मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
सूर्य पृथ्वीला गिळंकृत करणार! 'असा' होणार आपल्या सूर्याचा अंत, शास्त्रज्ञांचा खुलासा ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
खगोलशास्त्रज्ञांनी पृथ्वीसारखा ग्रह शोधून काढला आहे, जो जीवसृष्टी नष्ट झाल्यानंतर कोट्यवधी वर्षांनी पृथ्वी कशी दिसेल याचे एक भयानक चित्र आपल्यासमोर उभे करतो. असे मानले जाते की हा नवीन शोधलेला ग्रह कदाचित एकेकाळी राहण्यायोग्य होता आणि पृथ्वी सूर्याभोवती ज्या प्रकारे फिरते त्याप्रमाणे ताऱ्याभोवती फिरत होता. खगोलशास्त्रज्ञांचा असा विश्वास आहे की हा ग्रह ज्या ताराभोवती फिरत होता तो अब्जावधी वर्षांपूर्वी अत्यंत भयानाकरितीने नष्ट झाला. ज्यामुळे हा ग्रह अंतराळात आणखी दूर गेला. तर या सिद्धांत मागे किती तथ्य आहे ते जाणून घ्या.
काही अभ्यासांनी असे सुचवले आहे की, सुमारे एक अब्ज वर्षांत सूर्य देखील त्याच्या नष्ट होण्याच्या प्रक्रियेला सुरवात करेल. शास्त्रज्ञांचा असा विश्वास आहे की जेव्हा ही वेळ येईल तेव्हा आपल्या ग्रहाचे नशीब देखील या नवीन ग्रहासारखे असू शकते.
2020 मध्ये पृथ्वीसारखा ग्रह सापडला
एका नियतकालिकात प्रकाशित झालेल्या संशोधनानुसार, हा नवीन ग्रह आणि त्याचा यजमान तारा म्हणजे पृथ्वीसाठी जरा सूर्य आहे तसाच, आपल्यापासून सुमारे 4,000 प्रकाशवर्षे दूर, आकाशगंगेच्या मध्यवर्ती फुगवटाजवळ जे सुमारे 23 चतुर्भुज मैल स्थित आहे.
2020 मध्ये हे प्रथम पाहिले गेले होते, परंतु कॅलिफोर्निया विद्यापीठातील खगोलशास्त्रज्ञांच्या पथकाने हवाईमधील केक 10-मीटर दुर्बिणीचा वापर करून सुमारे तीन वर्षांनंतर ग्रहाचा पुन्हा अभ्यास केला. या ग्रहाच्या चित्रामुळे शास्त्रज्ञांची उत्सुकता आणि उत्सुकता वाढली आहे.
या ग्रहावर जीवन असण्याची शक्यता
हे संशोधन असे सुचवते की हा पृथ्वीच्या आकाराचा ग्रह पांढऱ्या बटू ताऱ्याभोवती फिरतो, किंवा दाट, उष्ण केंद्र असलेला ताऱ्याचा आता मृत्यू झाला आहे. असा अंदाज आहे की ताऱ्याचा मृत्यू होण्यापूर्वी ही ग्रह प्रणाली सूर्याभोवती फिरत असलेल्या पृथ्वीसारखी दिसली असावी. खगोलशास्त्रज्ञांचा असा विश्वास आहे की कोट्यवधी वर्षांपूर्वी या ग्रहावर जीवन असण्याची शक्यता आहे.
मायक्रोलेन्सिंग कार्यक्रमादरम्यान हा शोध लागला
खगोलशास्त्रज्ञांनी 2020 मध्ये अधिक दूरच्या ताऱ्यासमोरून ग्रह गेल्यावर प्रथम पाहिले आणि त्याची चमक 1,000 पटीने वाढली. याला ‘मायक्रोलेन्सिंग इव्हेंट’ म्हणतात. जेव्हा एखादी ग्रह प्रणाली ताऱ्यासमोरून जाते, तेव्हा ताऱ्यावरून येणाऱ्या प्रकाशावर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी आणि मोठे करण्यासाठी प्रणालीचे गुरुत्वाकर्षण लेन्ससारखे कार्य करते.
सूर्य पृथ्वीला गिळंकृत करणार! ‘असा’ होणार आपल्या सूर्याचा अंत, शास्त्रज्ञांचा खुलासा ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
कोरिया मायक्रोलेन्सिंग टेलिस्कोप नेटवर्कच्या संशोधकांनी या घटनेचे विश्लेषण केले आणि असे आढळले की पृथ्वीच्या आकाराचा ग्रह आणि तारा यांच्यातील अंतर पृथ्वी आणि सूर्य यांच्यातील अंतराच्या जवळपास आहे. पण हे ग्रह कोणत्या प्रकारच्या ताऱ्याभोवती फिरत आहेत हे संघ ठरवू शकले नाही.
अब्जावधी वर्षांनी सूर्याचे आयुष्य संपेल
शास्त्रज्ञांचा असा विश्वास आहे की आपल्या सूर्याचा शेवट देखील त्याच मृत्यू प्रक्रियेतून जाईल परंतु तोपर्यंत आपण ते पाहण्यासाठी जिवंत राहणार नाही. कारण सूर्याच्या आयुष्यात अजून एक अब्ज वर्षे शिल्लक असल्याचे अनेक अभ्यासातून दिसून आले आहे.
पण ही प्रक्रिया सुरू झाल्यावर काय होईल? याबाबत शास्त्रज्ञांचा असा अंदाज आहे की सूर्याच्या मृत्यूमुळे पृथ्वीवरील महासागरांचे बाष्पीभवन होईल, म्हणजेच पृथ्वीवर पाण्याचा कोणताही मागमूस शिल्लक राहणार नाही आणि पृथ्वीच्या कक्षेची त्रिज्या दुप्पट होईल. परंतु हे तेव्हाच होईल जेव्हा सूर्याचे भयंकर राक्षस प्रथम आपल्या ग्रहाला पूर्णपणे गिळले नाही.
सूर्य पृथ्वीला गिळंकृत करेल का?
शास्त्रज्ञांच्या म्हणण्यानुसार, जेव्हा सूर्याचे आयुष्य संपुष्टात येणार आहे, तेव्हा तो लाल राक्षसाचे रूप घेईल आणि फुग्यासारखा फुगेल. असे मानले जाते की त्याच्या शेवटच्या टप्प्यात सूर्य, बुध आणि शुक्र हे ग्रह गिळंकृत करेल आणि त्यांना जाळून खाक करून टाकेल. तसेच पृथ्वीसारखे जिवंत ग्रह कदाचित त्यांची कक्षा रुंद करतील. यामुळे पृथ्वी टिकून राहण्याची शक्यता कमी आहे.
हे देखील वाचा : माहितीच्या सार्वत्रिक वापराचा आंतरराष्ट्रीय दिवस, जाणून घ्या या दिवसाची सुरुवात कधी झाली ते, आणि याचा रंजक इतिहास
अशी सर्व शक्यता आहे की जेव्हा सूर्याचा मृत्यू होईल, तेव्हा तो बुध आणि शुक्रासह पृथ्वीला गिळंकृत करेल. म्हणजेच आपली पृथ्वी ज्या ताराभोवती फिरत आहे तोच तारा त्याच्या विनाशाचे कारण असेल.
पृथ्वीचे जीवन एक अब्ज वर्षे राहिले
कॅलिफोर्निया युनिव्हर्सिटीचे मुख्य लेखक केमिंग झांग यांनी एका निवेदनात म्हटले आहे की, पृथ्वी सूर्याने गिळली तरी जगू शकेल की नाही यावर आम्ही अद्याप एकमत होऊ शकलो नाही, तथापि, ते म्हणतात की कोणत्याही परिस्थितीत पृथ्वी राहण्यायोग्य असेल फक्त एक अब्ज वर्षांसाठी. कारण हवामानातील बदल आणि हरितगृह परिणामामुळे पृथ्वीवरील महासागरांचे बाष्पीभवन होईल.
हे देखील वाचा : तर मंगळ ग्रहावर ‘असे’ संपले जीवन? शास्त्रज्ञांचा याबाबत मोठा खुलासा
आजपासून अब्जावधी वर्षांनंतर, जेव्हा सूर्य त्याच्या मृत्यूच्या अंतिम टप्प्यात प्रवेश करतो, जर पृथ्वी सूर्याच्या लाल महाकाय टप्प्यातून बाहेर पडू शकली, तर ती सूर्यापासून सुमारे दुप्पट अंतरावर जाईल. त्यामुळेच खगोलशास्त्रज्ञ नव्याने सापडलेल्या ग्रहाच्या सध्याच्या चित्राकडे पृथ्वीचे भविष्य म्हणून पाहत आहेत.
