रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
Navy Day Special : जाणून घ्या भारताच्या तुलनेत पाकिस्तान आणि चीनचे नौदल किती मजबूत ? ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
नवी दिल्ली : भारत 4 डिसेंबर रोजी नौदल दिन साजरा करणार आहे. या दिवशी, भारतीय नौदलाचे शौर्य, समर्पण आणि देशाच्या सागरी सीमांचे रक्षण करण्यात त्यांची भूमिका लक्षात घेऊन त्यांचा सन्मान केला जातो. नौदल दिनाच्या उत्सवाच्या तयारीची माहिती देताना नौदल प्रमुख ॲडमिरल दिनेश के त्रिपाठी यांनी पाकिस्तानी नौदलाच्या वाढत्या सामर्थ्याबद्दल आश्चर्य व्यक्त केले आणि ते म्हणाले की पाकिस्तानी नौदलाची अचानक वाढलेली ताकद धक्कादायक आहे आणि चीन यात मदत करत आहे.
भारतीय नौदल 4 डिसेंबर रोजी नौदल दिन साजरा करणार आहे. या दिवशी 1971 मध्ये भारत-पाकिस्तान युद्धादरम्यान भारतीय नौदलाने पाकिस्तानच्या कटाला चोख प्रत्युत्तर दिले होते. नौदल दिनाच्या तयारीची माहिती देताना नौदल प्रमुख म्हणाले की, चीनसोबत पाकिस्तान समुद्रात आपली ताकद वाढवत आहे.
पाकिस्तानी नौदलाच्या अनेक युद्धनौका चीनच्या मदतीने तयार केल्या जात आहेत. ते म्हणाले की, आम्ही चिनी नौदल तसेच इतर शेजारील नौदलावर लक्ष ठेवून आहोत आणि कोणत्याही आव्हानाला तोंड देण्यासाठी सज्ज आहोत. खरे तर पाकिस्तान आणि चीन हे दोन्ही देश मिळून भारताविरुद्ध कट रचत आहेत, अशा परिस्थितीत दोघांच्या प्रत्येक पावलावर नजर ठेवणे आवश्यक आहे. ग्लोबल फायरपॉवर इंडेक्स 2024 नुसार, भारतीय नौदल जगातील 145 देशांच्या यादीत 8 व्या स्थानावर आहे, तर पाकिस्तान 32 व्या स्थानावर आहे. मात्र, या यादीत रशियानंतर चीन दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. पण ‘ड्रॅगन’शी स्पर्धा करण्यासाठी भारतीय नौदल मोठी तयारी करत आहे.
जागतिक बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : काय आहे हा मार्शल लॉ? ज्यामुळे दक्षिण कोरियात उडाली खळबळ; अनेक नेत्यांनी सत्ताही गमावली
भारतीय नौदलाची मोठी तयारी
नौदल प्रमुखांनी माहिती दिली आहे की राफेल एम लढाऊ विमानाचा करार लवकरच भारत आणि फ्रान्समध्ये निश्चित होणार आहे, जो आयएनएस विक्रांतवर तैनात केला जाईल. याशिवाय 3 स्कॉर्पीन पाणबुड्यांचा करारही अंतिम टप्प्यात असून, येत्या एक ते दोन महिन्यांत त्यावर स्वाक्षरी होऊ शकते. एवढेच नाही तर भारतात ६२ जहाजे आणि एका पाणबुडीचे बांधकाम सुरू आहे, जे स्वावलंबी भारताचे अतूट उदाहरण आहे. येत्या 10 वर्षात भारतीय नौदलाच्या सामर्थ्यात अभूतपूर्व वाढ होणार आहे. या 10 वर्षात 96 जहाजे आणि पाणबुड्या भारतीय नौदलात सामील होणार आहेत. वृत्तानुसार, 2030 पर्यंत भारतीय नौदलाकडे 155 ते 160 युद्धनौका असतील.
चीन आणि पाकिस्तानची योजना काय आहे?
भारताचा कट्टर प्रतिस्पर्धी चीनकडे सध्या ३५५ युद्धनौका, पाणबुड्या, विमानवाहू जहाजे आणि युद्धनौका आहेत. अंदाजानुसार 2025 पर्यंत चिनी युद्धनौकांची संख्या 420 पर्यंत वाढेल. ड्रॅगन एवढ्यावरच थांबणार नाही तर 2030 पर्यंत आपले नेव्ही बॅटल फोर्स 460 पर्यंत वाढवण्याचा प्रयत्न करत आहे.
चीन केवळ समुद्रात आपली ताकद वाढवत नाही तर पाकिस्तानला मदत करण्यात व्यस्त आहे. सध्या पाकिस्तानकडे 24 युद्धनौका आहेत, तर अहवालानुसार 2035 पर्यंत पाकिस्तानच्या युद्धनौकांची संख्या 50 पर्यंत पोहोचू शकते. मात्र, पाकिस्तानच्या अर्थव्यवस्थेचा विचार करता या लक्ष्यावर प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत आणि त्यामुळेच त्यात चीनचा सहभाग असल्याचा संशय व्यक्त केला जात आहे.
जागतिक बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : हंटर बायडेनला माफी मिळाली, मग मला का नाही? ट्रम्प यांचा सवाल
समुद्रात कोणाची किती शक्ती आहे?
जर आपण सध्याच्या सामर्थ्याबद्दल बोललो तर भारतीय नौदलाकडे INS विक्रमादित्य आणि INS विक्रांत या दोन कार्यरत विमानवाहू जहाजे आहेत. चीनकडेही दोन विमानवाहू युद्धनौका आहेत, तर पाकिस्तानच्या नौदलाकडे एकही विमानवाहू युद्धनौका नाही. भारतीय नौदलाच्या विनाशकारी युद्धनौकांची संख्या 12 आहे, चीन या बाबतीत भारतापेक्षा पुढे आहे आणि त्याच्याकडे 49 विनाशक आहेत, तर पाकिस्तानी नौदलाच्या विनाशकारी युद्धनौकांची संख्या केवळ 2 आहे. भारतीय नौदलाकडे 18 पाणबुड्या आहेत, त्यापैकी 3 पाणबुड्या आण्विक क्षेपणास्त्रे डागण्यास सक्षम आहेत. दुसरीकडे पाकिस्तानच्या नौदलाकडे 8 पाणबुड्या आहेत तर चीनकडे 61 पाणबुड्या आहेत.
