याचे स्पष्ट राजकीय आणि लष्करी संकेत मिळत आहेत.
या संपूर्ण आंतरराष्ट्रीय घडामोडीमागे अमेरिकेची मुत्सद्दी भूमिका अत्यंत महत्त्वाची ठरली आहे. इस्रायली हवाई दलाच्या विमानांनी इराणच्या सीमेजवळ उड्डाण केले, त्याच दिवशी अमेरिकेचे संरक्षण सचिव पीट हेगसेथ यांनी ओव्दा हवाई तळावर जाऊन इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांची गुप्त भेट घेतली. या भेटीदरम्यान आणि त्यानंतर अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी थेट हस्तक्षेप करत नेतान्याहू यांना इराणवर कोणताही घाईगडबडीत लष्करी हल्ला न करण्याचा स्पष्ट सल्ला दिल्याचे सांगण्यात येत आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Shamonda Virus: युरोपमध्ये नव्या विषाणूची दहशत! प्राण्यांमधून मानवामध्ये पसरल्याने फ्रान्समध्ये एकाचा मृत्यू; आरोग्य यंत्रणा सतर्क
अमेरिकेला या काळात मध्य पूर्वेत नवीन युद्धाचा भडका उडणे अजिबात परवडणारे नाही. या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेने सौदी अरेबियातील आपल्या राजनैतिक आणि लष्करी सुरक्षिततेची आढावा घेण्यास सुरुवात केली आहे. संभाव्य प्रादेशिक युद्धाच्या धोक्यामुळे आणि येमेनमधील हौथी बंडखोरांकडून होणाऱ्या संभाव्य हल्ल्यांच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागाने सौदी अरेबियातील अत्यावश्यक नसलेल्या कर्मचाऱ्यांना आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना तत्काळ मायदेशी परतण्याचे आदेश दिले आहेत.
पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांनी इराणविरोधात इतके आक्रमक पाऊल उचलण्यामागे इराणच्या अणू उपक्रमांची वाढती गती हे मुख्य कारण मानले जात आहे. या महिन्याच्या सुरुवातीला नेतान्याहू यांनी अध्यक्ष ट्रम्प यांच्याशी झालेल्या बैठकीत इस्रायली गुप्तचर यंत्रणांच्या अहवालाचा हवाला दिला होता. इराण पुन्हा एकदा आपला स्थगित झालेला अणुकार्यक्रम वेगाने पुढे नेत असून, अणुबॉम्ब तयार करण्याच्या अगदी जवळ पोहोचला असल्याचे संकेत इस्रायली गुप्तचरांना मिळाले आहेत.
नेतान्याहू यांच्या मते, इराणमधील सत्ताधारी आणि सुरक्षा यंत्रणा आता सुरक्षेचे सर्व नियम बाजूला सारून धोकादायक निर्णय घेत आहेत. इराणला अणुशास्त्र आणि शस्त्रास्त्रांच्या बाबतीत स्वयंपूर्ण होण्यापासून रोखणे हाच इस्रायलच्या अस्तित्वाचा प्रश्न आहे. त्यामुळे इराणमधील राजवट उलथवून टाकणे किंवा त्यांच्या अणुप्रकल्पांवर थेट स्ट्राइक करणे हाच एकमेव पर्याय असल्याचे मत नेतान्याहू यांनी इस्रायली सैन्य (IDF), मोसाद आणि इतर सुरक्षा यंत्रणांसमोर व्यक्त केले होते.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : India Alliance Paris: दिल्लीतील आंदोलनांदरम्यान फ्रान्समधून आले होते मॅसेज? जगभरातील जनता विद्रोह एकमेकांशी कनेक्टेड असा दावा
इस्रायलमधील आगामी निवडणुका आणि देशांतर्गत राजकारण या संपूर्ण समीकरणाला अधिक गुंतागुंतीचे बनवत आहे. एका बाजूला नेतान्याहू आणि त्यांचे मंत्रिमंडळ इराणवर कठोर कारवाई करून आपल्या देशभक्त आणि आक्रमक नेत्याच्या प्रतिमेवर शिक्कामोर्तब करू इच्छितात, तर दुसऱ्या बाजूला इस्रायली लष्करातील (IDF) अनुभवी अधिकाऱ्यांना अमेरिकेच्या सहकार्याशिवाय आणि योग्य तयारीशिवाय युद्धात उतरणे धोक्याचे वाटत आहे.
पुढील तीन ते चार दिवस मध्य पूर्वेच्या आणि इस्रायलच्या भविष्यासाठी अत्यंत निर्णायक मानले जात आहेत. अमेरिकेच्या मध्यस्थीमुळे तूर्तास महायुद्धाची ठिणगी टळली असली, तरी इराणच्या सीमेवरील तणाव आणि अणुकार्यक्रमाचा मुद्दा पाहता ही शांतता किती काळ टिकेल, याबद्दल आंतरराष्ट्रीय विश्लेषकांमध्ये शंका व्यक्त केली जात आहे.
