शनिवार, 14 नोव्हेंबर 2026
भारत-अमेरिका ट्रेड डील कधी होणार अंतिम? परराष्ट्रमंत्री एस. जयशंकर यांनी दिली महत्त्वाची माहिती, बहुतांश मुद्द्यांवर सहमती
हिंदुस्तान टाइम्स लीडरशिप समिट २०२६ मध्ये बोलताना जयशंकर यांनी भारत-अमेरिका व्यापार कराराबाबत भाष्य केले. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, दोन्ही देशांमधील चर्चेत बहुतांश मुद्दे मार्गी लागले आहेत. आता काही मोजके मुद्दे निश्चित करणे बाकी आहे. या वाटाघाटींमध्ये भारताच्या बाजूने तुलनेने कमी बदल अपेक्षित असून अमेरिकेच्या बाजूने अधिक बदल झाले आहेत, असे त्यांनी नमूद केले. दोन्ही देशांसाठी फायदेशीर आणि संतुलित व्यापार करार करण्याचा भारताचा प्रयत्न असल्याचेही त्यांनी सांगितले. मात्र, करार नेमका कोणत्या तारखेला अंतिम होणार, याबाबत त्यांनी निश्चित तारीख जाहीर केलेली नाही.
या कराराच्या वाटाघाटींबाबत वाणिज्य आणि उद्योगमंत्री पीयूष गोयल यांच्याशी सातत्याने चर्चा होत असल्याचे जयशंकर यांनी सांगितले. अंतिम टप्प्यातील वाटाघाटींमध्ये प्रत्येकाला करार कधी पूर्ण होणार, याची उत्सुकता असते. मात्र, चर्चा सुरू असताना वाटाघाटी करणारे अधिकारी प्रत्येक मुद्द्याची माहिती सार्वजनिक करत नाहीत, असेही त्यांनी स्पष्ट केले. यापूर्वी अणुकराराच्या चर्चेदरम्यानही अशाच प्रकारची उत्सुकता आणि प्रश्न उपस्थित होत होते, असा अनुभव त्यांनी सांगितला.
जयशंकर यांनी यावेळी जागतिक परिस्थितीतील बदलांवरही भाष्य केले. मध्यपूर्वेतील संघर्ष, युक्रेनमधील युद्ध आणि आफ्रिकेतील काही भागांमधील संकटांचा त्यांनी उल्लेख केला. जगातील सत्तासंतुलन बदलत असून नव्या शक्ती उदयास येत असल्याचे त्यांनी सांगितले. अमेरिका आणि चीन यांच्यातील स्पर्धा ही जागतिक तणावामागील एक महत्त्वाची बाब असली, तरी ती एकमेव कारण नाही, असेही त्यांनी स्पष्ट केले. अशा आव्हानात्मक परिस्थितीत स्थिर आणि सक्षम नेतृत्वाची आवश्यकता असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
व्यापार कराराच्या पहिल्या टप्प्यात वस्तूंच्या व्यापारावर लक्ष केंद्रित केले जाण्याची शक्यता आहे. सेवा क्षेत्राशी संबंधित मुद्द्यांवर पुढील टप्प्यात चर्चा होऊ शकते, अशी माहिती देण्यात आली आहे. मात्र, करारातील अंतिम अटी आणि त्याची अंमलबजावणी याबाबत अधिकृत घोषणा होणे बाकी आहे.
भारत आणि अमेरिका यांच्यातील व्यापार कराराबाबत सकारात्मक संकेत मिळत असले, तरी वाटाघाटी अद्याप पूर्ण झालेल्या नाहीत. उर्वरित मुद्द्यांवर दोन्ही देशांमध्ये सहमती झाल्यानंतरच कराराला अंतिम स्वरूप मिळेल. त्यामुळे जयशंकर यांच्या वक्तव्यामुळे करार लवकर पूर्ण होण्याच्या अपेक्षा वाढल्या असल्या, तरी अधिकृत घोषणा आणि निश्चित तारीख यांची प्रतीक्षा कायम आहे.
Ans: भारत आणि अमेरिका यांच्यातील व्यापार कराराची चर्चा अंतिम टप्प्यात असून बहुतांश मुद्दे सोडवण्यात आले आहेत, असे एस. जयशंकर यांनी सांगितले.
Ans: जयशंकर यांच्या म्हणण्यानुसार, करारातील काही मोजके मुद्दे निश्चित करणे बाकी आहे. यातील बदलांची गरज भारतापेक्षा अमेरिकेच्या बाजूने अधिक असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
Ans: दोन्ही देशांसाठी फायदेशीर आणि संतुलित व्यापार करार करणे हे भारत आणि अमेरिकेचे उद्दिष्ट असल्याचे जयशंकर यांनी सांगितले.
