
Yoga: सकाळची सुरुवात योगाने करा; शरीर आणि मनाला मिळतील ‘हे’ जबरदस्त फायदे
कुटुंबीयांनी महिलेच्या वागण्यात अचानक बदल झाल्याचे लक्षात घेतले. ती कोणाशीही संवाद न साधता सतत निर्विकार नजरेने पाहत राहू लागली होती. तिला संसर्ग, अशक्तपणा, फिट्स किंवा स्ट्रोकची कोणतीही स्पष्ट लक्षणे नव्हती. त्यामुळे सुरुवातीला तिच्या या स्थितीमागे गंभीर आजार असण्याची शक्यता कमी वाटत होती.
वॉकहार्ट हॉस्पिटल्स, मुंबई सेंट्रल येथील न्यूरॉलॉजिस्ट डॉ. शीतल गोयल यांच्या नेतृत्वाखालील टीमने तिची सखोल न्यूरोलॉजिकल तपासणी सुरू केली. कुटुंबीयांशी चर्चा करताना डॉक्टरांना समजले की, १५ वर्षांपूर्वी या महिलेला स्तनाचा कर्करोग झाला होता. त्यावेळी तिच्यावर यशस्वी उपचार झाले होते आणि पुढील पाच वर्षे नियमित फॉलो-अपमध्येही कर्करोग पुन्हा झाल्याचे कोणतेही संकेत आढळले नव्हते. महिला अनेक वर्षांपासून कर्करोगमुक्त असली तरी तिची लक्षणे नेहमीच्या न्यूरोलॉजिकल आजाराशी पूर्णपणे जुळत नसल्याचे डॉ. गोयल यांच्या लक्षात आले. त्यामुळे त्यांनी अधिक तपासण्या करण्याचा निर्णय घेतला.
“या रुग्णामध्ये सुरुवातीला कोणतीही ठळक लक्षणे नव्हती. ती केवळ सतत एकटक पाहत होती आणि तिचा प्रतिसाद कमी झाला होता. मात्र, काही सूक्ष्म वैद्यकीय संकेतांमुळे आम्हाला अधिक गंभीर कारण असू शकते, अशी शंका आली. न्यूरोलॉजीमध्ये अगदी किरकोळ वाटणारी लक्षणेही गंभीर आजाराचे संकेत असू शकतात. त्यामुळे आम्ही प्रत्येक शक्यतेची काळजीपूर्वक तपासणी केली,” असे वॉकहार्ट हॉस्पिटल्स, मुंबई सेंट्रल येथील न्यूरॉलॉजिस्ट डॉ. शीतल गोयल यांनी सांगितले.
तपासणीचा भाग म्हणून डॉक्टरांनी सेरेब्रोस्पायनल फ्लुइड (CSF) तपासणी केली. अवघ्या दोन दिवसांत आलेल्या पॅथॉलॉजी अहवालात मेंदू आणि पाठीच्या कण्याभोवतीच्या द्रवामध्ये कर्करोगाच्या घातक पेशी आढळल्या. यामुळे लेप्टोमेनिंजियल मेटास्टेसिस या दुर्मिळ अवस्थेचे निदान झाले. या स्थितीत कर्करोगाच्या पेशी मध्यवर्ती मज्जासंस्थेभोवतीच्या आवरणांमध्ये पसरतात.
यानंतर करण्यात आलेल्या FDG PET-CT स्कॅनमध्ये मेंदूमध्ये सक्रिय कर्करोग किंवा पूर्वीच्या स्तनाच्या कर्करोगाचे पुनरागमन आढळले नाही. फक्त हाडांमध्ये काही संशयास्पद लहान बदल दिसून आले, मात्र शरीराच्या इतर भागांमध्ये कर्करोगाचा प्रसार झाल्याचे कोणतेही पुरावे आढळले नाहीत.
“लेप्टोमेनिंजियल मेटास्टेसिसचे निदान करणे अत्यंत आव्हानात्मक असते. कारण रुग्णांमध्ये सुरुवातीला अस्पष्ट न्यूरोलॉजिकल लक्षणे दिसतात आणि नियमित इमेजिंगमध्येही समस्या स्पष्टपणे दिसून येत नाही. अशा वेळी डॉक्टरांचा वैद्यकीय संशय, योग्य वेळी केलेल्या तपासण्या आणि अचूक निदान अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. लवकर निदान झाल्यास योग्य उपचार त्वरित सुरू करता येतात,” असेही डॉ. गोयल यांनी सांगितले.
निदान झाल्यानंतर न्यूरोलॉजी विभागाने तातडीने ऑन्कोलॉजी तज्ज्ञांशी समन्वय साधून पुढील उपचारांची योजना तयार केली. रुग्ण आणि तिच्या कुटुंबीयांना आजाराचे स्वरूप, उपचारांचे पर्याय आणि पुढील वैद्यकीय प्रक्रियेची सविस्तर माहिती देण्यात आली.
हे प्रकरण एक महत्त्वाचा संदेश देते की, एखाद्या व्यक्तीची अचानक निर्विकार नजर, प्रतिसाद कमी होणे किंवा वर्तनातील अनपेक्षित बदल यांसारख्या साध्या वाटणाऱ्या लक्षणांकडे कधीही दुर्लक्ष करू नये. अशा लक्षणांमागे कधीकधी अत्यंत दुर्मिळ आणि गंभीर आजार दडलेले असू शकतात. त्यामुळे वेळेवर तपासणी, अचूक निदान आणि योग्य उपचार हे रुग्णाच्या आरोग्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरतात.
एक रुपयाही खर्च न करता घरच्या घरी मिळवा पार्लरसारखा ग्लो; हळदीचे ‘हे’ फेस पॅक नक्की करा ट्राय