(फोटो सौजन्य: सोशल मीडिया)
जेव्हा इराण-इस्रायल-अमेरिका संघर्ष सुरू झाला, तेव्हा पेट्रोल आणि डिझेल, गॅस, वाहतूक आणि हवाई प्रवास यांसारख्या काही दैनंदिन वस्तूंच्या किमती हळूहळू गगनाला भिडल्या. या तणावाचा सर्वात मोठा परिणाम होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर झाला, जिथून जगातील सुमारे २५% तेलाची वाहतूक होते. जेव्हा येथे तणाव वाढला, तेव्हा पुरवठा धोक्यात आला आणि तेल अधिक महाग झाले. आता, युद्धविरामानंतर, पुरवठा पूर्ववत होण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामुळे किमतींमध्ये घट होणार आहे असं मानलं जात आहे.
होर्मुझची सामुद्रधुनी हा पर्शियन आखात आणि ओमानच्या आखाताच्या दरम्यान असलेला जगातील सर्वात महत्त्वाचा आणि सर्वात अरुंद सागरी मार्ग आहे. तो इराण आणि ओमान/संयुक्त अरब अमिरातीच्या (UAE) मध्ये स्थित आहे. सुमारे ३३ किलोमीटर रुंद असलेल्या या सामुद्रधुनीतून जागतिक तेलाच्या सुमारे २०-२५% तेलाची वाहतूक होते, ज्यामुळे ती जागतिक ऊर्जा सुरक्षेसाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरते.
आता, भारतातील शस्त्रसंधीचा पहिला परिणाम पेट्रोल आणि डिझेलवर दिसू शकतो. किमती लगेच कमी होणार नसल्या तरी, आंतरराष्ट्रीय बाजारात घसरण सुरू राहिल्यास, तेल कंपन्या येत्या काही दिवसांत दिलासा भेटू शकतो. याचा फायदा केवळ वाहनचालकांनाच नाही, तर संपूर्ण वाहतूक व्यवस्थेला होणार आहे. डिझेल स्वस्त झाल्यामुळे वाहतुकीचा खर्च कमी होतो, ज्यामुळे भाजीपाला, दूध, शिधावाटप, खते, प्लास्टिक वस्तू आणि इतर जीवनावश्यक वस्तूंच्या किमती हळूहळू कमी होऊ शकतात. यामुळे सामान्य नागरिकांच्या खिशाला लागलेल्या कात्रीला थोडासा दिलासा मिळू शकतो.
याचा परिणाम स्वयंपाकाच्या गॅसवर (एलपीजी) होण्याची शक्यता आहे. इंधनाच्या कमी किमतींमुळे सिलेंडरचा खर्च कमी होऊन घरगुती खर्चावरील ताण कमी होऊ शकतो. शिवाय, हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्समध्ये वापरल्या जाणाऱ्या व्यावसायिक सिलेंडरच्या कमी किमतींमुळे बाहेर जेवण करणेही अधिक परवडणारे होऊ शकते. रस्त्यावरील विक्रेत्याकडे किंवा दुकानात जो समोसा २० रुपयांना मिळायचा, तो पुन्हा १० रुपयांना मिळू शकेल.
ही हवाई प्रवाशांसाठीही एक चांगली आणि अत्यंत आनंदाची बातमी आहे. विमान कंपन्यांसाठी इंधन हा एक मोठा खर्च असतो. सध्याची परिस्थिती पाहता विमानाचे दर चांगलेच कडाडले आहेत. त्यामुळे तेलाच्या कमी किमतींमुळे विमान भाडे कमी होऊ शकते. याशिवाय, प्लॅस्टिक, पॅकेजिंग, कापड आणि इतर पेट्रोकेमिकल उत्पादनांच्या किमतीही कमी होऊ शकतात, ज्यामुळे त्यांच्या दरांना दिलासा मिळणार आहे.
शस्त्रसंधीमुळे एफएमसीजी वस्तू आणि ई-कॉमर्स कंपन्यांची डिलिव्हरी स्वस्त होईल. बाईक आणि कारसह सर्व वाहनांसाठी लागणारे टायर, पेंट, बाह्य आवरण आणि पॅकेजिंग साहित्याच्या किमतीही कमी होतील.
कच्च्या तेलाच्या कमी झालेल्या किमतींमुळे जवळपास सर्वच उद्योगांचा उत्पादन खर्च कमी होईल आणि त्याचा फायदा हळूहळू ग्राहकांपर्यंत पोहोचेल. एलएनजीचा वाढलेला पुरवठा वायूवर आधारित वीज निर्मिती कंपन्यांनाही दिलासा देईल, ज्यामुळे शेतकऱ्यांची महागड्या सिंचनाच्या खर्चापासून सुटका होईल. याचा फायदा खत कंपन्या आणि शेतकरी या दोघांनाही होणार आहे.
हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे की याचा परिणाम लगेच दिसून येणार नाही. बाजारात नवीन किमती प्रभावी होण्यासाठी १-३ आठवडे लागू शकतात. शिवाय, जर ही तात्पुरती स्थगिती कायमस्वरूपी नसेल, तर किमती पुन्हा वाढू शकतात. ही घडामोड जनतेसाठी दिलासादायक आहे, परंतु जर ही शांतता पुरेशी टिकली आणि सरकारने योग्य ती कारवाई केली, तरच याचे खरे फायदे मिळतील.
.png "Videos"){kind=small}
