
Private vehicles in mumbai crosses number of 53 lakhs, Private vehicles in mumbai, Mumbai Traffic, Mumbai News,
दोन चाकी वाहनांचा मुंबईवर सर्वाधिक प्रभाव
मुंबईतील सर्वाधिक वाहनं ही दोन चाकी आहेत. स्कूटर आणि बाइक्सची संख्या 30 ते 31 लाखांच्या आसपास पोहोचली आहे. शहरातील अरुंद रस्ते, पार्किंगची कमतरता आणि सततची ट्रॅफिक यामुळे अनेकांसाठी बाइक किंवा स्कूटर हा सर्वात सोयीचा पर्याय बनला आहे. ऑफिसला जाणारे कर्मचारी, डिलिव्हरी पार्टनर्स, विद्यार्थी आणि छोट्या व्यवसायांमध्ये काम करणारे लोक मोठ्या प्रमाणावर दोन चाकी वाहनांचा वापर करतात. पेट्रोलच्या वाढत्या किंमती असूनही कमी देखभाल खर्च आणि वेळेची बचत यामुळे या वाहनांची लोकप्रियता कायम आहे. मात्र याच वाहनांमुळे ट्रॅफिक शिस्तीचे प्रश्नही वाढताना दिसतात. सिग्नल तोडणे, चुकीच्या दिशेने वाहन चालवणे आणि फुटपाथवरून गाडी नेणे यासारख्या घटना मुंबईकर रोज अनुभवत असतात.
खासगी कार्सची वाढ आणि पार्किंगचा मोठा प्रश्न
मुंबईमध्ये खासगी कार्सची संख्या आता 15 लाखांच्या आसपास पोहोचली आहे. एकेकाळी कार ही लक्झरी मानली जायची, पण आता ती अनेक कुटुंबांसाठी गरज बनली आहे. पावसाळ्यातील गर्दी, लोकल ट्रेनमधील ताण आणि कुटुंबासोबत प्रवासाची सोय यामुळे कार खरेदीकडे लोकांचा कल वाढला आहे. Compact SUVs आणि hatchbacks यांना विशेष मागणी दिसते. पण कार्स वाढल्याने मुंबईसमोर पार्किंगचा गंभीर प्रश्न उभा राहिला आहे. अनेक सोसायट्यांमध्ये पार्किंगसाठी वाद होतात, तर रस्त्यांवर उभ्या असलेल्या गाड्यांमुळे ट्रॅफिक आणखी संथ होते. काही भागांमध्ये वाहनांची संख्या रस्त्यांच्या क्षमतेपेक्षा खूप जास्त झाल्याचं स्पष्ट दिसतं.
ऑटो रिक्षा: मुंबईच्या उपनगरांची जीवनवाहिनी
मुंबईच्या उपनगरांमध्ये ऑटो रिक्षा हा दैनंदिन जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे. रेल्वे स्टेशनपासून घरापर्यंतचा प्रवास असो किंवा छोट्या अंतरासाठीची घाई, रिक्षा अजूनही लाखो लोकांचा पहिला पर्याय आहे. सुमारे अडीच लाखांहून अधिक रिक्षा मुंबईत धावत आहेत. विशेष म्हणजे बहुतांश रिक्षा CNG वर चालत असल्यामुळे प्रदूषण काही प्रमाणात कमी ठेवण्यात मदत होते. तरीही रिक्षांच्या बेशिस्त पार्किंगमुळे आणि अचानक थांबण्यामुळे वाहतुकीवर परिणाम होतो. काही ठिकाणी प्रवाशांना नकार देण्याच्या तक्रारीही कायम आहेत.
काली – पिली पासून App Cabs पर्यंत बदललेली टॅक्सी संस्कृती
मुंबईची काळी-पिवळी टॅक्सी ही शहराची ओळख मानली जाते. पण गेल्या दशकात app-based cab services मुळे प्रवासाची पद्धत बदलली आहे. आज Uber आणि Ola सारख्या सेवांमुळे लोकांना मोबाईलवरून सहज गाडी मिळते. Airport travel, office commute आणि late-night travel साठी app cabs चा वापर मोठ्या प्रमाणावर वाढला आहे. मात्र surge pricing, cancellation आणि वाढते fares यामुळे अनेक प्रवासी नाराजही दिसतात. त्याच वेळी पारंपरिक taxi drivers वर आर्थिक दबाव वाढल्याचं चित्र आहे.
टेम्पो आणि पिकअप वाहनांशिवाय मुंबई थांबू शकत नाही
मुंबईसारखं शहर चालवण्यासाठी मालवाहतूक अत्यंत महत्त्वाची आहे. बाजारपेठा, किराणा दुकाने, ऑनलाइन डिलिव्हरी आणि बांधकाम साहित्य यासाठी हजारो टेम्पो आणि पिकअप वाहनं दररोज शहरभर फिरत असतात. Tata Ace, Bolero Pickup आणि छोटे goods carriers हे मुंबईच्या पुरवठा साखळीचा महत्त्वाचा भाग बनले आहेत. विशेषतः ई-कॉमर्स वाढल्यानंतर delivery vehicles ची संख्या झपाट्याने वाढली आहे. रात्रीच्या वेळी या वाहनांची हालचाल अधिक दिसते कारण दिवसा ट्रॅफिकमुळे मालवाहतूक करणे अवघड जाते.
Heavy Vehicles आणि मुंबईची ट्रॅफिक कोंडी
ट्रक्स, कंटेनर वाहने, टँकर्स आणि BEST बस यांसारखी heavy vehicles संख्या कमी असली तरी ट्रॅफिकवर त्यांचा प्रभाव मोठा असतो. मुंबई पोर्ट, बांधकाम प्रकल्प आणि औद्योगिक भागांमुळे मोठ्या वाहनांची सतत ये-जा सुरू असते. त्यामुळे प्रशासनाने अनेक भागांमध्ये peak hours दरम्यान heavy vehicles वर निर्बंध लावले आहेत. त्याचवेळी BEST कडून electric आणि CNG buses वाढवल्या जात असल्याने सार्वजनिक वाहतुकीला पर्यावरणपूरक दिशा मिळताना दिसते.
मुंबईतील वाहनसंख्या ज्या वेगाने वाढत आहे, त्याच वेगाने रस्ते वाढवणे शक्य नाही. त्यामुळे भविष्यात सार्वजनिक वाहतूक अधिक मजबूत करणे, parking policy कठोर करणे आणि electric mobility वाढवणे हे महत्त्वाचे ठरणार आहे. Mumbai Metro, Coastal Road आणि Atal Setu सारखे प्रकल्प काही प्रमाणात दिलासा देत असले तरी वाहनांची वाढती संख्या हे शहरासमोरील मोठं आव्हान राहणार आहे. मुंबईची गती कधी थांबत नाही हे खरे असले तरी फक्त त्या गतीसोबत धावणाऱ्या वाहनांची संख्या दिवसेंदिवस वाढत चालली आहे.