फोटो सौजन्य - Social Media
छत्रपती संभाजीनगर : आजच्या स्पर्धात्मक युगात केवळ पुस्तकातील ज्ञान पुरेसे नसून विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी मूल्याधारित शिक्षणाची गरज अधिक अधोरेखित होत आहे. याच पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्र इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (एमआयटी) येथे ‘युनिव्हर्सल ह्युमन व्हॅल्यूज’ या संकल्पनेच्या माध्यमातून मूल्याधारित शिक्षणाची प्रभावी अंमलबजावणी करण्यात येत आहे. या उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांच्या वैयक्तिक, सामाजिक आणि शैक्षणिक जीवनात सकारात्मक बदल दिसून येत असल्याचे चित्र समोर येत आहे.
एमआयटीमध्ये राबविण्यात येणाऱ्या या उपक्रमांतर्गत विद्यार्थ्यांना केवळ तांत्रिक शिक्षणच नव्हे, तर जीवनमूल्ये, नैतिकता, सामाजिक जबाबदारी आणि व्यक्तिमत्त्व विकास याबाबतही मार्गदर्शन केले जाते. त्यामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये आत्मविश्वास, संवादकौशल्य, निर्णयक्षमता आणि सहकार्याची भावना विकसित होत आहे. शिक्षणासोबतच जीवनाकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन अधिक व्यापक आणि सकारात्मक बनविण्यात या उपक्रमाचा मोठा वाटा आहे. अलीकडेच या संस्थेला ‘ऑल इंडिया कौन्सिल फॉर टेक्निकल एज्युकेशन’ (AICTE) कडून ‘युनिव्हर्सल ह्युमन व्हॅल्यूज’ उपक्रमासाठी ‘नोडल सेंटर’ म्हणून मान्यता मिळाली आहे. ही मान्यता संस्थेच्या सातत्यपूर्ण आणि प्रभावी कामगिरीची दखल म्हणून देण्यात आली असून, हा संस्थेसाठी अभिमानाचा क्षण मानला जात आहे. या मान्यतेमुळे एमआयटीवर मूल्याधारित शिक्षणाचा प्रसार करण्याची आणि इतर शैक्षणिक संस्थांना मार्गदर्शन करण्याची महत्त्वाची जबाबदारी सोपविण्यात आली आहे.
संस्थेचे महासंचालक प्रा. मुनिश शर्मा यांनी यासाठी स्पष्ट ध्येय निश्चित केले आहे. एमआयटीने आपल्या कार्यक्षेत्राचा विस्तार करत किमान १० जिल्ह्यांमध्ये मूल्याधारित शिक्षणाची जनजागृती करावी, तसेच एक सक्षम आणि प्रभावी समर्थन प्रणाली उभी करावी, असे त्यांनी नमूद केले आहे. या उद्दिष्टांच्या पूर्ततेसाठी संस्था नियोजनबद्ध पद्धतीने विविध उपक्रम राबविण्याच्या तयारीत आहे. यामध्ये प्रशिक्षण कार्यक्रम, कार्यशाळा, मार्गदर्शन सत्रे आणि विद्यार्थी विकास उपक्रमांचा समावेश आहे. ‘सेंटर फॉर युनिव्हर्सल ह्युमन व्हॅल्यूज’च्या माध्यमातून हे सर्व उपक्रम राबविण्यात येत असून, विशेष म्हणजे हे कार्यक्रम पूर्णपणे विनामूल्य आणि स्वेच्छेने आयोजित केले जात आहेत. त्यामुळे अधिकाधिक विद्यार्थी आणि संस्था या उपक्रमात सहभागी होण्यास पुढे येत आहेत.
एमआयटीचे संचालक डॉ. निलेश पाटील यांचे मार्गदर्शन आणि प्रोत्साहन या उपक्रमाला अधिक बळकटी देत आहे. त्यांच्या नेतृत्वाखाली संस्था केवळ शैक्षणिक गुणवत्ता वाढविण्यावरच नव्हे, तर विद्यार्थ्यांच्या नैतिक आणि सामाजिक विकासावरही विशेष भर देत आहे. एकूणच, एमआयटीचा हा उपक्रम शिक्षणाच्या पारंपरिक चौकटीपलीकडे जाऊन विद्यार्थ्यांना जबाबदार, संवेदनशील आणि जागरूक नागरिक बनविण्याच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल ठरत आहे. भविष्यात अशा मूल्याधारित शिक्षणाच्या उपक्रमांमुळे समाजात सकारात्मक परिवर्तन घडेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
