रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
पिनाका, ब्रह्मोस, आकाश! जगात भारताकडून युद्धसामुग्रीची मोठी मागणी; या यादीत अमेरिकेचाही समावेश आहे( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
शस्त्रास्त्र निर्यातीच्या बाबतीत भारत गेल्या दशकांतील सर्व विक्रम मोडण्याच्या दिशेने सातत्याने वाटचाल करत आहे. या वर्षी एप्रिल महिन्यात भारताने 375 दशलक्ष डॉलर्सच्या करारांतर्गत ब्राह्मोस सुपरसॉनिक क्रूझ क्षेपणास्त्र फिलिपाइन्सला दिले होते. भारतीय शस्त्रास्त्रांचा सर्वात मोठा खरेदीदार म्हणून आर्मेनिया अव्वल स्थानावर आहे. ब्रह्मोस क्षेपणास्त्राव्यतिरिक्त, भारत डॉर्नियर-228 विमाने, बुलेटप्रूफ जॅकेट, नाईट व्हिजन उपकरणे, तोफखाना, रडार, आकाश क्षेपणास्त्र, पिनाका रॉकेट आणि Armored vehicles निर्यात करत आहे.
एका वृत्तवाहिनीच्या रिपोर्टनुसार, आर्मेनियाने भारताला आकाश एअर डिफेन्स सिस्टम, पिनाका मल्टी लाँच रॉकेट सिस्टम आणि 155 मिमी आर्टिलरी गनसाठी मोठी ऑर्डर दिली आहे. भारताच्या शस्त्रास्त्र खरेदी करणाऱ्यांच्या पहिल्या तीन यादीत आर्मेनियासह अमेरिका आणि फ्रान्सचाही समावेश आहे.
भारताकडे $2.6 अब्ज शस्त्रास्त्रांची ऑर्डर बुक आहे
अमेरिका, फ्रान्स आणि आर्मेनियाला शस्त्रास्त्र निर्यातीत भारत अव्वल आहे. अहवालानुसार, भारताकडे लष्करी शस्त्रांच्या निर्यातीसाठी 2.6 अब्ज डॉलर्स म्हणजेच सुमारे 21 हजार कोटी रुपयांच्या ऑर्डर आहेत. भारतीय सरकारी आणि खाजगी क्षेत्रातील कंपन्या सुमारे 100 देशांमध्ये विविध प्रकारची शस्त्रे आणि उपकरणे निर्यात करत आहेत.
पिनाका, ब्रह्मोस, आकाश! जगात भारताकडून युद्धसामुग्रीची मोठी मागणी; या यादीत अमेरिकेचाही समावेश आहे( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
भारताच्या ‘ब्रह्मास्त्र’पासून चिलखती वाहनांना मागणी
ब्रह्मोस सुपरसॉनिक क्रूझ क्षेपणास्त्राला भारताचे ब्रह्मास्त्र म्हटले जाते. फिलिपाइन्ससह अनेक देश हे शस्त्र घेण्यासाठी रांगेत उभे आहेत. भारत दक्षिण आफ्रिका, सौदी अरेबिया, संयुक्त अरब अमिराती, व्हिएतनाम, इंडोनेशिया आणि इजिप्तसह किमान 10 देशांमध्ये निर्यातीला प्रोत्साहन देण्याचा प्रयत्न करत आहे.
हे देखील वाचा : नक्की काय आहे सॉल्ट टायफून? ज्याद्वारे चीन डोनाल्ड ट्रम्पला लक्ष्य करत आहे
ब्रह्मोस क्षेपणास्त्राशिवाय भारत अनेक देशांना डॉर्नियर-228 विमाने, बुलेटप्रूफ जॅकेट, नाईट व्हिजन उपकरणे, तोफखाना, रडार, आकाश क्षेपणास्त्रे, पिनाका रॉकेट आणि चिलखती वाहने निर्यात करत आहे. भारत अमेरिकेला विमान आणि हेलिकॉप्टरचे पंख आणि इतर भाग निर्यात करतो. त्याच वेळी भारत फ्रान्सला सॉफ्टवेअर आणि इलेक्ट्रॉनिक घटकांची निर्यात करतो.
पिनाका, ब्रह्मोस, आकाश! जगात भारताकडून युद्धसामुग्रीची मोठी मागणी( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
हे देखील वाचा : चीनसोबतच्या तणावादरम्यान अमेरिका तैवानला 2 अब्ज डॉलरची शस्त्रास्त्रे देणार; 3 प्रगत संरक्षण यंत्रणांचा समावेश
शस्त्रास्त्रांची निर्यात करण्यामागे भारताचे उद्दिष्ट काय आहे?
2023-24 मध्ये भारताचे वार्षिक संरक्षण उत्पादन 1.2 लाख कोटी रुपयांवर पोहोचले आहे. 2028-29 पर्यंत ती वाढवून 3 लाख कोटी रुपये करण्याचा मोदी सरकारचा प्रयत्न आहे. भारतात संरक्षण क्षेत्र सातत्याने मजबूत होत आहे. सरकारी संरक्षण कंपन्यांबरोबरच खाजगी क्षेत्रातील संरक्षण कंपन्याही भारतात झपाट्याने वाढत आहेत. या खासगी क्षेत्रातील कंपन्यांचा निर्यातीत २१ टक्के वाटा आहे.
