रविवार, 27 सप्टेंबर 2026
झोपेतून उठल्यानंतर हातापायांमध्ये सुन्नपणा जाणवतो? शरीरात दिसून येणाऱ्या 'या' लक्षणांकडे अजिबात करू नका दुर्लक्ष
सकाळी उठल्यानंतर हात पाय सुन्न का पडतात?
वेदनांपासून सुटका मिळवण्यासाठी काय करावे?
कोणत्या विटामिनच्या कमतरतेमुळे हात पाय सुन्न पडतात?
Health Care Tips: जीवनशैलीत होणाऱ्या बदलांचा परिणाम शरीरावर लगेच दिसून येतो. सतत काम, पोषक घटकांची कमतरता, कमी पाण्याचे सेवन, व्यायामाचा अभाव इत्यादी अनेक गोष्टींचा परिणाम आरोग्यावर झाल्यानंतर वेगवेगळी लक्षणे दिसू लागतात. बऱ्याचदा सकाळच्या वेळी झोपेतून उठल्यानंतर शरीरात सुन्नपणा जाणवतो. तर हातांमध्ये मुंग्या येणे, पायात वेदना होणे, हात पाय सुन्न पडल्यासारखी वाटू लागतात. चुकीच्या पद्धतीने झोपल्यामुळे नसांवर तात्पुरता दबाव पडतो आणि काही वेळात वेदना कमी होतात. पण वारंवार सकाळी उठल्यानंतर शरीरात सुन्नपणा जाणवत असेल तर मणक्याच्या समस्या, कार्पल टनेल सिंड्रोम, मधुमेहामुळे होणारी न्यूरोपॅथी, विटामिन बी १२ ची कमतरता इत्यादी समस्या असू शकतात.(फोटो सौजन्य – istock)
एक बाजू सुन्न पडणे, कमजोरी, चेहरा वाकडा होणे किंवा बोलताना अडचण येणेइत्यादी स्ट्रोकसंबंधित लक्षणे दिसू लागल्यास अजिबात दुर्लक्ष न करता डॉक्टरांच्या सल्ल्याने वेळीच उपचार करणे फार आवश्यक आहे. तळहातातून किंवा बोटांमधून मुंग्या आल्यासारखे वाटल्यानंतर सुद्धा दुर्लक्ष केले जाते. शरीरातील नसा मेंदू आणि इतर अवयवांशी जोडलेली असते. या नसा संवेदनात्मक संदेश वाहून नेणाऱ्या नाजूक विद्युत केबल्ससारख्या असतात. ज्यामुळे गाढ झोपेमध्ये हातावर डोके ठेवून झोपल्यास किंवा एकाच कुशीवर दीर्घकाळ झोपल्यामुळे हातांच्या नसांवर जास्तीचा तणाव येतो. डातील रेडियल नर्व्ह आणि कोपऱ्याजवळील ‘अल्नार नर्व्हवर दाब पडल्यामुळे मेंदूकडे जाणारे संदेश तात्पुरते स्थगित होतात.
मेंदूकडे वेगाने जाणाऱ्या संदेशांमुळे मुंग्या येणे, उष्णता जाणवणे किंवा टोचल्यासारखे वाटणे इत्यादी लक्षणे दिसू लागतात. रक्तभिसरणात निर्माण झालेल्या अडथळ्यांमुळे शरीरात वेगवेगळी लक्षणे दिसू लागतात. रात्री किंवा सकाळी उठल्यानंतर मानेच्या मणक्यात नसा दबल्या गेल्यामुळे खांदा, हात आणि बोटांपर्यंत मुंग्या येतात. पाठीच्या खालच्या मणक्यातील वेदनांमुळे नितंब आणि पायांमध्ये सुन्नपणा पसरतो.
मधुमेहाच्या रुग्ण संख्येत झपाट्याने वाढ झाल्याचे दिसून येते. हात-पायांच्या नसा खराब होऊन ‘पेरिफेरल न्यूरोपॅथी’ होते. तसेच विटामिन बी १२ च्या कमतरतेचा परिणाम मणक्यावर आणि शरीरातील नसांवर दिसून येतो. चुकीच्या बसण्या-झोपण्याच्या पद्धतीमुळे किंवा रक्तवाहिन्यांच्या आजारांमुळे शरीराला रक्तपुरवठा होत नाही. एकाच स्थितीमध्ये जास्त वेळ झोपून राहिल्यास सांध्यांमधील स्नेहद्रव कमी होऊन जातो.
Healthy Vegetable: हृदय निरोगी, हाडे मजबूत अन् मेंदूलाही फायदा! ‘ही’ हिरवी भाजी शरीरासाठी ठरते वरदान
शरीराच्या एका बाजूचे स्नायू कमकुवत होणे, चेहरा एका बाजूला वाकडा होणे, बोलताना शब्द अडखळणे, गोंधळ उडणे, अचानक दिसणे बंद होणे, चक्कर येणे किंवा शरीराचा समतोल जाणे इत्यादी लक्षणे दिसू लागल्यानंतर क्षणाचाही विलंब न करता डॉक्टरांच्या सल्ल्याने उपचार करणे फार आवश्यक आहे. लघवी किंवा शौचावरील नियंत्रण अचानक सुटणे, तीव्र पाठदुखीसोबत पायातील ताकद कमी होत जाणे, हात किंवा पाय अचानक थंड, फिकट किंवा निळसर पडणे, शारीरिक हालचाल न होणे इत्यादी लक्षणे दिसू लागल्यानंतर वेळीच उपचार करावा.
Ans: झोपताना हात-पायांवर दबाव आल्यामुळे काही काळ रक्तप्रवाह किंवा नसांवर परिणाम होऊन सुन्नपणा किंवा मुंग्या येऊ शकतात. मात्र हा त्रास वारंवार होत असल्यास इतर कारणांचाही विचार करणे आवश्यक आहे.
Ans: Vitamin B12 ची कमतरता, मधुमेहाशी संबंधित नसांचे नुकसान, नसांवर दबाव किंवा इतर न्यूरोलॉजिकल कारणांमुळे हातापायांना वारंवार मुंग्या किंवा सुन्नपणा जाणवू शकतो.
Ans: होय. Vitamin B12 ची कमतरता नसांवर परिणाम करू शकते आणि त्यामुळे हात-पायांमध्ये मुंग्या, झिणझिण्या किंवा सुन्नपणा जाणवू शकतो.
