शनिवार, 19 सप्टेंबर 2026
पौगंडावस्थेत मुलांनी आणि आईवडिलांनी नक्की काय समजून घ्यावे (फोटो सौजन्य - iStock)
या वयात मुलांना असे वाटते की त्यांना कोणी समजून घेत नाही आणि या निराशेमुळे ते त्यांच्या पालकांना, विशेषतः त्यांच्या आईला नकारात्मक उत्तर देतात. या समस्येबाबत नुकताच इंस्टाग्रामच्या प्रसिद्ध पॅरेंटिंग चॅनल maonduty वर एक व्हिडिओ शेअर करण्यात आला आहे, ज्यामध्ये किशोरवयीन मुलांना एक अतिशय गोड आणि खोल संदेश देण्यात आला आहे. जर तुम्ही कधी कधी रागाच्या भरात आईला टोमणे मारत असाल तर पुढच्या वेळी असे करण्यापूर्वी या 5 गोष्टी लक्षात ठेवा.
व्हिडिओच्या सुरुवातीला पालकांसाठी एक अतिशय उपयुक्त सल्ला देण्यात आला आहे. पालकत्व तज्ज्ञ म्हणतात की ‘तुमची मुले आता प्रौढ होण्याच्या मार्गावर आहेत. ते त्यांच्या जीवनातील अनेक बदलांशी झुंजत आहेत आणि अनेक वेळा ते तुम्हाला त्यांच्या मनाविरूद्ध असल्याचं मानतात. अशा परिस्थितीत, त्यांच्यावर सतत ओरडत राहणं किंवा त्यांना बांधून ठेवणारा हुकूमशहा बनण्याची गरज नाही, तर त्यांना योग्य मार्ग दाखवणारे प्रेमळ मार्गदर्शक बनायचे हे प्रत्येक पालकांनी लक्षात ठेवायला हवे. तसंच मुलांनी आईला नकारात्मक उत्तर देण्यापूर्वी या 5 गोष्टींचा जरूर विचार करावा.
पौगंडावस्थेत, कधीकधी आईचे टोमणे किंवा बंधने अतिरेक वाटू शकतात. त्या वेळी मुलाला वाटू शकते की आईला त्याचे स्वातंत्र्य संपवायचे आहे. पण प्रत्येक निर्बंधामागे नियंत्रणाचा विचार असेलच असे नाही. पालक तज्ज्ञ मुलांना विचार करायला सांगतात की जर त्यांची आई रागाच्या भरात मोठ्याने बोलली किंवा तिची बोलण्याची पद्धत अयोग्य असेल तर ती त्यांच्या विरोधात आहे असे लगेच समजू नका.
अनेक वेळा पालक जे बोलतात ते बरोबर असते पण ते सांगण्याची पद्धत चुकीची असू शकते. त्यामुळे पुढच्या वेळी रागाने उत्तर देण्यापूर्वी स्वतःला एक प्रश्न विचारा. ‘माझ्या आईला खरंच माझ्या गोष्टी वाईट वाटतात का?’ हा प्रश्न कधी कधी संपूर्ण वादविवाद तिथेच थांबवू शकतो.
‘फोन वापरू नका’, ‘रात्री उशिरापर्यंत बाहेर राहू नका’ यासारख्या गोष्टी काहीवेळा किशोरवयीन मुलांसाठी नियंत्रणासारख्या वाटू शकतात. परंतु पालकांना सहसा मुलाला कोणत्याही आवेगपूर्ण निर्णयापासून वाचवायचे असते. या वयात भावनांच्या प्रभावाखाली अनेक निर्णय घेता येतात.
मित्र, नातेसंबंध, करिअर, सोशल मीडिया किंवा इतर कोणत्याही दबावामुळे मूल घाईघाईने वागू शकते. अशा परिस्थितीत पालकांच्या चिंतेला फक्त ‘तुम्ही माझ्यावर नियंत्रण ठेवता’ असे म्हणणे योग्य नाही. पालकांनी सर्वकाही व्यवस्थितपणे न सांगणे देखील महत्त्वाचे आहे. मार्गदर्शन करणे आणि प्रत्येक निर्णय स्वतः घेणे या दोन भिन्न गोष्टी आहेत. त्यामुळे मुलांना यातील फरक कळेल असं पालकांनी वागावं आणि मुलांनीही पालक नक्की काय म्हणत आहेत हे समजून घ्यावं.
किशोरवयीन मुलांना कधीकधी एकटे राहायचे असते, हे सामान्य आहे. त्यांना Space ची गरज असते, पण जेव्हा एखादे रागावलेले मूल आपल्या आईला म्हणते, ‘माझ्याजवळ नको राहूस’ तेव्हा त्या मुलासाठी तो क्षणिक राग असू शकतो, पण आईच्या मनात तो बराच काळ त्रासदायक ठरू शकतो. तिला वाटू शकते की माझं नक्की काय चुकलं. त्यामुळे आईशी मुलांनी सहसा असं वागू नका.
Parenting Tips: तुमच्या मुलांचा Confidence वाढवायचा आहे का? सोप्या टिप्स
पालकत्व तज्ज्ञांच्या मते, पौगंडावस्थेत एकाच वेळी अनेक गोष्टी घडत असतात: शाळेचा ताण, परीक्षा, करिअर, मैत्री आणि नातेसंबंध. आपण इतके अस्वस्थ का आहोत हे मुलाला स्वतःलाही समजत नाही. अशा परिस्थितीत, राग जवळच्या व्यक्तीवर काढला जाऊ शकतो आणि बऱ्याच घरांमध्ये ती व्यक्ती आई असते. म्हणून पुढच्या वेळी जेव्हा तुमचे तुमच्या आईशी एखाद्या लहानशा गोष्टीवरून भांडण होईल, तेव्हा स्वतःला विचारा, ‘मी खरंच तिच्यावर रागावलो आहे, की मी दुसऱ्या कोणत्यातरी दबावाखाली आहे?’
पालकांंनीसुद्धा अशावेळी मुलांच्या या वयातील रागाला वैयक्तिक हल्ला न मानता, त्यामागे काही समस्या आहे का हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करू शकतात. कारण या वयातून पालकही गेलेले असतात त्यामुळे ही परिस्थिती नेमकी कशी हाताळायची याचा गांभीर्याने विचार करा
Parenting Specialist म्हणतात की मुलांनी एक गोष्ट समजून घेतली पाहिजे की, ते दररोज मोठे होत आहेत. शाळेपासून कॉलेजपर्यंत, मग नोकरीपर्यंत… हळूहळू, त्यांच्या आईसोबत घालवणारा वेळ कमी होत जातो. एक दिवस, जेव्हा ते त्यांच्या आयुष्यात स्थिरावतील, तेव्हा त्यांना जाणवेल की त्यांची आई अगदी बरोबर होती. म्हणून, हे सत्य उद्या स्वीकारण्याऐवजी, त्यांनी आजपासूनच ते स्वीकारायला सुरुवात केली पाहिजे. आईच्या रागावण्यातही एक छुपे प्रेम असते; ते समजून घेण्यासाठी फक्त थोडी परिपक्वता लागते आणि ती प्रत्येक मुलामध्ये वेगवेगळ्या वेळी येते हे पालकांनीही समजून घ्यायला पाहिजे.
