फोटो सौजन्य AI
यंदाच्या क्रमवारीत हार्वर्ड विद्यापीठाने पहिला क्रमांक कायम ठेवला आहे. त्यानंतर स्टॅनफोर्ड विद्यापीठ आणि मॅसॅच्युसेट्स इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी म्हणजेच MIT यांचा क्रमांक लागतो. कॅलिफोर्निया विद्यापीठ, बर्कले चौथ्या स्थानावर असून ब्रिटनचे केंब्रिज विद्यापीठ पाचव्या क्रमांकावर आहे.
पहिल्या दहा क्रमांकांमध्ये अमेरिकेतील अनेक प्रतिष्ठित विद्यापीठांचा समावेश आहे. त्यामुळे उच्च शिक्षण, वैज्ञानिक संशोधन आणि जागतिक दर्जाच्या संशोधन संस्थांच्या बाबतीत अमेरिकेची आघाडी अद्याप कायम असल्याचे या क्रमवारीतून दिसून येते.
शांघाय रँकिंगमध्ये विद्यापीठांच्या संशोधन कामगिरीला विशेष महत्त्व दिले जाते. नोबेल आणि फिल्ड्स पदक विजेते, अत्यंत उद्धृत संशोधक, प्रतिष्ठित वैज्ञानिक नियतकालिकांमधील संशोधन आणि विद्यापीठाची एकूण शैक्षणिक कामगिरी यांसारख्या निकषांचा विचार केला जातो.
फ्रान्ससाठीही यंदाची क्रमवारी महत्त्वाची ठरली आहे. Paris-Saclay University, PSL University, Sorbonne University आणि Université Paris Cité या चार फ्रेंच विद्यापीठांनी पहिल्या 100 मध्ये स्थान मिळवले आहे.
यामध्ये Paris-Saclay University ने सर्वाधिक चांगली कामगिरी करत 13वा क्रमांक मिळवला आहे. PSL University 33व्या, Sorbonne University 55व्या आणि Université Paris Cité 57व्या स्थानावर आहे.
फ्रान्सच्या या कामगिरीमुळे युरोपातील उच्च शिक्षण आणि संशोधन क्षेत्रात देशाचे महत्त्व अधोरेखित झाले आहे. विशेषतः वैज्ञानिक संशोधन आणि आंतरराष्ट्रीय सहकार्याच्या बाबतीत फ्रेंच विद्यापीठांची कामगिरी लक्षवेधी ठरली आहे.
यंदाच्या शांघाय क्रमवारीत चीनच्या विद्यापीठांनीही मोठी प्रगती केली आहे. पहिल्या 100 मध्ये चीनच्या 16 विद्यापीठांचा समावेश झाला आहे. संशोधन क्षेत्रातील वाढती गुंतवणूक आणि वैज्ञानिक उत्पादनामुळे चीनची विद्यापीठे जागतिक क्रमवारीत सातत्याने वर येताना दिसत आहेत.
अमेरिका अजूनही आघाडीवर असली तरी चीनची वाढती उपस्थिती जागतिक उच्च शिक्षण क्षेत्रातील बदलते समीकरण दाखवते. विद्यापीठांच्या संशोधन क्षमतेवर आधारित शांघाय क्रमवारीत आशियाई विद्यापीठांचा प्रभाव वाढत असल्याचेही या निकालातून स्पष्ट होते.
दरम्यान, शांघाय रँकिंग ही मुख्यतः संशोधन आणि वैज्ञानिक कामगिरीवर आधारित असल्याने विद्यार्थ्यांचा अनुभव, शिक्षण शुल्क, रोजगाराच्या संधी किंवा कॅम्पस सुविधांसारख्या बाबींचे संपूर्ण चित्र या क्रमवारीत दिसत नाही. त्यामुळे विद्यापीठ निवडताना विद्यार्थ्यांनी इतर जागतिक क्रमवारी आणि संबंधित संस्थांची माहितीही विचारात घेणे महत्त्वाचे ठरते.

