शनिवार, 17 ऑक्टोबर 2026
(Photo - X)
मुंबई : दिव्यांग व्यक्तींच्या क्षमतांना योग्य संधी, प्रोत्साहन आणि सन्मान मिळाल्यास त्या स्वावलंबी होऊन समाजाच्या विकासात महत्त्वपूर्ण योगदान देऊ शकतात. व्यवसायासोबत सामाजिक बांधिलकी जपण्याची गरज अधोरेखित करत राज्यपाल जिष्णु देव वर्मा यांनी ‘मिट्टी कॅफे’ (Mitti Cafe) या सामाजिक उपक्रमाचे कौतुक केले. मुंबईतील ओबेरॉय स्कायसिटी मॉल येथे त्यांच्या हस्ते मिट्टी कॅफेचे उद्घाटन करण्यात आले.
यावेळी आमदार अतुल भातखळकर, उत्तर प्रदेश विधानसभेचे माजी आमदार सुभाष पासी, ज्येष्ठ पत्रकार कुमार राकेश, मिट्टी कॅफेच्या संस्थापक व मुख्य कार्यकारी अधिकारी अलिना आलम आणि ‘प्रोजेक्ट मुंबई’चे संस्थापक व मुख्य कार्यकारी अधिकारी शिशिर जोशी यांच्यासह विविध मान्यवर उपस्थित होते. कॅफेमध्ये काम करणाऱ्या दिव्यांग सदस्यांचे पालकही या कार्यक्रमाला उपस्थित होते.
मिट्टी कॅफे ही केवळ कॅफेची साखळी नसून दिव्यांग व्यक्तींना आर्थिक स्वावलंबन आणि सन्मानाने जगण्याची संधी उपलब्ध करून देणारा सामाजिक उपक्रम आहे. अलिना आलम यांनी 2017 मध्ये या उपक्रमाची सुरुवात केली. शारीरिक, बौद्धिक आणि मानसिक दिव्यांगत्व असलेल्या प्रौढ व्यक्तींना हॉस्पिटॅलिटी क्षेत्रात रोजगाराच्या संधी देणे आणि त्यांच्या कौशल्याला व्यासपीठ उपलब्ध करून देणे, हे या उपक्रमाचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे.
राज्यपाल जिष्णु देव वर्मा यांनी आपल्या भाषणात व्यक्तीचे काम, प्रयत्न आणि समर्पण यातून तिच्या व्यक्तिमत्त्वाचे दर्शन घडत असल्याचे सांगितले. प्रत्येक भावना व्यक्त करण्यासाठी शब्दांची गरज नसते. अनेकदा कृती आणि कामातील प्रामाणिकपणाच विचार व्यक्त करतात. मिट्टी कॅफेमध्ये कार्यरत दिव्यांग व्यक्ती आपल्या कामातून हे सिद्ध करत असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
व्यावसायिक उपक्रम राबवताना केवळ आर्थिक लाभाचा विचार न करता समाजातील विविध घटकांच्या क्षमता आणि गरजांचाही विचार केला पाहिजे, असे आवाहन राज्यपालांनी केले. दिव्यांग व्यक्तींच्या काम करण्याच्या पद्धतीपेक्षा त्यांच्या क्षमता, निष्ठा आणि समर्पणाला महत्त्व देणे आवश्यक आहे. त्यांना रोजगाराच्या संधी देऊन समाजाच्या मुख्य प्रवाहात सहभागी करून घेतल्यास त्यांचा आत्मविश्वास वाढण्यास मदत होते, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.
मिट्टी कॅफेसारखे उपक्रम दिव्यांग व्यक्तींकडे पाहण्याचा समाजाचा दृष्टिकोन बदलण्यास मदत करतात. दिव्यांग व्यक्तींना केवळ मदतीची गरज असलेला घटक न मानता समाजाच्या प्रगतीतील सक्रिय भागीदार म्हणून पाहिले पाहिजे, हा संदेश या उपक्रमातून दिला जातो.
मिट्टी कॅफेच्या संस्थापक अलिना आलम यांनी उपक्रमाच्या प्रवासाची माहिती दिली. एका छोट्या टेबल आणि छत्रीपासून सुरू झालेला हा उपक्रम आज देशभरातील सुमारे 80 ठिकाणी पोहोचला आहे. सर्वोच्च न्यायालय, राष्ट्रपती भवन, मुंबई, बंगळुरू आणि लखनऊ विमानतळे तसेच नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळासह विविध ठिकाणी मिट्टी कॅफे कार्यरत असल्याची माहिती देण्यात आली. इन्फोसिस, विप्रो आणि मर्सिडीज-बेंझ यांसारख्या कंपन्यांच्या परिसरातही या कॅफेचे संचालन केले जाते.
या उपक्रमातून आतापर्यंत दोन कोटींहून अधिक कॉफीचे कप ग्राहकांना देण्यात आले असून, आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांना 80 लाखांहून अधिक जेवणाची ताटे वितरित करण्यात आल्याचे अलिना आलम यांनी सांगितले. योग्य संधी आणि पाठबळ मिळाल्यास दिव्यांग व्यक्ती स्वतः स्वावलंबी होण्यासोबतच समाजातील गरजू घटकांनाही मदत करू शकतात, असे त्यांनी नमूद केले.
कार्यक्रमात मिट्टी कॅफेमधील दिव्यांग सदस्यांनी सांस्कृतिक कार्यक्रम सादर केला. दोन सदस्यांनी आपले अनुभव उपस्थितांसमोर मांडले. बौद्धिक दिव्यांगत्व असलेल्या व्यक्तींनी तयार केलेला केक राज्यपालांनी कापला. त्यानंतर त्यांनी कॅफेमध्ये पहिली ऑर्डर दिली. व्हीलचेअरवरील कॅशियर आणि दिव्यांग प्रौढ सदस्यांच्या चमूने ही ऑर्डर सर्व्ह केली.
दिव्यांग व्यक्तींचे कौशल्य, आत्मविश्वास आणि आर्थिक स्वावलंबन यांना प्रोत्साहन देण्याबरोबरच समाजात समावेशकतेची भावना रुजविण्याचा संदेश या कार्यक्रमातून देण्यात आला. कार्यक्रमाच्या शेवटी ‘प्रोजेक्ट मुंबई’चे संस्थापक व मुख्य कार्यकारी अधिकारी शिशिर जोशी यांनी उपस्थितांचे आभार मानले.
‘आपले सरकार’ पोर्टल बुधवारपर्यंत बंद; विद्यार्थ्यांसह नागरिकांचीही होणार गैरसोय
Ans: मिट्टी कॅफे हा दिव्यांग व्यक्तींना रोजगार, आर्थिक स्वावलंबन आणि सन्मान मिळवून देण्याच्या उद्देशाने सुरू केलेला सामाजिक उपक्रम आहे. या कॅफेमध्ये दिव्यांग प्रौढ व्यक्ती काम करतात.
Ans: अलिना आलम यांनी 2017 मध्ये मिट्टी कॅफेची सुरुवात केली. एका छोट्या टेबल आणि छत्रीपासून सुरू झालेला हा उपक्रम देशभरातील सुमारे 80 ठिकाणी पोहोचला आहे.
Ans: मुंबईतील ओबेरॉय स्कायसिटी मॉल येथे राज्यपाल जिष्णु देव वर्मा यांच्या हस्ते मिट्टी कॅफेचे उद्घाटन करण्यात आले.
