Iran Peace Deal: अमेरिका आणि इराण ६० दिवसांच्या सीझफायरवर सहमत; होर्मुझची सामुद्रधुनी होणार सर्वांसाठी खुली

Iran Peace Deal:अमेरिका आणि इराण एका मोठ्या ६०-दिवसांच्या शस्त्रसंधी कराराच्या जवळ पोहोचले आहेत. या शांतता करारामुळे होर्मुझची सामुद्रधुनी जलवाहतुकीसाठी पुन्हा खुली होईल आणि निर्बंधांमध्ये लक्षणीय सूट मिळेल.

• ऐतिहासिक ६० दिवसांची शस्त्रसंधी
• होर्मुझची सामुद्रधुनी खुली होणार
• युरेनियमचा साठा नष्ट करणार

Strait of Hormuz Reopening Status : मध्य-पूर्वेमध्ये (Middle East) गेल्या अनेक महिन्यांपासून सुरू असलेल्या तीव्र लष्करी आणि राजकीय तणावाच्या पार्श्वभूमीवर संपूर्ण जगाला मोठा दिलासा देणारी बातमी समोर आली आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संभाव्य महायुद्धाचा धोका टाळण्यासाठी दोन्ही देश एका ऐतिहासिक ६० दिवसांच्या शस्त्रसंधी करारावर (Peace Deal) सहमत झाले आहेत. हा करार जागतिक शांततेसाठी आणि आंतरराष्ट्रीय अर्थव्यवस्थेसाठी एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण टप्पा मानला जात आहे. या ऐतिहासिक करारानुसार, आंतरराष्ट्रीय जलवाहतुकीसाठी अत्यंत संवेदनशील मानली जाणारी ‘होर्मुझची सामुद्रधुनी’ (Strait of Hormuz) पुन्हा एकदा सामान्य वाहतुकीसाठी खुली केली जाणार आहे. त्या बदल्यात, अमेरिका इराणच्या व्यापारी बंदरांवरील आर्थिक नाकेबंदी शिथिल करणार असून इराणला जागतिक बाजारपेठेत मुक्तपणे कच्चे तेल विकण्याची परवानगी देईल.

युरेनियमचा साठा सोडण्यास इराण तयार; काय आहेत अटी?

या प्रस्तावित करारातील सर्वात महत्त्वाची आणि धक्कादायक अट म्हणजे इराण आपला अण्वस्त्र (Nuclear Weapons) विकास कार्यक्रम पूर्णपणे मर्यादित करणार आहे. इराणने अधिकृतपणे मान्य केले आहे की ते भविष्यात कधीही अण्वस्त्रे बनवण्याचा प्रयत्न करणार नाहीत. यासोबतच, इराण आपल्याकडे असलेला ४०० किलोचा अत्यंत धोकादायक असा उच्च-समृद्ध युरेनियमचा (Highly Enriched Uranium) साठा नष्ट करण्यासाठी किंवा देशाबाहेर पाठवण्यासाठी तयार झाला आहे. इस्रायलच्या गुप्तहेर यंत्रणांच्या मते, हा ४०० किलो युरेनियमचा साठा जवळपास ११ अणूबाँब तयार करण्यासाठी पुरेसा होता. हा धोकादायक साठा देशाबाहेर नेमका कुठे आणि कसा पाठवला जाईल, यावर अद्याप अंतिम निर्णय झालेला नाही. राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प हे आपल्या मुख्य लष्करी आणि परराष्ट्र सल्लागारांसोबत या कराराच्या अंतिम मसुद्यावर हेग आणि वॉशिंग्टनमध्ये अत्यंत महत्त्वाची बैठक घेत आहेत.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Quetta Blast: पाकिस्तानच्या क्वेट्टा शहरात मोठा बॉम्बस्फोट; आत्मघाती हल्लेखोराने रेल्वे रुळ उडवला, 23 जण ठार, VIDEO

होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून हटवले जाणार भूसुरुंग

जागतिक तेल व्यापाराची जीवनवाहिनी मानल्या जाणाऱ्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून व्यावसायिक जहाजांना सुरक्षित रस्ता देण्यासाठी इराणने एक मोठा निर्णय घेतला आहे. या करारांतर्गत, इराणने या सागरी मार्गात पेरलेले सर्व भूसुरुंग (Sea Mines) पूर्णपणे काढून टाकण्याची तयारी दर्शवली आहे. जगातील एकूण तेल पुरवठ्यापैकी तब्बल २० ते ३० टक्के कच्चे तेल याच अरुंद सागरी मार्गातून वाहून नेले जाते. इराणने हा मार्ग रोखल्यामुळे जागतिक पुरवठा साखळी विस्कळीत झाली होती. आता हा मार्ग पूर्णपणे सुरक्षित आणि खुला होणार असल्याने आंतरराष्ट्रीय तेल बाजारपेठांना खूप मोठा आर्थिक दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे आगामी काळात कच्च्या तेलाच्या किमती मोठ्या प्रमाणात घसरू शकतात.

See more

#BREAKING: US President Donald Trump ​says a memorandum of understanding ​on ‌a peace deal with Iran that would open the Strait of Hormuz has been “largely negotiated”, with ‌details ​to ‌be unveiled soon.https://t.co/9cwZQiQiry — ABC News (@abcnews) May 23, 2026

credit – social media and Twitter

इस्रायलमध्ये तीव्र असंतोष आणि लेबनॉनवर भीषण हवाई हल्ले

एकीकडे अमेरिका आणि इराणमध्ये शांततेची चर्चा अंतिम टप्प्यात असताना, दुसरीकडे अमेरिकेचा सर्वात जवळचा मित्र देश असलेल्या इस्रायलमध्ये (Israel) मात्र तीव्र नाराजी आणि राजकीय चिंता पसरली आहे. ट्रम्प प्रशासनाने या संपूर्ण वाटाघाटी प्रक्रियेतून इस्रायलला दूर ठेवले असून त्यांची भूमिका अत्यंत मर्यादित ठेवली आहे. यामुळे इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांना मोठा राजकीय धक्का बसल्याचे बोलले जात आहे. हा करार म्हणजे भविष्यात आंतरराष्ट्रीय दबाव आणण्यासाठी इराणला मिळालेले एक नवीन हत्यार आहे, असा विश्वास इस्रायलला वाटतो. याच कारणामुळे, शांतता कराराची चर्चा सुरू असतानाच इस्रायलने लेबनॉनमधील हिजबुल्लाच्या तळांवर आपले भीषण हवाई हल्ले अधिक तीव्र केले आहेत. या प्राणघातक बॉम्बस्फोटांमध्ये किमान २० निष्पाप नागरिकांचा मृत्यू झाला असून अनेक जण गंभीर जखमी झाले आहेत. तेथील स्थानिक मदत आणि बचाव पथके ढिगाऱ्याखालून लोकांना काढण्याचे काम युद्धपातळीवर करत आहेत.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : philippines Manila Cyclone: चक्रीवादळामुळे 9 मजली इमारत कोसळली; 30 कामगार ढिगाऱ्याखाली गेले गाडले, बाकीच्यांसाठी शर्थीचे प्रयत्न

भारतावर काय होणार परिणाम? पेट्रोल-डिझेल स्वस्त होणार?

मध्य पूर्वेतील या संकटामुळे आणि होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद असल्यामुळे जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाचे दर गगनाला भिडले होते. याचा थेट फटका भारतालाही बसला असून देशात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींनी उच्चांक गाठला आहे. सध्या देशाची राजधानी दिल्लीमध्ये पेट्रोलचा दर ९९.५१ रुपये आणि डिझेलचा दर ९२.४९ रुपये प्रति लिटरवर पोहोचला आहे. भारत आपल्या गरजेच्या ८० टक्क्यांहून अधिक कच्चे तेल आयात करतो आणि त्यातील मोठा हिस्सा याच होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून येतो. आता हा मार्ग खुला झाल्यामुळे भारताला मिळणारे कच्चे तेल स्वस्त होईल आणि देशांतर्गत बाजारात पेट्रोल-डिझेलचे दर कमी होऊन सर्वसामान्य जनतेला मोठा दिलासा मिळण्याची दाट शक्यता वर्तवली जात आहे.