मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
महामार्गावरील टोलचा नवा प्लॅन (फोटो सौजन्य - Instagram/iStock)
जर सर्व काही व्यवस्थित झाले, तर येणाऱ्या काळात देशातील महामार्गांवरून प्रवास करणे खूप सोपे आणि सोयीस्कर होईल. अनेक माध्यमांमध्ये असा दावा केला जात आहे की भारत सरकार वार्षिक आणि आजीवन टोल पास सुरू करण्याची योजना आखत आहे. याद्वारे, महामार्गावरून वारंवार प्रवास करणाऱ्या लोकांना कोणत्याही त्रासाशिवाय आणि कमी खर्चात प्रवास करण्याचा अनुभव देण्याची योजना आहे. या योजनेचा उद्देश टोल प्लाझावरील गर्दी कमी करणे आणि विद्यमान टोल पेमेंट सिस्टमला स्वस्त पर्याय प्रदान करणे आहे असे वृत्त समोर आले आहे.
कसे कार्य करणार टोल पास?
टाईम्स ऑफ इंडियाच्या वृत्तानुसार, रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय प्रस्तावाचा आढावा घेण्याच्या अंतिम टप्प्यात आहे. नवीन प्रणालीनुसार, टोलमधून जाणाऱ्या लोकांसमोर दोन पर्याय असतील. प्रथम, त्यांना वार्षिक टोल पास मिळू शकेल, जो ३,००० रुपये भरल्यानंतर उपलब्ध होईल.
या पासमुळे तुम्ही एका वर्षासाठी राष्ट्रीय महामार्ग आणि द्रुतगती महामार्गांवर प्रवास करू शकाल. त्याचप्रमाणे, आजीवन टोल पास १५ वर्षांसाठी वैध असेल. ३०,००० रुपये भरल्यानंतर हा पास उपलब्ध होईल, त्यामुळे वारंवार टोल भरण्याची गरज भासणार नाही. जर अहवालांवर विश्वास ठेवला तर, हे पास सध्याच्या FASTag प्रणालीमध्ये समाविष्ट केले जातील.
खाजगी वाहनचालकांवरील टोल कराचा बोजा कमी होणार, काय आहे नितीन गडकरींचा प्लॅन?
FASTag मध्येच लागू करणार प्रणाली
जर महामार्गांवर पास सिस्टम लागू केली तर फास्टॅग कोणत्याही अतिरिक्त उपकरणाशिवाय किंवा खर्चाशिवाय सहजपणे बदलता येईल. सध्या, महामार्गावरून वारंवार प्रवास करणाऱ्यांना फक्त मासिक टोल पास मिळू शकतो. मासिक टोल पासची किंमत दरमहा ३४० रुपये किंवा वर्षाला ४,०८० रुपये आहे.
तथापि, हे पास अशा लोकांसाठी कमी सोयीस्कर आहेत कारण ते फक्त एकाच टोल प्लाझावर वैध आहेत. ही मर्यादा काढून टाकल्याने प्रस्तावित वार्षिक आणि आजीवन टोल पास आणखी चांगले होतील. यामुळे वापरकर्त्यांना देशभरातील सर्व टोल रस्त्यांवर कोणत्याही व्यत्ययाशिवाय आणि सहजतेने प्रवास करता येईल
खाजगी वाहनांना २६ टक्के टोल बूथ
राष्ट्रीय महामार्गांवर वारंवार प्रवास करणाऱ्या वाहन मालकांना या नवीन प्रणालीचा मोठा फायदा होईल अशी अपेक्षा आहे. खाजगी वाहनांचा सध्या एकूण टोल महसुलात २६% वाटा आहे आणि टोल बूथवर, विशेषतः गर्दीच्या वेळी वाहतूक कोंडीचे एक प्रमुख कारण खासगी वाहनं ठरतात. सरकारला आशा आहे की टोल वसूल करण्याची प्रक्रिया सोपी करून, टोलवर जात असलेला अधिक वेळ कमी करता येईल आणि महामार्गाचा नियमित वापर करणाऱ्यांना अमर्यादित प्रवासाचा पर्याय उपलब्ध करून देता येईल. यामुळे लोकांना आवश्यक आर्थिक दिलासादेखील मिळेल.
Toll Tax वसूल करून केंद्र सरकारला ‘अच्छे दिन’, शून्य कमी पडतील एवढी रक्कम तिजोरीत जमा
नितीन गडकरींचे संकेत
युजर्सवरील आर्थिक भार कमी करण्यासाठी, रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय वार्षिक आणि आजीवन पास सुरू करण्यासोबतच प्रति किमी टोल शुल्क कमी करण्याचे मार्ग शोधत आहे. अलिकडच्याच एका मुलाखतीत केंद्रीय रस्ते वाहतूक मंत्री नितीन गडकरी म्हणाले की, टोल कराच्या समस्यांबाबत सरकारने संशोधन पूर्ण केले आहे आणि तक्रारींचे निवारण करण्यासाठी एक योजना राबविण्याची तयारी करत आहे
