फोटो सौजन्य- pinterest
सनातन धर्मामध्ये प्रदोष व्रताला खूप महत्त्व आहे. त्रयोदशी तिथीला प्रदोष व्रत पाळले जाते. हे व्रत महिन्यातून दोनदा येते. एक कृष्ण पक्षात आणि एक शुक्ल पक्षात. शनिवारी येणाऱ्या प्रदोष व्रताला शनि प्रदोष व्रत म्हटले जाते. प्रदोष व्रताला योग्य विधींनी भगवान शिवाची पूजा केल्याने व्यक्तीच्या सर्व इच्छा पूर्ण होतात. कृष्ण पक्षातील प्रदोष व्रत आज शनिवार, 24 मे रोजी पाळले जाणार आहे. धार्मिक मान्यतेनुसार, आठवड्यातील सातही दिवस प्रदोष व्रताचे स्वतःचे विशेष महत्त्व आहे. शनि प्रदोषाचे व्रत केल्याने इच्छित फळे मिळतात. हे व्रत पाळल्याने मुलांना फायदा होतो. शनि प्रदोष व्रताला सहाव्या मेहुण्याशी संबंधित व्रताची कथा पठण केली जाते. शनि प्रदोष व्रताची कथा जाणून घ्या
गर्गाचार्य म्हणाले, हे महापुरुष, तुम्ही भगवान शिव यांना प्रसन्न करण्यासाठी केलेल्या सर्व प्रदोष व्रतांचे वर्णन केले आहे, आता आम्हाला शनि प्रदोष व्रताबद्दल ऐकायचे आहे, तर कृपया आम्हाला सांगावी. मग सुत जडी म्हणाले, हे ऋषी, तुम्हाला शिव पार्वतीच्या चरणांवर निश्चितच अपार प्रेम आहे. मी तुम्हाला शनि त्रयोदशीचे व्रत कसे पाळावे हे सांगत आहे, म्हणून काळजीपूर्वक ऐका.
पौराणिक कथेनुसार, एका गरीब ब्राह्मणाची पत्नी, गरिबीने त्रस्त, शादिल्य ऋषींकडे गेली आणि म्हणाली, “हे महान ऋषी, मी खूप दुःखी आहे. कृपया मला माझे दुःख कमी करण्याचा मार्ग सांगा.” माझे दोन्ही मुलगे तुमच्या आश्रयाला आहेत. माझ्या मोठ्या मुलाचे नाव धर्म आहे तो एक राजपुत्र आहे आणि धाकट्या मुलाचे नाव शुचिव्रत आहे. आम्ही गरीब आहोत, फक्त तुम्हीच आम्हाला वाचवू शकता एवढेच ऐकून ऋषींनी शनि प्रदोष व्रत करण्यास सांगितले. तिन्ही प्राणी प्रदोष व्रत पाळू लागले. काही वेळाने, प्रदोष उपवास आला आणि मग तिघांनीही उपवास करण्याचा संकल्प केला. धाकटा मुलगा शुचिव्रत तलावात स्नान करायला गेला तेव्हा त्याला तिथे त्याला संपत्तीने भरलेला एक सोन्याचे भांडे सापडले. ते घेऊन तो घरी आला. त्याची आई आनंदाने म्हणाली की त्याला ही संपत्ती मिळाली आहे. संपत्ती पाहून आईने शिवाचा महिमा वर्णन केला.
राजपुत्राला आपल्या जवळ बोलवून म्हणाली, हे धन आपल्याला शिवाच्या कृपेने प्राप्त झाले आहे. म्हणून, तुम्ही दोन्ही मुलांनी ते प्रसाद म्हणून समान वाटून घ्यावे. तुझ्या आईचे शब्द ऐकून शिव पार्वतीने शिवाचे ध्यान केले आणि म्हणाले, “प्रिये, ही संपत्ती फक्त तुझ्या मुलाची आहे, आई, मी त्यावर पात्र नाही.” मला शिव पार्वती जेव्हा देतील तेव्हा मी घेईल. एवढे बोलून तो पूजेमध्ये दंग झाला. एका दिवशी दोन्हीं भावांचे राज्याला भेट देण्याचा विचार झाला. तिथे त्याने अनेक गंधर्व मुलींना खेळताना पाहिले. त्यांना पाहून शुचिव्रत बोलला, भाऊ, आपण यापेक्षा पुढे जाऊ शकत नाही असे बोलून त्याच जागेवर शुचिव्रत बसला. परंतु राजपुत्र एकटाच त्यांच्यामध्ये गेला तिथे एक स्त्री खूप देखणी होती आणि राजकुमाराला पाहून मोहित झाली आणि राजकुमाराकडे जाऊन ती म्हणाली, मैत्रिणींनो या जंगलाजवळ आणखी एक जंगल आहे, तिथे जा आणि तिथे अनेक प्रकारची फुले उमललेली पहा. खूप आनंददायी वेळ आहे, त्याचे सौंदर्य पाहून आश्चर्यचकित झालो, आई मी इथे बसलो आहे. हे ऐकून सगळ्या मैत्रीणी दुसऱ्या जंगलात निघून गेल्या. ती एकटीच राजकुमाराकडे बघत बसली. इथे राजकुमारही तिच्याकडे कामुक नजरेने पाहू लागला. मुलीने विचारले, तू कुठे राहतोस? इथे कसे आलात ? कोणत्या राजाचा मुलगा आहेस? नाव काय आहे? राजकुमाराने सांगितले, मी विदर्भाच्या राजाचा मुलगा आहे. तुम्ही तुमची ओळख द्या. युवती बोलली, मी मी ब्रीद्रविक नावाच्या गंधर्वाची कन्या आहे. माझे नाव अंशुमती आहे. मी तुमच्या मनातले ओळखले आहे. तुम्ही माझ्यावर मोहित झाला आहात निर्मात्याने आपल्याला एकत्र आणले आहे. मुलीने राजकुमाराच्या गळ्यात मोत्याचा हार घातला.
राजकुमाराने हाराचा स्वीकार करत बोलला की अरे प्रिये, मी तुझी प्रेमाची भेट स्वीकारली आहे. पण मी गरीब आहे. राजकुमारचे हे बोलणे ऐकून गंधर्वाची कन्या बोलली की, मी तुला सांगितल्याप्रमाणे करेन, आता तू घरी जा. एवढे बोलून ती कन्या आपल्या मैत्रिणींजवळ गेली. घरी जाऊन राजकुमाराने शुचिव्रताला संपूर्ण प्रसंग सांगितला.
तिसऱ्या दिवशी राजकुमार शुचिव्रतला घेऊन त्या जंगलात गेला. तिथे गंधर्व कन्या आपल्या मैत्रिणींना घेऊन आली होती. या दोघांच्या राजकुमाराला पाहून तो म्हणाला, मी कैलासला गेलो होतो. तिथे शंकरजींनी मला सांगितले की धर्मगुप्त नावाचा एक राजपुत्र आहे जो सध्या गरीब आहे आणि त्याच्याकडे राज्य नाही. माझा भक्त आहे. हे गंधर्व राजा, कृपया त्याला मदत करा. महादेवाच्या आज्ञेने मी ही मुलगी तुमच्याकडे आणली आहे. तू हे कर, मी तुला मदत करीन आणि तुला सिंहासनावर बसवीन. याप्रकारे राजाने आपल्या कन्येचे विधिवत विवाह केला. विशेष संपत्ती आणि सुंदर मुलगी मिळाल्याने राजकुमार खूप आनंदी झाला. देवाच्या कृपेने, काही काळानंतर तो त्याच्या शत्रूंना दडपून राज्याचे सुख उपभोगू लागला.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तू, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/ बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navrashtra या तथ्यांची पुष्टी करु शकत नाही)
