सोमवार, 22 जून 2026
७०- ८० च्या दशकात भारतात कार असणे हे अत्यंत प्रतिष्ठेचे मानले जायचे. त्या काळात श्रीमंत आणि सेलिब्रेटींच्या गॅरेजमध्ये एक कार हमखास दिसायची, जिने आपल्या सुबक आणि आधुनिक डिझाईनने संपूर्ण देशाला वेड लावले होते. ही कार म्हणजे ‘प्रीमियर पद्मिनी’ (Premier Padmini). परंतु, या कारची खरी कहाणी एका परदेशी ब्रँडशी आणि थेट चित्तोडगडच्या राणीशी जोडलेली आहे, हे फार कमी लोकांना माहिती आहे.
१९६४ मध्ये जेव्हा ‘प्रीमियर ऑटोमोबाईल्स’ कंपनीने ही कार भारतात आणली, तेव्हा तिचे मूळ नाव होते ‘फियाट ११०० डिलाईट’. ही कार इटलीच्या प्रसिद्ध फियाट (Fiat) कंपनीच्या डिझाईनवर आधारित होती. पुढे १९७४ मध्ये स्वदेशीकरणाच्या लाटेत कंपनीने या कारचे नाव बदलून ‘प्रीमियर पद्मिनी’ असे केले. हे नाव चित्तोडगडची ऐतिहासिक राणी ‘पद्मिनी’ यांच्यावरून ठेवण्यात आले होते. वजनाने ८९५ किलो असलेल्या या कारमध्ये १०८९ सीसी चे शक्तिशाली पेट्रोल इंजिन होते, जे ४० हॉर्सपॉवरची ताकद निर्माण करायचे.
त्या काळातील तिची मुख्य स्पर्धक असलेल्या ‘अँबेसेडर‘ कारच्या तुलनेत पद्मिनी आकाराने लहान, चालवण्यास सोपी आणि दिसायला अत्यंत स्टायलिश होती. याच कारणामुळे बॉलिवूडचे दिग्गज अभिनेते रजनीकांत, मामूट्टी आणि अमीर खान यांसारख्या सेलिब्रेटींची ती पहिली पसंती बनली. पुढे याच कारने मुंबईच्या काळ्या-पिवळ्या टॅक्सीच्या रूपात एक नवा इतिहास रचला आणि ती मुंबईची जीवनवाहिनी बनली.
परंतु, १९८३ मध्ये ‘मारुती ८००’ च्या आगमनाने या कारच्या साम्राज्याला सुरुंग लावला. मारुतीची कार पद्मिनीपेक्षा स्वस्त, जास्त मायलेज देणारी आणि देखभालीसाठी सोपी होती. बदलत्या काळासोबत प्रीमियर पद्मिनीचे डिझाईन जुने झाले. शेवटी, नवीन प्रदूषण नियमांमुळे आणि घटत्या विक्रीमुळे वर्ष २००१ मध्ये या कारचे उत्पादन कायमचे बंद करण्यात आले. आज ही कार रस्त्यांवर दिसत नसली, तरी भारतीय ऑटोमोबाईल इतिहासातील एक सोनेरी पान म्हणून ती आजही ओळखली जाते.
