शनिवार, 14 नोव्हेंबर 2026
२०५ औषधांचे नमुने अयशवस्वी! खोकला- ताप, हृदयरोगाच्या असंख्य औषधांचा समावेश, चुकूनही खाऊ नका 'या' गोळ्या
वातावरणात बदल झाल्यानंतर संपूर्ण आरोग्यावर परिणाम होण्याची शक्यता असते. सर्दी, खोकला, ताप इतर इत्यादी आजारांची शरीराला लागण होते. साथीच्या आजारांची लागण झाल्यानंतर सुरुवातीला अतिशय सौम्य लक्षणे दिसू लागतात. मात्र कालांतराने लक्षणांमध्ये वाढ होते. पण तरीसुद्धा दुर्लक्ष केले जाते. सर्दी, खोकला आणि ताप आल्यानंतर मेडिकलमधील पेनकिलरच्या गोळ्या खाल्ल्या जातात. या गोळ्या खाल्ल्यामुळे तात्पुरता आराम मिळतो आणि पुन्हा एकदा ताप येऊन आरोग्य बिघडते. (फोटो सौजन्य – istock)
केंद्रीय औषधी अनुसंधान संस्थानने देशांतर्गत औषधांचे नमुने तपासले असून २०५ औषधे अयशस्वी ठरले आहेत. यापैकी ४७ औषधे हिमाचलमध्ये उत्पादित करण्यात आलेली होती. ही औषधे ताप, मधुमेह, हृदयरोग, अपस्मार, संसर्ग आणि पोटाशी संबंधित आजारांवर उपचार करण्यासाठी वापरली जातात. ही हिमाचली औषधे बड्डी, बारोटीवाला, नालागड, सोलन, काला अंब, पाओंटा साहिब आणि उना या औद्योगिक क्षेत्रात असलेल्या फार्मा युनिट्समध्ये तयार करण्यात आली होती. सीडीएससीओने जारी केलेल्या नोव्हेंबरच्या औषध अलर्टनुसार, गुणवत्ता चाचणीत अयशस्वी झालेल्या या औषधांना ‘मानक दर्जाचे नसलेले’ (एनएसक्यू) घोषित करण्यात आले. हिमाचलमध्ये उत्पादित केलेल्या ३५ औषधांचे नमुने राज्य प्रयोगशाळांमध्ये आणि १२ नमुने केंद्रीय प्रयोगशाळांमध्ये अयशस्वी झाले. सिरमौर जिल्ह्यातील काला अंब येथे असलेल्या कंपनीचे पाच नमुने अयशस्वी झाले.
हिमाचल औषध नियंत्रक मनीष कपूर याच्या मते, ज्या कंपन्यांचे औषध नमुने औषध अलर्टमध्ये अयशस्वी झाले आहेत अशा सर्व कंपन्यांना नोटीस बजावण्यात येतील, त्यांना संबंधित औषधांचा साठा बाजारात सोडू नये असे निर्देश दिले जातील.
ज्या कंपन्यांच्या औषधांचे नमुने वारंवार अयशस्वी झाले आहेत त्यांची ओळख पटवून कठोर कारवाई केली जाईल, हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की CDSCO दरमहा स्वतंत्र औषध अलर्ट जारी करते.
हिमाचल प्रदेश आणि देशात दरमहा मोठ्या संख्येने औषधांचे नमुने अयशस्वी होतात. राज्य सरकार आणि औषध नियंत्रक विभागाच्या अनेक दाव्यानंतरही, नमुने वारंवार अयशस्वी होत राहतात. हा रुग्णांच्या जीवाला थेट धोका आहे.
एनएसक्यू-घोषित औषधांमध्ये पॅरासिटामॉल, मेटफॉर्मिन, क्लोपीडोग्रेल, एस्पिरिन, रॅमिप्रिल, सोडियम व्हॅल्पोएट, मेबेव्हरिन हायड्रोक्लोराइड, टेलमिसार्टन, क्लेरिथ्रोमाइसिन, सेफिक्सिम आणि जेंटेंमिसिन इंजेक्शन यांचा समावेश आहे. ही औषधे टायफॉइड, फुफ्फुस आणि मूत्रमार्गाचे संक्रमण, खोकला, दमा, ऍलर्जी आणि पचनसंस्थेच्या विकारांवर उपचार करण्यासाठी लिहून दिली जातात.
ज्या कंपन्यांची औषधे औषध अलर्टमध्ये अयशस्वी झाली आहेत त्यामध्ये सोलन जिल्ह्यातील २८, सिरमौरमधील १८ आणि उना येथील एक यांचा समावेश आहे. संबंधित सर्व कंपन्यांना नोटीस बजावण्यात आल्या आहेत.
Ans: औषध घेतल्यानंतर शरीरात होणारे अनपेक्षित किंवा अवांछित परिणाम म्हणजे दुष्परिणाम
Ans: नाही, डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय कोणतेही औषध घेऊ नये.
Ans: लगेच डॉक्टरांशी संपर्क साधा, विशेषतः जर ते गंभीर असतील. स्वतः औषध बंद करू नका.
