रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
शनि ग्रहाप्रमाणेच पृथ्वीलाही होत्या रिंग ; जाणून घ्या कुठे आणि कशा गायब झाल्या ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
सूर्यमालेत पृथ्वीसोबतच इतरही अनेक ग्रह आहेत. त्यात शनि ग्रह आहे. त्याला शनि ग्रह असेही म्हणतात. या ग्रहाभोवती एक वलय आहे, जे दिसायला खूपच सुंदर आणि आकर्षक आहे. जे अंगठीसारखा आकार बनवते, हे या ग्रहाचे वैशिष्ट्य आहे. या ग्रहावर पृथ्वीवरील जीवन आणि पाणी यासारखीच वैशिष्ट्ये पाहायला मिळतात. पण नुकतेच अंतराळ क्षेत्रातील एक संशोधन समोर आले आहे, ज्यामध्ये असा दावा करण्यात आला आहे की, जीवन आणि पाण्यासोबतच पृथ्वीला आणखी सुंदर बनवण्यासाठी एक वलय आहे. या संशोधनात या वलयांच्या अस्तित्वामुळे पृथ्वीच्या इतिहासातील अनेक कोडी सुटू शकतात, असा दावा करण्यात आला होता.
46 कोटी वर्षांपूर्वी अंगठी तिथे होती
या संशोधनात दावा करण्यात आला आहे की, सुमारे 46 कोटी वर्षांपूर्वी पृथ्वीवर अनेक लघुग्रहांमुळे रिंग सिस्टीम होती. त्याचा केवळ आपल्या पाण्यावर आणि हवेवरच परिणाम होत नाही तर ते लाखो वर्षांपासून अस्तित्वात होते. सुमारे 466 दशलक्ष वर्षांपूर्वी, लघुग्रहांचा एक मोठा समूह पृथ्वीवर आदळला.
हे देखील वाचा : नेपाळमध्ये पुराचा कहर; 112 लोकांचा मृत्यू, अनेक बेपत्ता, शेकडो घरे पाण्याखाली
शास्त्रज्ञांना पृथ्वीवरील अनेक विवरांमधून याचे पुरावे मिळाले आहेत. या काळात युरोप, रशिया आणि चीनमध्ये सापडलेल्या अनेक मोठ्या खडकांच्या साठ्यांमध्ये लघुग्रहांचा ढिगाराही दिसला आहे. या खडकांमध्ये सापडलेल्या लघुग्रहांच्या तुकड्यांवरून असे सूचित होते की रिंग फारच कमी काळासाठी अंतराळ किरणोत्सर्गाच्या संपर्कात आल्या होत्या. त्यामुळे त्यावेळी अनेक ठिकाणी सुनामीही आली होती.
शनि ग्रहाप्रमाणेच पृथ्वीलाही होत्या रिंग ; जाणून घ्या कुठे आणि कशा गायब झाल्या ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
संशोधनात हा दावा करण्यात आला आहे
संशोधकांनी या लघुग्रहांच्या प्रभावामुळे तयार झालेल्या 21 विवरांचा अभ्यास केला. त्यांच्या संशोधनातून असे दिसून आले की सर्व विवर विषुववृत्त रेषेजवळ असलेल्या खंडांवर तयार झाले होते, तर ध्रुवांजवळ कोणतेही विवर नव्हते. संशोधनात असे सांगण्यात आले की, या तथ्यांवरून असे सूचित होते की एक मोठा लघुग्रह पृथ्वीवर आदळला असावा, ज्यामुळे हे वलय तयार झाले, ज्यामुळे पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर असे खड्डे तयार झाले.
हे देखील वाचा : 5 दिवसात उध्वस्त झाली जगातील सर्वात बलाढ्य संघटना हिजबुल्लाह; ‘असा’ होता नेतन्याहूंचा मास्टरप्लॅन
ग्रहाभोवती रिंग कसे तयार होतात
शनि हा एकमेव ग्रह नाही ज्याच्या भोवती वलय आहे. गुरू, युरेनस आणि नेपच्यून या ग्रहांनाही लहान वलय आहेत. काही शास्त्रज्ञांचा असा विश्वास आहे की मंगळाचे चंद्र फोबोस आणि डेमोस हे प्राचीन रिंग प्रणालीचे तुकडे असू शकतात. जेव्हा एखादे छोटेसे खगोलीय शरीर म्हणजेच celestial bodies एखाद्या मोठ्या ग्रहाजवळून जातात, तेव्हा त्या ग्रहाच्या गुरुत्वाकर्षण शक्तीमुळे ते त्याला खेचते आणि त्याचे छोटे तुकडे करते. यानंतर हे तुकडे ग्रहाभोवती एक वलय तयार करतात. कालांतराने हे तुकडे मोठ्या खड्ड्यांच्या रूपात ग्रहाच्या पृष्ठभागावर पडू शकतात. हे संशोधन म्हणजे पृथ्वीच्या इतिहासात एक काळ असा होता, जेव्हा तिच्यावर वलय प्रणालीदेखील होती. म्हणजेच आपल्या पृथ्वीला स्वतःची अशी काडी किंवा रिंग्जदेखील होती.
