इतिहासात पहिल्यांदाच एका डॉलरचे मूल्य 93 पार, भारतीय चलनाला मोठा फटका
जागतिक तणाव आणि वाढत्या कच्च्या तेलाच्या किमतींच्या पार्श्वभूमीवर, भारतीय रुपयाने आज नवा नीचांक गाठला. शुक्रवार, २० मार्च रोजी, रुपया डॉलरच्या तुलनेत प्रथमच ९३ रुपयांच्या पातळीजवळ पोहोचला. ही घसरण केवळ एक आकडा नसून, देशाच्या अर्थव्यवस्थेवरील वाढत्या दबावाचे लक्षण आहे. मध्य-पूर्वेतील, विशेषतः इराण आणि अमेरिका यांच्यातील वाढत्या संघर्षामुळे ऊर्जा पुरवठ्यावर परिणाम झाला असून, भारतासारख्या तेल-आयात करणाऱ्या देशांवर त्याचा थेट परिणाम होत आहे.
20 मार्चला सकाळी आंतरबँक परकीय चलन बाजारात रुपया ९२.९२ वर उघडला आणि लवकरच ९३ चा स्तर ओलांडून ९३.०८ वर पोहोचला. यापूर्वी, १८ मार्च रोजी रुपया ९२.६३ च्या नीचांकी पातळीवर घसरला होता. परंतु आजच्या घसरणीने एक नवीन विक्रम प्रस्थापित केला. यावरून रुपयावरील दबाव सातत्याने वाढत असल्याचे दिसून येते.
मध्यपूर्वेतील ऊर्जा प्रकल्पांवरील हल्ल्यांमुळे कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ झाली. ब्रेंट क्रूड तेल गुरुवारी प्रति बॅरल जवळपास १२० डॉलरवर पोहोचले होते. मात्र शुक्रवारी त्यात किंचित घसरण होऊन ते १०७ डॉलरच्या आसपास स्थिरावले. भारत आपल्या तेलाच्या गरजेचा मोठा भाग आयात करतो, त्यामुळे वाढत्या तेलाच्या किमतींचा रुपयावर थेट दबाव येतो.
मार्च महिन्यात परदेशी गुंतवणूकदारांनी भारतीय शेअर बाजारातून ८ अब्ज डॉलरहून अधिक रक्कम काढून घेतली. केवळ गुरुवारीच ७५ अब्ज रुपयांहून अधिक विक्रीची नोंद झाली. जानेवारी २०२५ नंतरची ही सर्वात मोठी घसरण आहे. या गुंतवणूकदारांच्या भावनेमुळे रुपया आणखी कमकुवत झाला आहे.
मात्र रुपयाच्या घसरणीदरम्यान भारतीय शेअर बाजाराला काहीसा दिलासा मिळाला. सेन्सेक्स जवळपास ९६० अंकांनी वाढून ७५,००० चा टप्पा ओलांडला, तर निफ्टीनेही ३०० हून अधिक अंकांची उसळी घेतली. यावरून असे दिसून येते की देशांतर्गत बाजारपेठ अद्याप पूर्णपणे कमकुवत झालेली नाही.
तज्ज्ञांच्या मते, रुपयावरील दबाव सध्या तरी कायम राहू शकतो. जर रुपया डॉलरच्या तुलनेत ९३ च्या वर राहिला, तर तो ९३.२० ते ९३.४० पर्यंत जाऊ शकतो. घसरणीच्या बाजूने, ९२.७० हा एक महत्त्वाचा आधार मानला जातो.
रुपयाच्या कमकुवतपणाचा थेट परिणाम महागाईवर होतो. पेट्रोल, डिझेल, गॅस आणि अनेक आयात केलेल्या वस्तू महाग होऊ शकतात. परिणामी, सर्वसामान्य माणसाच्या खिशावरील दबाव वाढणे निश्चित आहे.
