शुक्रवार, 6 नोव्हेंबर 2026
World Down Syndrome Day: डाऊन सिंड्रोम म्हणजे काय? जगभरात ८०० पैकी १ बाळ प्रभावित, जाणून घ्या सविस्तर
दरवर्षी २१ मार्च रोजी जागतिक डाउन सिंड्रोम दिन (WDSD) जागतिक स्तरावर साजरा केला जातो, जो लोकांना डाउन सिंड्रोमबद्दल जागरूक करण्यासाठी आणि या आजाराने ग्रस्त असलेल्या व्यक्तींचे हक्क, स्वीकृती आणि एकूण कल्याण यासाठी प्रोत्साहन देण्यासाठी साजरा केला जातो. काही वैद्यकीय अहवाल असे सूचित करतात की जगातील प्रत्येक ८०० मुलांपैकी १ मुलाला ही समस्या असू शकते. भारतात दरवर्षी २५,००० ते ३०,००० मुले डाउन सिंड्रोम घेऊन जन्माला येतात.(फोटो सौजन्य – istock)
डाउन सिंड्रोम ही एक अनुवांशिक स्थिती आहे ज्यामध्ये एखाद्या व्यक्तीच्या शरीरात २१ व्या गुणसूत्राची अतिरिक्त प्रत असते. हा एक प्रकारचा गुणसूत्र रोग आहे जो व्यक्तीच्या मानसिक आणि शारीरिक विकासावर परिणाम करतो. जन्मापासूनच कोणत्याही माणसाच्या शरीरात डाऊन सिंड्रोम असतो आणि तो कधीही पूर्णपणे बरा होऊ शकत नाही, परंतु त्याची लक्षणे समजून घेऊन त्याचे व्यवस्थापन केले जाऊ शकते.
तथापि तज्ञांच्या मते, डाउन सिंड्रोमची लक्षणे व्यक्तीपरत्वे वेगवेगळी असू शकतात, परंतु काही सामान्य लक्षणे खालीलप्रमाणे आहेत. मानसिक विकासात विलंब, ज्यामध्ये एखाद्या व्यक्तीची मानसिक क्षमता कमकुवत दिसते. शारीरिक लक्षणामध्ये डोके आणि मान लहान असणे, डोळ्यांच्या आकारात बदल, स्नायू कमकुवत होणे तसेच मानेच्या त्वचेत जास्त चरबीची उपस्थिती यांचा समावेश आहे.
डाउन सिंड्रोममुळे व्यक्तीच्या शरीरात कॉग्निटिव्ह हेल्थ प्रॉब्लम्स होऊ शकतात. याने मुलांच्या शारीरिक विकासावर प्रभाव होता, ज्यामुळे चेहऱ्याचा विकास देखील विचित्र दिसू शकतो.
हेल्थ एक्सपर्ट्सप्रमाणष, यावर कोणताही उपचार नाही परंतू या आजाराची लक्षणे व्यवस्थापित केली जाऊ शकतात. मुलांना त्यांच्या शारीरिक विकासात मदत करण्यासाठी विविध प्रकारच्या उपचारपद्धती दिल्या जातात. मुलांच्या भाषिक विकासाला चालना देण्यासाठी भाषा शिक्षणाच्या सुविधा देखील उपलब्ध करून दिल्या जातात. अशा मुलांच्या शिक्षणासाठी विशेष शैक्षणिक संस्था विकसित करण्यात आल्या आहेत,
