रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
चीनसोबतच्या तणावादरम्यान अमेरिका तैवानला 2 अब्ज डॉलरची शस्त्रास्त्रे देणार; 3 प्रगत संरक्षण यंत्रणांचा समावेश ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
बीजिंग : चीनसोबत वाढलेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेने तैवानला 2 अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त किमतीच्या शस्त्र विक्रीसाठी मंजुरी देऊन मोठे पाऊल उचलले आहे. वॉशिंग्टनच्या या निर्णयामध्ये तीन प्रगत संरक्षण प्रणाली आणि रडार यंत्रणा समाविष्ट आहेत. या निर्णयामुळे चीन नाराज होऊ शकतो, कारण चीन तैवानवर सार्वभौमत्वाचा दावा करतो आणि तैवानच्या लष्करी ताकदीत वाढ होणे त्याला स्वीकारार्ह नाही.
अमेरिकेच्या शस्त्र विक्री कराराची पार्श्वभूमी
अमेरिका नेहमीच तैवानला एक स्वतंत्र राष्ट्र मानून त्याच्या संरक्षणासाठी समर्थन करत आली आहे, ज्यामुळे दोन्ही देशांमधील संबंध दृढ राहिले आहेत. अमेरिका आणि तैवानमधील या करारामुळे तैवानची लष्करी शक्ती अधिकाधिक मजबूत होईल, विशेषतः चीनकडून वाढणाऱ्या लष्करी दबावाचा सामना करण्यासाठी. शस्त्र विक्री करारात समाविष्ट असलेल्या प्रगत क्षेपणास्त्र प्रणाली आणि रडार यंत्रणांमुळे तैवानच्या हवाई संरक्षण क्षमता वाढण्याची अपेक्षा आहे.
चीनचा विरोध आणि “एक चीन” धोरण
चीनने नेहमीच “एक चीन” धोरणावर ठाम भूमिका घेतली आहे. या धोरणानुसार, चीन तैवानला आपलाच एक भाग मानतो आणि तैवानच्या सार्वभौमत्वाचा कोणताही दावा फेटाळतो. चीनच्या मते, तैवानला शस्त्र विक्री करणे म्हणजे या धोरणाचा अवमान आहे. चीनने तैवानच्या लष्करीकरणाच्या आणि अमेरिकेच्या पाठिंब्याच्या विरोधात नेहमी आक्रमक भूमिका घेतली आहे. अमेरिकेच्या या नवीन शस्त्र करारामुळे चीनचे विरोध प्रदर्शन आणखी वाढेल, असा अंदाज आहे.
हे देखील वाचा : 5 शहरे, 100 हून अधिक फायटर जेट… या भीषण हल्ल्यात इराणचे किती नक्की नुकसान झाले?
तैवानचे शस्त्र खरेदीमागील उद्दिष्ट
तैवानचे अध्यक्षीय कार्यालय आणि नवे अध्यक्ष लाइ चिंग-टे यांच्या नेतृत्वाखाली तैवान आपली संरक्षण क्षमता बळकट करत आहे. अध्यक्षीय कार्यालयाच्या प्रवक्त्या कॅरेन कुओ यांनी या शस्त्र विक्रीबद्दल आभार मानले आहेत. त्यांनी असेही म्हटले की, तैवानच्या स्वसंरक्षण क्षमता बळकट केल्याने प्रादेशिक स्थिरतेसाठी मदत होईल. चीनने गेल्या काही वर्षांत तैवानच्या जवळ लष्करी तळ वाढवले असून, नियमितपणे त्याच्या सीमांवर लष्करी कवायती घेतल्या आहेत. अशा स्थितीत तैवानला आपल्या संरक्षणात सुधारणा करण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
चीनसोबतच्या तणावादरम्यान अमेरिका तैवानला 2 अब्ज डॉलरची शस्त्रास्त्रे देणार; 3 प्रगत संरक्षण यंत्रणांचा समावेश ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
करारामध्ये काय समाविष्ट आहे?
यूएस स्टेट डिपार्टमेंटच्या अहवालानुसार, या शस्त्र करारामध्ये तीन प्रगत क्षेपणास्त्र प्रणाली आणि संबंधित यंत्रणांचा समावेश आहे. या संरक्षण प्रणालींची किंमत 1.16 अब्ज डॉलर्स इतकी आहे, तर उर्वरित रडार यंत्रणा 82.8 लाख डॉलर्स किमतीची आहे. ही सर्व यंत्रणा तैवानच्या हवाई आणि स्थलावर आधारित संरक्षण प्रणालीला बळकटी देण्यासाठी उपयुक्त ठरेल. या संरक्षण प्रणालींचा वापर तैवानला शत्रूच्या हल्ल्यांचा वेळीच प्रतिकार करण्यासाठी होईल.
आंतरराष्ट्रीय तणावात वाढ
अमेरिकेच्या या शस्त्र विक्रीमुळे चीन आणि अमेरिका यांच्यातील तणाव अधिक वाढण्याची शक्यता आहे. दोन्ही देश आधीच व्यापार आणि तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात प्रतिस्पर्धी आहेत. चीनने वारंवार अमेरिकेवर आरोप केला आहे की ती तैवानला शस्त्र विक्री करून त्याच्या सार्वभौमत्वावर आघात करत आहे. या पावलामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर तणावाचे वातावरण तयार होण्याची शक्यता आहे.
हे देखील वाचा : बोईंगचा सॅटेलाईट अंतराळात तुटला; पृथ्वीच्या कक्षेत पसरला 4300 टन कचऱ्याचा ढिगारा
प्रादेशिक स्थिरतेचा आधार
तैवानसारख्या छोट्या बेटाच्या संरक्षणासाठी अशा प्रकारच्या अत्याधुनिक शस्त्रांची आवश्यकता आहे. अमेरिकेच्या या शस्त्र करारामुळे तैवानला हवाई संरक्षण यंत्रणा बळकट करण्याची संधी मिळेल. तैवानला संरक्षणात्मक दृष्टीने मजबूत करणे हा प्रादेशिक स्थिरतेचा आधार असल्याचे प्रवक्त्या कॅरेन कुओ यांनी स्पष्ट केले आहे. या यंत्रणेमुळे तैवान आपल्या हद्दीत अधिक सुरक्षितपणे वावरू शकेल आणि स्वतःच्या संरक्षणासाठी सक्षम राहील.
निष्कर्ष
तैवानला 2 अब्ज डॉलर्सच्या शस्त्र विक्रीला अमेरिकेने मंजुरी देऊन, आंतरराष्ट्रीय तणावाला नवे परिमाण दिले आहे. हा करार तैवानसाठी संरक्षणात्मक दृष्टिकोनातून महत्वपूर्ण आहे, मात्र यामुळे चीन आणि अमेरिकेत तणाव वाढण्याची शक्यता आहे. चीनच्या तैवानवरील दाव्याच्या पार्श्वभूमीवर, तैवानचा हा संरक्षण करार महत्त्वाचा ठरू शकतो.
