फोटो सौजन्य - istock
हिंदू धर्मात अनंत चतुर्दशीला महत्त्व दिले जाते. या तिथीला भगवान विष्णूच्या अनंत रूपांची पूजा करण्याची परंपरा आहे, म्हणून तिला अनंत चतुर्दशी म्हणतात. याशिवाय अनेक ठिकाणी याला चौदस असेही म्हणतात. या व्रतामध्ये भगवान विष्णूच्या शाश्वत रूपाची पूजा केली जाते. या दिवशी अनंताची पूजा केल्यानंतर हातावर अनंत सूत्र बांधले जाते. हिंदू पंचांगानुसार, अनंत चतुर्दशी हा सण दरवर्षी भाद्रपद महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या चतुर्दशीला साजरा केला जातो. या दिवशी गणपती विसर्जनही केले जाते. यासोबतच भगवान विष्णूच्या पूजेसाठीही ही तिथी विशेष मानली जाते. यावेळी 17 सप्टेंबर रोजी अनंत चतुर्दशीचे व्रत पाळण्यात येणार आहे. या व्रताची सुरुवात महाभारत काळात झाल्याचे मानले जाते.
अनंत चतुर्दशी शुभ मुहूर्त
यंदा अनंत चतुर्दशी 17 सप्टेंबर रोजी आहे. याला याला चौदस असेही म्हटले जाते. अनंत चतुर्दशी तिथीची सुरुवात 16 सप्टेंबर रोजी दुपारी 3.10 मिनिटांनी सुरु होईल आणि 17 सप्टेंबर रोजी दुपारी 12.44 मिनिटांनी संपेल. या दिवशी भगवान विष्णूच्या अनंत रुपाची पूजा केली जाते. या दिवशी अनंत सूत्र या दिवशी अनंत सूत्राला पिवळ्या धाग्याने चौदा गाठी बांधल्या जातात.
हेदेखील वाचा- पुऱ्या पापडासारख्या कडक होतात का? पिठात या गोष्टी टाका, मग ते फुग्यासारखे फुगेल
अनंत चतुर्दशी महत्त्व
अनंत चतुर्दशीला अनंत चौदस असेही म्हणतात. या व्रतामध्ये भगवान विष्णूच्या शाश्वत रूपाची पूजा केली जाते. या दिवशी अनंताची पूजा केल्यानंतर हातावर अनंत सूत्र बांधले जाते. हे कापूस किंवा रेशमाचे बनलेले असतात आणि त्यांना चौदा गाठी असतात. या दिवशी होणाऱ्या गणेश विसर्जनामुळे या उत्सवाचे महत्त्व अधिकच वाढते. भारतातील अनेक राज्यांमध्ये हा सण मोठ्या थाटामाटात साजरा केला जातो.
पौराणिक मान्यतेनुसार सृष्टीच्या प्रारंभी अनंत परमात्म्याने ताल, अटल, विठ्ठल, सुतल, तलताल, रसातल, पातल, भू, भुवह, स्वाह, जना, तप, सत्य, महा असे चौदा जग निर्माण केले होते. या जगांची देखभाल आणि संरक्षण करण्यासाठी, ते चौदा रूपांमध्ये प्रकट झाले, ज्यामुळे ते अनंत प्रकट झाले असे म्हणतात. म्हणून अनंत चतुर्दशी हा भगवान विष्णूचा दिवस मानला जातो. या दिवशी श्री विष्णु सहस्त्रनाम स्तोत्राचे पठण केल्यास सर्व मनोकामना पूर्ण होतात.
हेदेखील वाचा- मुलांचे हस्ताक्षर सुधारत नाहीये का? हस्तलेखन सुधारण्यासाठी सोप्या टिप्स
महाभारत काळापासून सुरुवात
महाभारताच्या कथेनुसार, कौरवांनी कपटाने पांडवांचा जुगारात पराभव केला, तेव्हा पांडवांना आपले राज्य सोडून वनवासात जावे लागले. या काळात पांडवांचे खूप हाल झाले. एके दिवशी भगवान श्रीकृष्ण पांडवांना भेटण्यासाठी वनात आले. भगवान श्रीकृष्णाला पाहून युधिष्ठिर म्हणाले, हे मधुसूदन, या दुःखातून बाहेर पडून राज्य परत मिळवण्याचा उपाय सांग.
श्रीकृष्ण म्हणाले, हे युधिष्ठिर! अनंत भगवानांचे व्रत पद्धतशीरपणे पाळावे, यामुळे तुमचे सर्व संकट दूर होतील आणि तुमचे हरवलेले राज्य तुम्हाला परत मिळेल. यावर युधिष्ठिराने विचारले, अनंत देव कोण आहे? त्याला उत्तर देताना श्रीकृष्ण म्हणाले की हे भगवान विष्णूचे रूप आहे. चातुर्मासात भगवान विष्णू शेषनागाच्या शय्येवर चिरनिद्रात असतात.
श्रीकृष्णाच्या आज्ञेवरून युधिष्ठिराने आपल्या परिवारासह अनंत उपवास केला, त्यामुळे महाभारताच्या युद्धात पांडवांचा विजय झाला आणि त्यांनी दीर्घकाळ राज्य केले. अनंत भगवंताची आराधना करून त्याचे सर्व संकट संपले.
