सोमवार, 14 सप्टेंबर 2026
पोळीला चपाती का म्हंटले जाते? पोळी आणि चपातीमध्ये नेमका फरक काय, जाणून घेऊया सविस्तर
Maharashtrian Cuisine: काही घरांमध्ये आपण रोज ज्या गव्हाच्या पिठाच्या पोळ्या खातो त्याला चपाती असंही म्हटलं जातं. खरं तर दोन्ही पदार्थ हे एकच आहेत. पण भाषेनुसार आणि प्रादेशिक वापरानुसार या पदार्थाला वेगवेगळी नावं मिळाली आहेत. दोन्हीचा वापर हा सर्रास केला जातो. पण अनेकांना प्रश्न पडतो की, पोळी आणि चपाती हे दोन वेगवेगळे पदार्थ आहेत का? कारण अनेक ठिकाणी पुरणपोळी म्हणजे पोळी असाही समज आहे. आज आपण पोळी आणि चपाती या दोन्ही शब्दाचा उगम आणि इतिहास जाणून घेऊया.(फोटो सौजन्य – istock)
View this post on Instagram
पोळी हा मूळ मराठी शब्दच आहे आणि संस्कृतमधील पोलिका या शब्दापासून पोळी हा शब्द तयार झालाय. पोळपाटावर लाटली जाते त्यामुळे ती पोळी असा त्याचा अर्थ आहे. पारंपरिक मराठीमध्ये गव्हाच्या पिठाची लाटलेली पोळी असं म्हटलं जातं. पण काही ठिकाणी पोळी म्हणजे पुरणपोळी असा समज आहे कारण त्यांच्याकडे या पदार्थाला चपाती असं म्हटलं जातं.
चपटी अर्थात सपाट असा आकार असल्यामुळे या पदार्थाला चपाती असं म्हटलं गेलं. हा शब्द प्रादेशिक भाषा आणि हिंदी भाषेतून रुजला आणि तोच मराठीत प्रचलित झाला. पण जर तुम्ही मराठी भाषेचा इतिहास पाहिला तर त्यात चपाती असा शब्द नाही. थोडक्यात सांगायचं झालं तर पोळी हा अस्सल मराठी शब्द आहे आणि तिचा चपटा आकार दर्शविण्यासाठी चपाती हा शब्द प्रचलित झाला आहे. महाराष्ट्रात वेगवेगळ्या भागात याचा वेगवेगळा वापर केला जातो. पोळी आणि चपाती या शब्दांमधील हा फरक तुम्हाला माहीत होता का?
Ans: ‘पोळी’ आणि ‘चपाती’ हे शब्द भारतातील वेगवेगळ्या प्रदेशांत गव्हापासून बनवलेल्या पातळ भाकरीसाठी वापरले जातात. प्रदेशानुसार नाव आणि बनवण्याच्या पद्धतीत काही बदल दिसू शकतात.
Ans: सर्वसाधारणपणे दोन्ही गव्हाच्या पिठापासून बनवल्या जातात. महाराष्ट्रात ‘पोळी’ हा शब्द अधिक प्रचलित आहे, तर अनेक उत्तर भारतीय भागांत ‘चपाती’ किंवा ‘रोटी’ ही नावे वापरली जातात.
Ans: बहुतेक वेळा पिठात पाणी घालून कणिक मळली जाते, गोळा लाटला जातो आणि तव्यावर भाजला जातो. मात्र कणकेचा पोत, जाडी आणि भाजण्याची पद्धत प्रदेशानुसार बदलू शकते.
