
पंतप्रधान मोदींकडून हायड्रोजन ट्रेनचे उद्घाटन! अवघ्या 5 रुपयांत जींद ते सोनीपत प्रवास, प्लॅटफॉर्म तिकिटापेक्षाही स्वस्त भाडे
पारंपरिक इलेक्ट्रिक ट्रेन्सच्या विपरीत, ही ट्रेन ओव्हरहेड पॉवर लाईन्समधून वीज घेत नाही. ती ट्रेनच्या आतच हायड्रोजन आणि ऑक्सिजन यांच्यातील रासायनिक अभिक्रियेद्वारे वीज निर्माण करते. या प्रक्रियेतून केवळ पाण्याची वाफ आणि उष्णता निर्माण होते.
रेल्वेच्या मते, ही ट्रेन जुन्या पद्धतीच्या वाफेवर आणि डिझेलवर चालणाऱ्या ट्रेन्ससारखीच आहे, फरक फक्त एवढाच आहे की कोळसा किंवा डिझेल जाळण्याऐवजी ती हायड्रोजनपासून वीज निर्माण करते आणि त्यातून कोणताही धूर निघत नाही. म्हणूनच या ट्रेनला रेल्वे वाहतुकीचा सर्वात स्वच्छ प्रकार म्हणून ओळखले जात आहे.
ही ट्रेन ताशी ११० किलोमीटरच्या डिझाइन वेगाच्या तुलनेत ताशी ७५ किलोमीटरच्या वेगाने धावेल. ती जिंद आणि सोनीपत दरम्यानच्या ८९ किलोमीटरच्या मार्गावर धावेल. जागतिक स्तरावर हायड्रोजन ट्रेन अजूनही सुरुवातीच्या टप्प्यात आहेत. जर्मनी हा अशी ट्रेन सुरू करणारा पहिला देश होता, तर फ्रान्स, इटली, चीन आणि जपानसारखे देशही त्यावर काम करत आहेत. मात्र, तेथील अशा ट्रेनमध्ये फक्त दोन ते चार डबे आहेत.
या भारतीय ट्रेनमध्ये १० डबे असून ती अंदाजे २,६०० प्रवासी वाहून नेऊ शकते, ज्यामुळे ती जगातील सर्वात मोठी हायड्रोजन ट्रेन ठरते. देशातील सर्वात मोठा रेल्वे हायड्रोजन इंधन भरण्याचा प्रकल्पही जिंद येथे उभारण्यात आला आहे, जिथे ट्रेनमध्ये हायड्रोजन भरण्यासाठी संपूर्ण सुविधा उपलब्ध आहे. भविष्यात, रेल्वे कालका-शिमलासारख्या ऐतिहासिक मार्गांवरही हायड्रोजन ट्रेन चालवण्याचा विचार करत आहे. गेल्या १२ वर्षांतील जलद विद्युतीकरणामुळे डिझेलवरील अवलंबित्व लक्षणीयरीत्या कमी झाले आहे आणि आता ९९ टक्क्यांहून अधिक ब्रॉडगेज मार्ग विजेवर चालतात.
तसेच हायड्रोजन ट्रेनने प्रवास करणे प्लॅटफॉर्म तिकिटापेक्षाही स्वस्त असेल. या ट्रेनचे सुरुवातीचे भाडे फक्त ५ रुपये आहे, जे एका स्टेशनवरून दुसऱ्या स्टेशनपर्यंत वापरता येईल. जिंद ते सोनीपतच्या तिकिटासाठी प्रवाशांना २५ रुपये मोजावे लागू शकतात.
ही ट्रेन जिंद जंक्शन, गोहाना जंक्शन आणि सोनीपत यांना जोडेल. दैनंदिन प्रवाशांच्या सोयीसाठी, त्याच्या मार्गावर अनेक महत्त्वाचे थांबे देण्यात आले आहेत, ज्यात जिंद सिटी, पांडू पिंडारा जंक्शन, ललित खेडा हॉल्ट, भांभेवा, इसापूर खेडी हॉल्ट, बुटाना हॉल्ट, खंडराई हॉल्ट, राबडा हॉल्ट, लथ हॉल्ट, मोहना, बरवासनी हॉल्ट आणि सोनीपत न्यूपत यांचा समावेश आहे.