फोटो सौजन्य AI
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इलॉन मस्क यांच्याशी झालेल्या चर्चेनंतर सेवा पूर्ववत झाल्याचे सांगितले होते. मात्र, युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष वोलोदिमिर झेलेंस्की यांनी शुक्रवारी ‘एबीसी न्यूज’ला दिलेल्या माहितीनुसार, प्रत्यक्ष परिस्थितीत अद्याप सुधारणा झालेली नाही. त्यामुळे अमेरिकेच्या आश्वासनानंतरही युक्रेनच्या लष्करी यंत्रणेची चिंता कायम आहे.
युक्रेनच्या सैन्याकडून रशियन ठिकाणांवर हल्ले करण्यासाठी तसेच शत्रूच्या ड्रोनचा मुकाबला करण्यासाठी मानवरहित ड्रोनचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. या ड्रोनचे नियंत्रण आणि त्यांच्याशी संपर्क कायम ठेवण्यासाठी स्टारलिंक आणि लष्करी वापरासाठीचे स्टारशील्ड तंत्रज्ञान महत्त्वाचे आहे.
मात्र, १४ ऑक्टोबरपासून लागू झालेल्या निर्बंधांमुळे ताशी सुमारे १६१ किलोमीटर वेग ओलांडल्यानंतर काही उपकरणांचे इंटरनेट कनेक्शन खंडित होत असल्याचे युक्रेनने सांगितले आहे. परिणामी वेगवान ड्रोनच्या मोहिमांमध्ये अडथळे निर्माण होत आहेत. काही लष्करी तुकड्यांना कमी वेगातही कनेक्टिव्हिटीच्या समस्या जाणवत असल्याचे वृत्त आहे.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी गुरुवारी इलॉन मस्क यांनी सेवा पूर्ववत केल्याचे सांगितले होते. मात्र, युक्रेनमधील लष्करी यंत्रणेला अद्याप अपेक्षित सुधारणा दिसत नसल्याचे झेलेंस्की यांनी स्पष्ट केले आहे. काही ठिकाणी मर्यादित सुधारणा दिसत असल्या, तरी संपूर्ण युक्रेनमध्ये सेवा पूर्ववत झालेली नाही. यामुळे ट्रम्प यांच्या दाव्यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे. युक्रेनला या निर्बंधांबाबत अमेरिकेकडून स्पष्ट उत्तरही मिळालेले नसल्याची माहिती समोर आली आहे.
या प्रकरणात इलॉन मस्क आणि अमेरिकन प्रशासनाकडून वेगवेगळे दावे केले जात आहेत. मस्क यांच्या मते, स्टारशील्ड नेटवर्क अमेरिकन सरकारच्या मालकीचे आणि नियंत्रणाखाली आहे. त्यामुळे त्यावरील वापराच्या मर्यादा ठरवण्याचा अधिकार अमेरिकन लष्कर आणि राष्ट्राध्यक्षांकडे आहे. दुसरीकडे, परराष्ट्रमंत्री मार्को रुबिओ यांनी ट्रम्प प्रशासनाने निर्बंध लागू करण्याचे आदेश दिले नसल्याचे सांगितले आहे. या परस्परविरोधी भूमिकांमुळे नेमका निर्णय कोणी घेतला, याबाबत संभ्रम कायम आहे.
दरम्यान, युक्रेनसाठी हा प्रश्न केवळ इंटरनेट सेवेपुरता मर्यादित नाही. युद्धभूमीवरील संपर्क, ड्रोनचे नियंत्रण आणि हवाई संरक्षण यंत्रणेच्या कार्यक्षमतेशी तो थेट जोडलेला आहे. रशियाकडून सातत्याने ड्रोन हल्ले होत असताना उपग्रह संपर्कातील अडथळे युक्रेनच्या संरक्षण व्यवस्थेसाठी गंभीर ठरू शकतात. त्यामुळे अमेरिकेकडून निर्बंध पूर्णपणे हटवले जातात का आणि सेवा पूर्वीप्रमाणे सुरू होते का, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.






