बुधवार, 4 नोव्हेंबर 2026
भारतातच नाही तर या 4 देशांमध्येही मोठ्या जल्लोषात साजरा होतो गणेशोत्सव
गणेश चतुर्थी हा सण भारतात अत्यंत उत्साहात साजरा केला जातो. दहा दिवस चालणारा हा उत्सव देशातील एक प्रमुख आणि भव्य उत्सव मानला जातो. परंतु विशेष म्हणजे हा सण केवळ भारतातच नव्हे तर जगातील काही इतर देशांमध्येही तेवढ्याच श्रद्धा आणि भक्तिभावाने साजरा केला जातो. चला पाहूया कोणत्या देशांत गणेश उत्सवाची गूंज ऐकू येते.
नेपाल
भारताचा शेजारी देश असलेला नेपाल सांस्कृतिकदृष्ट्या भारताशी खूप साम्य राखतो. येथे गणेश चतुर्थीला विनायक चतुर्थी म्हणून ओळखले जाते. भगवान गणेशांना येथे विघ्नहर्ता तसेच शुभ-लाभाचे प्रतीक मानले जाते. काठमांडूतील प्रसिद्ध गणेश मंदिरे तसेच चांगु नारायण मंदिरात मोठ्या प्रमाणात भक्त एकत्र येऊन पूजा-अर्चना करतात. येथे गणेशाची उपासना विशेषतः बुद्धी व ज्ञान प्राप्तीसाठी केली जाते.
मॉरिशस
आफ्रिकेच्या पूर्व किनाऱ्यावर असलेला मॉरिशस ‘छोटे भारत’ म्हणून ओळखला जातो, कारण येथील बहुतांश लोकसंख्या भारतीय वंशाची आहे. येथे गणेश चतुर्थी अत्यंत भव्य स्वरूपात आणि सामुदायिक पद्धतीने साजरी होते. मोठमोठे सार्वजनिक मंडप उभारले जातात, सुंदर मूर्तींची स्थापना होते, भजन-कीर्तन आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते. दहा दिवसांनंतर गणेश विसर्जन अत्यंत श्रद्धा आणि जल्लोषात पार पडते.
इंडोनेशिया
बाली भागातील हिंदू धर्मीय समाजात भगवान गणेशांना देवता गणेश म्हणून पूजले जाते. ते ज्ञान, कला आणि बुद्धीचे अधिष्ठाता मानले जातात. येथे गणेश चतुर्थी भारतासारखी मूर्ती विसर्जन करून साजरी केली जात नाही, तर प्रतीकात्मक पूजा, मंदिरांत विशेष अर्पण आणि प्रार्थनांवर भर दिला जातो. बालीच्या कला-संस्कृतीत गणेशाचे सुंदर चित्रण आढळते.
वन्यजीवप्रेमींसाठी खास! भारतातील ‘ही’ 10 ठिकाणे ठरतील जंगल सफारीसाठी बेस्ट चॉईस
थायलंड
थायलंडमध्ये गणेशांना फिकानेट नावाने ओळखले जाते. त्यांना यश आणि समृद्धीचे देव मानले जाते. भारतासारखी गणेश चतुर्थी येथे जरी साजरी होत नसली तरी फिकानेटची पूजा थाई परंपरेत महत्त्वाची मानली जाते. बँकॉकसारख्या शहरांत गणेश मंदिरे असून, यश-समृद्धीची कामना करणारे अनेक भक्त येथे दर्शन घेतात. जगातील सर्वात मोठ्या गणेश प्रतिमांपैकी एक थायलंडमध्येच आहे.
यावरून दिसून येते की गणेशोत्सवाचा जयघोष केवळ भारतापुरता मर्यादित नसून, जगातील अनेक ठिकाणी बाप्पाचे भक्त आपल्या श्रद्धेनुसार हा सण साजरा करतात.
