मंगळवार, 27 ऑक्टोबर 2026
3 महिने स्तनाग्रावर खपल्या, उपचार करूनही फरक नाही; तपासणीत आढळला सुरुवातीच्या टप्प्यातील कर्करोग
या महिलेला स्तनाग्राभोवती त्वचा सोलणे आणि खपल्या तयार होण्याचा त्रास होता. एक्झिमासारख्या लक्षणांसाठी विविध स्थानिक उपचार करूनही तिच्या प्रकृतीत लक्षणीय सुधारणा झाली नाही. त्यामुळे तिने ठाण्यातील किम्स हॉस्पिटलमध्ये तपासणी करून घेतली. येथे स्तनाच्या कर्करोग शस्त्रक्रिया विभागाच्या प्रमुख डॉ. वाणी परमार यांनी तिची तपासणी केली.
तपासणीदरम्यान हा त्रास केवळ त्वचेपुरता मर्यादित नसण्याची शक्यता लक्षात आली. त्यानंतर करण्यात आलेल्या मॅमोग्राफीमध्ये स्तनाच्या मध्यवर्ती भागापासून काखेच्या दिशेने पसरलेले सूक्ष्म कॅल्शियमचे साठे म्हणजेच मायक्रोकॅल्सिफिकेशन्स आढळले. या निष्कर्षांनंतर बायोप्सी करण्यात आली. त्यातून स्तनाचा पेजेट्स रोग (Paget’s disease of the breast) आणि डक्टल कार्सिनोमा इन सिटू (DCIS) असल्याचे स्पष्ट झाले.
पेजेट्स रोग हा स्तनाच्या कर्करोगाचा दुर्मिळ प्रकार आहे. त्यामध्ये स्तनाग्र आणि त्याच्या सभोवतालच्या त्वचेवर परिणाम होऊ शकतो. त्वचा सोलणे, लालसरपणा, खाज, जळजळ आणि खपल्या तयार होणे अशी लक्षणे दिसू शकतात. ही लक्षणे एक्झिमासारख्या सामान्य त्वचारोगांशी मिळतीजुळती असल्याने निदानास विलंब होण्याची शक्यता असते.
अंतिम पॅथॉलॉजी अहवालानुसार, कर्करोग डक्टल कार्सिनोमा इन सिटू (DCIS) या अविनाशी स्वरूपातच मर्यादित होता. कर्करोग आसपासच्या ऊतींमध्ये पसरल्याचा पुरावा आढळला नाही. रुग्णावर स्तन जतन करणारी शस्त्रक्रिया करण्यात आली. प्रभावित भागात स्तनाग्राचाही समावेश असल्याने ते काढून त्याची पुनर्रचना करण्यात आली. पुढील तपासण्यांमध्ये कर्करोग हार्मोन-संवेदनशील असल्याचे स्पष्ट झाले. त्यानुसार उपचारांमध्ये रेडिओथेरपी आणि हार्मोनल उपचारांचा समावेश करण्यात आला. डॉक्टरांच्या माहितीनुसार, केमोथेरपीची आवश्यकता भासली नाही.
डॉ. वाणी परमार यांच्या मते, स्तनाग्र किंवा त्याच्या सभोवतालच्या त्वचेतील बदल योग्य उपचार करूनही कायम राहत असतील, तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नये. प्रत्येक त्वचेतील बदल हा कर्करोगाचा संकेत नसतो; मात्र, लक्षणे टिकून राहिल्यास तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. स्तनाग्रावरील सततची खाज, त्वचा सोलणे, खपल्या, लालसरपणा, जखम किंवा असामान्य स्राव यांसारखी लक्षणे दिसल्यास वैद्यकीय तपासणी करून घ्यावी. स्तनात नवीन गाठ जाणवणे किंवा आकारात बदल होणे यांसारख्या लक्षणांकडेही दुर्लक्ष करू नये.
या प्रकरणातून एक महत्त्वाचा संदेश मिळतो: उपचार करूनही स्तनाग्रावरील त्वचेची समस्या कमी होत नसेल, तर केवळ त्वचारोग समजून उपचार सुरू ठेवण्याऐवजी डॉक्टरांकडून पुढील तपासणी करून घेणे गरजेचे आहे. लवकर निदान झाल्यास योग्य उपचारांचे नियोजन करता येऊ शकते.
Ans: होय, काही प्रकरणांमध्ये स्तनाच्या पेजेट्स रोगामध्ये स्तनाग्रावरील त्वचा सोलणे, खपल्या तयार होणे, लालसरपणा किंवा जळजळ अशी लक्षणे दिसू शकतात. मात्र, ही लक्षणे इतर त्वचारोगांमुळेही होऊ शकतात. त्यामुळे निदानासाठी डॉक्टरांचा सल्ला आवश्यक आहे.
Ans: स्तनाचा पेजेट्स रोग हा स्तनाच्या कर्करोगाचा दुर्मिळ प्रकार आहे. यामध्ये स्तनाग्र आणि त्याच्या सभोवतालच्या त्वचेवर परिणाम होतो. निदानासाठी वैद्यकीय तपासणी, इमेजिंग आणि आवश्यकतेनुसार बायोप्सी केली जाते.
Ans: कर्करोगाचा प्रकार, त्याचा विस्तार आणि चाचण्यांचे निष्कर्ष यांनुसार उपचार ठरतात. काही रुग्णांमध्ये स्तन जतन करणारी शस्त्रक्रिया, रेडिओथेरपी किंवा हार्मोनल उपचार केले जाऊ शकतात. केमोथेरपी आवश्यक आहे की नाही, हे तज्ज्ञ डॉक्टर ठरवतात.
