रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य: Gemini
सर्व दुचाकीस्वार आपल्या सुरक्षिततेसाठी न चुकता हेल्मेट खरेदी करतात. मात्र, एकदा खरेदी केल्यानंतर, जोपर्यंत ते पूर्णपणे फुटत नाही किंवा निकामी होत नाही, तोपर्यंत पातसाू सहसा बदलले जात नाही. मात्र, तुम्हाला माहित आहे का की, तुमचा जीव वाचवण्यासाठीच ज्या हेल्मेटची रचना केली गेली आहे, तेच हेल्मेट कालांतराने प्रत्यक्षात कुचकामी ठरू शकते?
बहुतांश सुरक्षा तज्ज्ञ आणि हेल्मेट उत्पादकांच्या मते, हेल्मेटची सरासरी लाइफ 3 ते 5 वर्षे असते. ते निकामी होण्यामागील विविध कारणांबद्दल जाणून घेऊयात.
PM Modi यांचे Middle East मधील संघर्षावर भाष्य! अशा संकटात तुम्ही वाहनातील इंधन कसे वाचवाल?
हेल्मेटच्या आतल्या बाजूला EPS (Expanded Polystyrene) म्हणून ओळखला जाणारा, पांढऱ्या रंगाचा आणि फोमसारखा एक थर असतो. अपघाताच्या वेळी डोक्याला बसणारा आघात शोषून घेणे, हे या थराचे मुख्य कार्य असते. कालांतराने, घामातील ॲसिड्स, केसांना लावण्यात येणारे तेल आणि उष्णता यांच्या संपर्कात आल्यामुळे हा फोम कडक होऊ लागतो; परिणामी, हेल्मेटची संरक्षणात्मक क्षमता कमी होत जाते.
सूर्याच्या UV किरणांच्या संपर्कात सतत आल्यामुळे हेल्मेटचा बाहेरील भाग हळूहळू कमजोर होत जातो. त्यामुळे धक्के सहन करण्याची त्याची क्षमता कमी होते. याशिवाय, वारंवार वापरामुळे हेल्मेटची फिटिंग सैल होऊ शकते. जर हेल्मेट डोक्यावर योग्य प्रकारे बसत नसेल, तर अपघाताच्या वेळी ते निघून जाण्याचा धोका वाढतो.
जर तुमचे हेल्मेट उंचावरून खाली पडले असेल, अगदी एकदा जरी पडले असेल तरी किंवा एखाद्या किरकोळ अपघातात त्याचा समावेश झाला असेल, तर ते त्वरित बदलून टाका. जरी हेल्मेटच्या बाह्यभागावर कोणतेही दृश्य ओरखडे दिसत नसले, तरीही त्याची अंतर्गत रचना कमकुवत झाली असण्याची शक्यता असते. जर हेल्मेट तुम्हाला सैल वाटत असेल किंवा डोक्यावर घातल्यावर ते इकडे-तिकडे सरकत असेल, तर ते असुरक्षित मानले पाहिजे.
शिवाय, जर तुम्ही तुमचे हेल्मेट पाच वर्षांपूर्वी खरेदी केले असेल, तर सुरक्षिततेच्या दृष्टीने नवीन हेल्मेट खरेदी करणेच शहाणपणाचे ठरते. याव्यतिरिक्त, नेहमीच ‘ISI’ प्रमाणित हेल्मेट खरेदी करा; हे लक्षात ठेवा की, रस्त्याच्या कडेला मिळणारी स्वस्त हेल्मेट्स तुम्हाला वाहतुकीच्या नियमांच्या दंडापासून वाचवतील, परंतु ते तुम्हाला अपघातापासून वाचवतील का? हा खरा प्रश्न आहे.
